Cơ cấu lại nền kinh tế: Cần giải pháp đột phá

Trong các chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết 31/2021/QH15 về cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, hiện có 10 chỉ tiêu dự kiến hoàn thành, 9 chỉ tiêu khó hoàn thành và 4 chỉ tiêu không đạt được mục tiêu.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày Báo cáo đánh giá tình hình và kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết số 31/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025. (Ảnh: DUY LINH)
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày Báo cáo đánh giá tình hình và kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết số 31/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025. (Ảnh: DUY LINH)

4 chỉ tiêu không đạt

Theo Báo cáo của Chính phủ do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày trước Quốc hội chiều 20/10, trong 27 chỉ tiêu của Nghị quyết số 31/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, tính đến nay, có 23/27 chỉ tiêu có thông tin đánh giá; trong đó số chỉ tiêu có khả năng hoàn thành là 10/23; số chỉ tiêu khó có khả năng hoàn thành: 9/23 và số chỉ tiêu dự kiến không hoàn thành 4/23.

Ngoài ra, theo Phó Thủ tướng, một số chỉ tiêu như tăng năng suất lao động; số lượng các doanh nghiệp; số lượng hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; tỷ lệ hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị; tỷ trọng chi cho khoa học và công nghệ, trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn và thách thức, đòi hỏi phải có nhiều nỗ lực rất lớn mới có thể đạt được.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nêu rõ, tính đến thời điểm này, 86/102 nhiệm vụ trọng tâm (chiếm 84,3%) đã được triển khai hoàn thành; có 16/102 (chiếm 15,7%) nhiệm vụ đã có dự thảo và đang tiếp tục triển khai thực hiện.

Công tác cơ cấu lại ngân sách Nhà nước được đẩy mạnh theo hướng tăng cường vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, nâng cao tính tự chủ của ngân sách địa phương. Cơ cấu đầu tư công được cải thiện rõ nét, góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước được quan tâm, bảo đảm chặt chẽ, công khai, minh bạch.

Trong lĩnh vực tín dụng, công tác cơ cấu lại các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu được triển khai đồng bộ, hướng đến ổn định và nâng cao chất lượng tín dụng. Các đơn vị sự nghiệp công lập được sắp xếp tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Các loại thị trường như tài chính, bất động sản, lao động, khoa học-công nghệ tiếp tục được hoàn thiện khung khổ pháp lý, thúc đẩy hoạt động minh bạch, an toàn, lành mạnh. Liên kết vùng, phát triển đô thị, đầu tư hạ tầng số, hạ tầng giao thông nội vùng và liên vùng được tăng cường, đạt nhiều kết quả nổi bật.

ndo_br_pho-tt-ho-duc-phoc-1714-1236.jpg
Quang cảnh phiên họp của Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chiếm hơn 80% GDP; năng lượng tái tạo chiếm 15% sản lượng điện; kinh tế số chiếm gần 14% GDP.

Bên cạnh kết quả đạt được, Chính phủ thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế, gồm tiến độ xây dựng thể chế còn chậm, cơ cấu kinh tế và mô hình tăng trưởng chuyển dịch chưa mạnh; phát triển doanh nghiệp và khu vực kinh tế tư nhân còn hạn chế; một số lĩnh vực trọng tâm chưa đạt hiệu quả kỳ vọng, trong đó năng suất lao động chưa đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.

Để khắc phục, theo Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, Chính phủ xác định 6 trọng tâm chỉ đạo, trong đó nhấn mạnh hoàn thiện thể chế, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, phát triển doanh nghiệp, phát huy vai trò của các cực tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng công nghệ cao, xanh, số và bền vững.

Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang tập trung nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển kinh tế mới gắn với giai đoạn tăng trưởng cao, khai thác hiệu quả thành quả của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu...

Định hình các động lực tăng trưởng mới

ndo_br_chu-nhiem-phan-van-mai-3582.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi. (Ảnh: DUY LINH)

Thẩm tra đánh giá tình hình kết quả thực hiện Nghị quyết số 31/2021/QH15, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá cao quyết tâm, nỗ lực và sự thống nhất hành động của Chính phủ trong bối cảnh khó khăn chưa từng có, góp phần bảo đảm mục tiêu vừa phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội, vừa cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng bền vững, tự chủ và hội nhập sâu rộng.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, mặc dù đạt được một số kết quả nhất định, việc cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, đề nghị Chính phủ đánh giá, xác định rõ nguyên nhân và mức độ tác động của các hạn chế đối với hiệu quả tổng thể của Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, làm cơ sở, rút kinh nghiệm và định hướng cho giai đoạn tiếp theo.

Ủy ban đề nghị Chính phủ đánh giá rõ tác động của việc không hoàn thành các chỉ tiêu tập trung ở các nhóm mục tiêu về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, phát triển thị trường, doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo đối với kết quả và hiệu quả tổng thể của Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm để xác định các giải pháp mang tính chiến lược cho giai đoạn 2026-2030, bảo đảm kế thừa kết quả và khắc phục triệt để các tồn tại hiện nay.

Ông Phan Văn Mãi cũng chỉ rõ, mô hình tăng trưởng chậm chuyển đổi, vẫn chủ yếu dựa vào vốn và lao động, trong khi các động lực bền vững như đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ và kinh tế tri thức đóng góp còn hạn chế, khiến mô hình tăng trưởng khó chuyển dịch theo chiều sâu, đối mặt nguy cơ mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình.

ndo_br_chi-5017-2151.jpg
Các đại biểu tham dự phiên họp của Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Năng suất lao động cải thiện chậm, bình quân giai đoạn 2021-2025 chỉ đạt 5,24%/năm, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 6,5% và thấp đáng kể so với các nước trong khu vực.

Ngoài ra, cơ cấu ngành kinh tế chuyển dịch chậm, giá trị gia tăng còn thấp. Tỷ trọng nông nghiệp trong GDP tuy giảm nhưng còn cao, trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ giá trị gia tăng cao phát triển chưa tương xứng, chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp.

Công nghiệp hỗ trợ chậm phát triển, tỷ lệ nội địa hóa chỉ khoảng 36,6%, cho thấy doanh nghiệp trong nước chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nông nghiệp chậm chuyển từ “sản xuất” sang “kinh tế nông nghiệp”, giá trị gia tăng còn thấp, công nghiệp chế biến và bảo quản sau thu hoạch phát triển chưa đáp ứng yêu cầu.

Bên cạnh đó, việc phát triển các loại thị trường còn chưa đồng bộ, thiếu chiều sâu. Thị trường tài chính, ngân hàng đối mặt một số rủi ro tiềm ẩn, nợ xấu tập trung ở lĩnh vực bất động sản và xây dựng, là những ngành sử dụng vốn lớn, chu kỳ dài và khả năng phục hồi chậm.

Thị trường khoa học, công nghệ phát triển chưa tương xứng, việc phân bổ và sử dụng nguồn lực còn hạn chế, tỷ lệ chi ngân sách Nhà nước cho khoa học, công nghệ giai đoạn 2021-2025 chưa đáp ứng yêu cầu.

Thêm vào đó, năng lực nội tại của khu vực doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể còn hạn chế, quy mô nhỏ, thiếu liên kết chuỗi giá trị, trong khi thu hút và lan tỏa từ khu vực FDI chưa đạt kỳ vọng. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn của doanh nghiệp nhà nước còn chậm. Không gian phát triển kinh tế vùng còn dàn trải, thiếu các trung tâm, cực tăng trưởng và chuỗi giá trị có sức cạnh tranh quốc tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, về định hướng thực hiện những tháng cuối năm 2025, Ủy ban thống nhất với 5 nhóm giải pháp nêu trong Báo cáo của Chính phủ.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, cần tiếp tục ưu tiên củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, duy trì dư địa chính sách, đồng thời đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, số và bền vững, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành các mục tiêu của giai đoạn 2021-2025, định hình các động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn 2026-2030.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn tại buổi làm việc với Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). (Ảnh: Yến Phạm)

Đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực tài chính và đầu tư giữa Việt Nam và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế

Chiều 11/9, tại thủ đô Paris (Cộng hòa Pháp), Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc với Tổng Thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) Mathias Cormann, trao đổi về định hướng hợp tác trong thời gian tới, trong đó tập trung vào lĩnh vực tài chính công, thuế, đầu tư, tài chính xanh và cải cách thể chế.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì làm việc với các cơ quan, doanh nghiệp xây dựng nhằm tháo gỡ một số vướng mắc phát sinh. (Ảnh: TRANG LIÊN)

Mở đường cho đội ngũ Tổng thầu Việt

Thực tiễn triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn đang đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế lựa chọn, tổ chức và quản lý nhà thầu. Các doanh nghiệp kiến nghị đổi mới cơ chế Tổng thầu, tổ chức gói thầu, sử dụng nhà thầu phụ và phân bổ rủi ro, tạo điều kiện để nâng cao năng lực, làm chủ công nghệ, từng bước đảm nhận những dự án lớn.

Việc phân cấp ngân sách cần gắn với yêu cầu bảo đảm nguồn lực để chính quyền cơ sở thực hiện nhiệm vụ. (Ảnh: VL)

Trao quyền phân cấp ngân sách, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã

Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã cần được bảo đảm nguồn lực tương ứng với nhiệm vụ. Trước chênh lệch về điều kiện phát triển và khả năng thu giữa các địa bàn, Bộ Tài chính đề nghị giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi theo thực tiễn.

Trung Quốc là một trong những thị trường có hệ sinh thái thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh. (Ảnh: Cục Thương mại điện tử)

Tăng cường đào tạo thực tiễn, nâng năng lực xuất khẩu trực tuyến

Thương mại điện tử xuyên biên giới, đang trở thành một kênh quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế. Mô hình này đang mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm phù hợp tiếp cận trực tiếp khách hàng và đối tác tại nhiều quốc gia thông qua các nền tảng số.

(Ảnh minh họa: kitco.com)

Sáng 12/9, giá bạc thế giới phục hồi về mức hơn 64 USD/ounce

Sáng 12/9, giá bạc thế giới tăng lên mức 64,37 USD/ounce. Giá kim loại trắng đang có dấu hiệu phục hồi bất chấp CPI lõi của Mỹ cao hơn dự kiến, khi bên mua hướng tới việc đưa giá trở lại biên độ 65-70 USD, trong bối cảnh định hướng chính sách của FED, lãi suất và đồng USD đang trở thành tâm điểm được chú ý tới.

Khách hàng đang lựa chọn sản phẩm có tick xanh tại điểm bán thuộc hệ thống bán lẻ SATRA. (Ảnh: SATRA)

SATRA đưa sản phẩm “Tick xanh” đến bếp ăn học đường

Bữa ăn học đường chỉ tạo được niềm tin khi nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, quá trình giao nhận được công khai và quy trách nhiệm của từng đơn vị trong chuỗi cung ứng. Việc sử dụng sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm”, kết hợp sự giám sát của nhà trường và phụ huynh, đang mở ra hướng kiểm soát minh bạch hơn cho bếp ăn học đường.

Đồng chí Hoàng Bình Quân cùng các diễn giả tại phiên đối thoại. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nghiệp Tuyên Quang cần các mô hình tăng trưởng mới phù hợp không gian phát triển mới

Ở Vòng đối thoại địa phương-Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026, do Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức ngày 11/9 tại Tuyên Quang, Tiến sĩ Cấn Văn Lực và các chuyên gia đã chỉ ra những việc doanh nghiệp địa phương cần làm ngay trước mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn Lãnh đạo doanh nghiệp Việt-Pháp. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Thúc đẩy đưa hợp tác kinh tế Việt-Pháp lên tầm cao mới

Chiều ngày 10/9 (theo giờ địa phương), tại Paris, Bộ Tài chính Việt Nam và Nghiệp đoàn giới chủ Pháp (MEDEF International) đồng tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo doanh nghiệp Việt-Pháp. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron tham dự và có phát biểu chỉ đạo quan trọng tại diễn đàn.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa Đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam và Tập đoàn Rothschild & Co, Pháp. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Đẩy mạnh hợp tác tài chính với Tập đoàn Rothschild & Co, Pháp

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sáng 11/9/2026 (theo giờ địa phương), tại Paris, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc song phương với Lãnh đạo Tập đoàn Rothschild & Co. Hai bên đã trao đổi và đề xuất nhiều lĩnh vực hợp tác tài chính tiềm năng.

Các đồng chí điều hành phiên đối thoại. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nhân trẻ Sơn La tận dụng lợi thế cửa khẩu để nâng tầm kinh tế tư nhân

Với nhiều thuận lợi như vùng nguyên liệu nông nghiệp, du lịch, chế biến, năng lượng, kinh tế cửa khẩu và liên kết vùng, doanh nhân trẻ Sơn La hoàn toàn có thể phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp theo hướng chế biến sâu, nâng cao chất lượng, bảo quản, logistics, đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp địa phương.

Ảnh minh họa: nhandan.vn

Lan tỏa chính sách pháp luật thuế qua tin nhắn điện thoại

Thực hiện định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý thuế, đồng thời đa dạng hóa các phương thức tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế, Thuế thành phố Hà Nội triển khai kênh lan tỏa chính sách, pháp luật thuế qua tin nhắn văn bản trên điện thoại với tên hiển thị “THUE_HANOI”.

Đoàn công tác Bộ Tài chính và Bộ Kinh tế, Tài chính, Chủ quyền công nghiệp và Kỹ thuật số Pháp chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Nguyễn Yến)

Thúc đẩy hợp tác kinh tế-tài chính giữa Việt Nam và Pháp

Ngày 10/9/2026, tại Paris, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đoàn công tác Bộ Tài chính đã có buổi làm việc song phương với Bộ Kinh tế, Tài chính, Chủ quyền công nghiệp và Kỹ thuật số Pháp nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế-tài chính giữa hai nước.