Mô hình siêu đô thị
Sau sáp nhập với Hải Dương, Hải Phòng đứng trước cơ hội hình thành một không gian phát triển hoàn toàn mới, mang tính đột phá cả về quy mô lẫn chất lượng tăng trưởng. Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, việc kết hợp đô thị biển - cảng quốc tế với địa bàn công nghiệp có hạ tầng sản xuất dồi dào sẽ tạo nên “hậu phương kinh tế” vững chắc, cho phép tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng tối ưu hơn. Trong đó, tiềm năng lớn nhất của Hải Phòng nằm ở việc nâng tầm cảng biển quốc tế, đặc biệt là khu vực Lạch Huyện. Khi được kết nối đồng bộ với đường sắt quốc gia, nhất là tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, cảng biển này sẽ trở thành cửa ngõ giao thương khối lượng lớn giữa miền bắc Việt Nam và thị trường quốc tế, trong đó có Trung Quốc.
Không chỉ là thành phố cảng, Hải Phòng đang đứng trước cơ hội phát triển thành siêu đô thị biển hiện đại. “Hải Phòng có cấu trúc phát triển tương tự mô hình Thượng Hải, trong đó, khu vực Thủy Nguyên, với trung tâm hành chính mới và trục cảnh quan sông Cấm sẽ là “Phố Đông” của Hải Phòng. Đây là động lực hình thành một cực tăng trưởng kinh tế biển, thương mại và dịch vụ tầm cỡ quốc tế ở phía bắc. Bên cạnh đó, sự cộng hưởng giá trị văn hóa-xã hội sau sáp nhập sẽ tạo nên một thực thể đô thị mới có nội lực mạnh, đủ điều kiện vươn lên đô thị loại đặc biệt, thậm chí là siêu đô thị trong khu vực Đông Nam Á”, ông Trần Ngọc Chính nhận định.
Hướng tới mô hình phát triển hiện đại, mới đây, Hải Phòng đã chính thức thành lập Khu thương mại tự do rộng gần 6.300 ha tại các Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng và Khu kinh tế Đình Vũ-Cát Hải. Việc thành lập Khu thương mại tự do thế hệ mới là một bước đi chiến lược nhằm tạo dư địa tăng trưởng mới, phát triển hệ sinh thái sản xuất-logistics hoàn chỉnh và thu hút các dự án đầu tư giá trị gia tăng cao.
Tiếp tục phát triển các ngành kinh tế biển
Giữ vai trò đầu mối giao thông quan trọng, cửa ngõ chính ra biển của vùng Bắc Bộ và cả nước, Hải Phòng là một trong ba cực tăng trưởng của tam giác kinh tế Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh. Sau sáp nhập, hai hướng phát triển quan trọng nhất của Hải Phòng mới là “hướng Đông-Tây” (hướng hiện hữu) hình thành từ mối quan hệ với Hà Nội cùng khả năng tiếp cận các dòng sông và “hướng Bắc-Nam” (hướng tương lai) hình thành qua kết nối vành đài ven biển Bắc Bộ.
Ông Chu Ngọc Hà, Viện trưởng Quy hoạch thành phố Hải Phòng cho biết: Đặc trưng nổi bật nhất của Hải Phòng là “Một cảng cửa ngõ cho vùng kinh tế phía bắc” và một “Vùng đất cửa sông”, nơi tiếp nhận tất cả những cơ hội và thách thức trong mối liên hệ giữa Việt Nam và thế giới. Việc mở rộng không gian địa giới hành chính giúp Hải Phòng có thêm cơ hội làm rõ nét và đa dạng các yếu tố “cửa ngõ” của mình như cửa ngõ hàng hải, cửa ngõ sản xuất, cửa ngõ văn hóa-lịch sử, cửa ngõ du lịch, cửa ngõ thiên nhiên và cửa ngõ giao thông.
Trước những chuyển động chính sách lớn từ Trung ương về phát triển kinh tế biển quốc gia, Hải Phòng đã chủ động trong công tác quy hoạch dài hạn, hiện đại hóa hệ thống cảng và giao thông kết nối, phát triển khu kinh tế ven biển và thu hút nhiều dự án đầu tư chiến lược. Hiện Hải Phòng đang gấp rút điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, theo hướng chuyển từ mô hình phát triển “một trung tâm-một hành lang biển” sang mô hình “đa trung tâm-đa hành lang-đa chuỗi giá trị”. Các chuyên gia đánh giá, đây sẽ là nền tảng để hình thành siêu cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng, với chuỗi giá trị liên tỉnh kết nối cảng biển-logistics-công nghiệp chế biến-công nghiệp công nghệ cao-nông nghiệp công nghệ cao.
“Quy hoạch đến năm 2050, Hải Phòng tiếp tục nhấn mạnh vào việc phát triển các ngành kinh tế biển, bao gồm cảng biển, du lịch biển, năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới. Mở rộng không gian sẽ tạo quỹ đất cho việc phát triển các khu công nghiệp xanh, sinh thái, các khu kinh tế ven biển và khu thương mại tự do…, đồng thời giúp giảm áp lực lên khu vực lõi đô thị cũ, tạo điều kiện hình thành các khu đô thị mới theo chuẩn quốc tế, hiện đại, thông minh, đáng sống”, ông Chu Ngọc Hà nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng nhận định, để tận dụng lợi thế địa giới mới, Hải Phòng cần tiếp tục tích hợp quy hoạch không gian biển, đẩy nhanh xây dựng thể chế đặc thù cho đô thị cảng, đầu tư vào nhân lực biển chất lượng cao, chủ động dẫn dắt liên kết vùng, mở rộng hợp tác quốc tế. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp Hải Phòng thực hiện hóa khát vọng vươn ra biển lớn một cách chủ động, hiệu quả và bền vững hướng tới thành phố mang tầm vóc toàn cầu.
Tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng là thành phố cảng lớn trong khu vực và thế giới, thành phố hàng hải toàn cầu với ba trụ cột phát triển chính: Dịch vụ cảng biển; công nghiệp xanh, thông minh, hiện đại và trung tâm du lịch biển quốc tế.
Tiêu điểm: Hải Phòng phát huy lợi thế kinh tế biển
Sau sáp nhập, Hải Phòng bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian rộng mở hơn. Không chỉ là hạt nhân kết nối chuỗi logistics - công nghiệp - dịch vụ biển, Hải Phòng còn đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố cảng biển vươn tầm khu vực và thế giới.
1. Khép lại một năm tăng trưởng ấn tượng
