"Cuộc đua" ấn tượng của văn học thiếu nhi

Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất (2023-2025) đã nhận được gần 300 tác phẩm của các tác giả từ mọi miền Tổ quốc và tác giả đang sinh sống ở nước ngoài. Bên cạnh các nhà văn chuyên nghiệp còn có nhiều tác giả mới, trong đó người lớn tuổi nhất sinh năm 1932, người nhỏ tuổi nhất sinh năm 2015.
Bạn đọc thiếu nhi hào hứng với tác phẩm của Nhà xuất bản Kim Đồng.
Bạn đọc thiếu nhi hào hứng với tác phẩm của Nhà xuất bản Kim Đồng.

Đó là thông tin ấn tượng được Nhà xuất bản Kim Đồng chia sẻ tại cuộc gặp gỡ các tác giả viết cho thiếu nhi và sơ kết một năm phát động Giải thưởng Văn học Kim Đồng vừa được tổ chức tại thành phố Đà Nẵng.

Một năm trước (ngày 30/5/2023), Nhà xuất bản Kim Đồng đã công bố thành lập Giải thưởng Văn học Kim Đồng, đến nay, giải thưởng đã có những tín hiệu vui. Ban Tổ chức đã nhận được gần 300 tác phẩm dự giải, đa dạng về thể loại (thơ, truyện ngắn, truyện dài, tiểu thuyết, tự truyện...) của các tác giả trong nước và đang sinh sống tại nước ngoài, ở nhiều lứa tuổi khác nhau. Song song với việc nhận bản thảo dự thi, Ban Thư ký giải thưởng đã tiến hành đọc thẩm định và chọn lọc các tác phẩm đạt chất lượng đưa ngay vào kế hoạch xuất bản.

Đến nay, đã có gần 20 tác phẩm dự Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất được in thành sách. Đó là các tác phẩm: Bạn có thích làm mèo? (truyện dài của Hoài Thư); Cánh diều hình nốt nhạc (truyện dài của Niê Thanh Mai); Cậu bé Bi Đất (truyện dài của Bôn Đông Huân); Chú dế đêm trăng (tập thơ của Mai Quyên); Cuộc phiêu lưu của còng gió Vân Xanh (truyện dài của Lê Đức Dương); Đại náo nhà ông ngoại (truyện dài của Nguyễn Xuân Thủy); Hải âu đi tìm cha (truyện dài của Trần Thu Hằng); Hạt bắp vỗ tay (thơ của Nguyễn Thánh Ngã)...

Những cuốn sách dự Giải thưởng Văn học Kim Đồng đã tham gia vào đời sống văn học, trở thành những tác phẩm mới dành cho thiếu nhi ngay trong dịp Tết và dịp hè 2024, được các em đón nhận. Một trong những điểm nổi bật của giải thưởng là trong một năm phát động, Nhà xuất bản Kim Đồng đã tổ chức các cuộc gặp mặt trực tiếp các tác giả ở nhiều vùng miền khác nhau, thông qua hội văn học nghệ thuật địa phương để giới thiệu về giải thưởng và vận động các tác giả tham gia sáng tác cho thiếu nhi. Đây là cơ hội để những người làm sách và tác giả, độc giả được giao lưu, chia sẻ chuyên môn cũng như tạo nguồn cảm hứng sáng tác.

Các cuộc vận động sáng tác đã được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Định, Gia Lai, Đắc Lắk, An Giang và Hải Dương. Sơ kết giải thưởng được tổ chức tại Đà Nẵng và Quảng Nam là cơ hội để thông tin về Giải thưởng được giới thiệu với các tác giả tại các địa phương này.

Bên cạnh đó, Nhà xuất bản Kim Đồng cũng tổ chức các buổi giao lưu giữa nhà văn và độc giả tại trường học để giới thiệu về giải thưởng, cùng các tác giả lắng nghe sở thích, nhu cầu của bạn đọc. Các buổi giao lưu được tổ chức với sinh viên Trường đại học Sư phạm Quy Nhơn (Bình Định), học sinh Trường trung học phổ thông Pleiku (thành phố Pleiku-Gia Lai) và học sinh Trường tiểu học Lê Quý Đôn (thành phố Long Xuyên-An Giang).

Trao đổi về chặng đường sôi nổi, dù giải thưởng chưa bước vào giai đoạn chung cuộc, bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng, đánh giá: Khép lại một chặng đường, Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất đã có được những kết quả khả quan đúng với mục tiêu "phát hiện thêm những cây bút tài năng viết cho thiếu nhi, có thêm các tác phẩm văn học mới, có chất lượng, truyền tải nhiều thông điệp ý nghĩa về con người, đất nước Việt Nam".

Trong dịp hè này, nhiều đơn vị khác cũng đã tổ chức hiệu quả các sân chơi dành cho thiếu nhi, vì thiếu nhi. Có thể kể đến Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ năm-2024 với giải thưởng cao nhất "Hiệp sĩ Dế Mèn" được trao cho nhà văn Lý Lan. Từ 135 tác phẩm, lựa chọn ra 11 (tỷ lệ 1 chọi 12) là một công việc thật sự khó khăn.

Phát biểu tại Lễ trao giải, nhà báo Lê Xuân Thành, Tổng Biên tập báo Thể thao và Văn hóa - Trưởng ban Tổ chức chia sẻ: Sự tươi mới, với cái chất đương đại của đời sống hôm nay vẫn luôn là điều cần thiết để hấp dẫn công chúng, nhất là trẻ em, đến với văn hóa nghệ thuật, cho dù chúng ta vẫn rất yêu quý các tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển và không ngừng quảng bá những giá trị bất biến đó đến với các thế hệ người đọc. Năm nay, bản thảo truyện tranh Thư viện kỳ bí (của Lê Sinh Hùng, 14 tuổi) được trao giải "Khát vọng Dế Mèn". Ý tưởng viết tác phẩm này xoay quanh hai nhân vật gồm một chú mèo và một chú chó - hai thú cưng của gia đình cậu bé. Khi hai thú cưng đi lạc và không thể trở về, tác giả đã quyết tâm hoàn thành cuốn sách như cách để tưởng nhớ hai "bạn" tuổi thơ thân thiết.

Dù các cuộc thi, cuộc vận động sáng tác chưa phải là bức tranh toàn cảnh về văn học thiếu nhi trong năm qua, nhưng những sân chơi này khẳng định nỗ lực đáng kể của các đơn vị báo chí, xuất bản trong việc truyền cảm hứng xem, nghe, đọc cho trẻ em và cho cả người lớn để từ đó khơi lên nguồn cảm hứng trong trẻo, dồi dào, đầy khát vọng.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.

Sinh viên tái hiện đám cưới Nam Kỳ xưa.

Vĩnh Long khơi dậy dòng chảy văn hóa dân tộc trong lòng thế hệ trẻ

Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long vừa tổ chức Chương trình  “Khoa thi Minh kinh bác học” lần thứ I năm 2026. Việc tái hiện không gian khoa bảng xưa và những nghi lễ truyền thống của vùng đất Nam Bộ ngay tại giảng đường không chỉ là sân chơi văn hóa, mà còn là hành trình bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.