Cơ cấu lại nền kinh tế: Cần giải pháp đột phá

Trong các chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết 31/2021/QH15 về cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, hiện có 10 chỉ tiêu dự kiến hoàn thành, 9 chỉ tiêu khó hoàn thành và 4 chỉ tiêu không đạt được mục tiêu.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày Báo cáo đánh giá tình hình và kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết số 31/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025. (Ảnh: DUY LINH)
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày Báo cáo đánh giá tình hình và kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết số 31/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025. (Ảnh: DUY LINH)

4 chỉ tiêu không đạt

Theo Báo cáo của Chính phủ do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày trước Quốc hội chiều 20/10, trong 27 chỉ tiêu của Nghị quyết số 31/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, tính đến nay, có 23/27 chỉ tiêu có thông tin đánh giá; trong đó số chỉ tiêu có khả năng hoàn thành là 10/23; số chỉ tiêu khó có khả năng hoàn thành: 9/23 và số chỉ tiêu dự kiến không hoàn thành 4/23.

Ngoài ra, theo Phó Thủ tướng, một số chỉ tiêu như tăng năng suất lao động; số lượng các doanh nghiệp; số lượng hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; tỷ lệ hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị; tỷ trọng chi cho khoa học và công nghệ, trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn và thách thức, đòi hỏi phải có nhiều nỗ lực rất lớn mới có thể đạt được.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nêu rõ, tính đến thời điểm này, 86/102 nhiệm vụ trọng tâm (chiếm 84,3%) đã được triển khai hoàn thành; có 16/102 (chiếm 15,7%) nhiệm vụ đã có dự thảo và đang tiếp tục triển khai thực hiện.

Công tác cơ cấu lại ngân sách Nhà nước được đẩy mạnh theo hướng tăng cường vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, nâng cao tính tự chủ của ngân sách địa phương. Cơ cấu đầu tư công được cải thiện rõ nét, góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước được quan tâm, bảo đảm chặt chẽ, công khai, minh bạch.

Trong lĩnh vực tín dụng, công tác cơ cấu lại các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu được triển khai đồng bộ, hướng đến ổn định và nâng cao chất lượng tín dụng. Các đơn vị sự nghiệp công lập được sắp xếp tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Các loại thị trường như tài chính, bất động sản, lao động, khoa học-công nghệ tiếp tục được hoàn thiện khung khổ pháp lý, thúc đẩy hoạt động minh bạch, an toàn, lành mạnh. Liên kết vùng, phát triển đô thị, đầu tư hạ tầng số, hạ tầng giao thông nội vùng và liên vùng được tăng cường, đạt nhiều kết quả nổi bật.

ndo_br_pho-tt-ho-duc-phoc-1714-1236.jpg
Quang cảnh phiên họp của Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chiếm hơn 80% GDP; năng lượng tái tạo chiếm 15% sản lượng điện; kinh tế số chiếm gần 14% GDP.

Bên cạnh kết quả đạt được, Chính phủ thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế, gồm tiến độ xây dựng thể chế còn chậm, cơ cấu kinh tế và mô hình tăng trưởng chuyển dịch chưa mạnh; phát triển doanh nghiệp và khu vực kinh tế tư nhân còn hạn chế; một số lĩnh vực trọng tâm chưa đạt hiệu quả kỳ vọng, trong đó năng suất lao động chưa đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.

Để khắc phục, theo Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, Chính phủ xác định 6 trọng tâm chỉ đạo, trong đó nhấn mạnh hoàn thiện thể chế, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, phát triển doanh nghiệp, phát huy vai trò của các cực tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng công nghệ cao, xanh, số và bền vững.

Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang tập trung nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển kinh tế mới gắn với giai đoạn tăng trưởng cao, khai thác hiệu quả thành quả của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu...

Định hình các động lực tăng trưởng mới

ndo_br_chu-nhiem-phan-van-mai-3582.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi. (Ảnh: DUY LINH)

Thẩm tra đánh giá tình hình kết quả thực hiện Nghị quyết số 31/2021/QH15, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá cao quyết tâm, nỗ lực và sự thống nhất hành động của Chính phủ trong bối cảnh khó khăn chưa từng có, góp phần bảo đảm mục tiêu vừa phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội, vừa cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng bền vững, tự chủ và hội nhập sâu rộng.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, mặc dù đạt được một số kết quả nhất định, việc cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, đề nghị Chính phủ đánh giá, xác định rõ nguyên nhân và mức độ tác động của các hạn chế đối với hiệu quả tổng thể của Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, làm cơ sở, rút kinh nghiệm và định hướng cho giai đoạn tiếp theo.

Ủy ban đề nghị Chính phủ đánh giá rõ tác động của việc không hoàn thành các chỉ tiêu tập trung ở các nhóm mục tiêu về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, phát triển thị trường, doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo đối với kết quả và hiệu quả tổng thể của Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm để xác định các giải pháp mang tính chiến lược cho giai đoạn 2026-2030, bảo đảm kế thừa kết quả và khắc phục triệt để các tồn tại hiện nay.

Ông Phan Văn Mãi cũng chỉ rõ, mô hình tăng trưởng chậm chuyển đổi, vẫn chủ yếu dựa vào vốn và lao động, trong khi các động lực bền vững như đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ và kinh tế tri thức đóng góp còn hạn chế, khiến mô hình tăng trưởng khó chuyển dịch theo chiều sâu, đối mặt nguy cơ mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình.

ndo_br_chi-5017-2151.jpg
Các đại biểu tham dự phiên họp của Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Năng suất lao động cải thiện chậm, bình quân giai đoạn 2021-2025 chỉ đạt 5,24%/năm, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 6,5% và thấp đáng kể so với các nước trong khu vực.

Ngoài ra, cơ cấu ngành kinh tế chuyển dịch chậm, giá trị gia tăng còn thấp. Tỷ trọng nông nghiệp trong GDP tuy giảm nhưng còn cao, trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ giá trị gia tăng cao phát triển chưa tương xứng, chủ yếu dựa vào gia công, lắp ráp.

Công nghiệp hỗ trợ chậm phát triển, tỷ lệ nội địa hóa chỉ khoảng 36,6%, cho thấy doanh nghiệp trong nước chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nông nghiệp chậm chuyển từ “sản xuất” sang “kinh tế nông nghiệp”, giá trị gia tăng còn thấp, công nghiệp chế biến và bảo quản sau thu hoạch phát triển chưa đáp ứng yêu cầu.

Bên cạnh đó, việc phát triển các loại thị trường còn chưa đồng bộ, thiếu chiều sâu. Thị trường tài chính, ngân hàng đối mặt một số rủi ro tiềm ẩn, nợ xấu tập trung ở lĩnh vực bất động sản và xây dựng, là những ngành sử dụng vốn lớn, chu kỳ dài và khả năng phục hồi chậm.

Thị trường khoa học, công nghệ phát triển chưa tương xứng, việc phân bổ và sử dụng nguồn lực còn hạn chế, tỷ lệ chi ngân sách Nhà nước cho khoa học, công nghệ giai đoạn 2021-2025 chưa đáp ứng yêu cầu.

Thêm vào đó, năng lực nội tại của khu vực doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể còn hạn chế, quy mô nhỏ, thiếu liên kết chuỗi giá trị, trong khi thu hút và lan tỏa từ khu vực FDI chưa đạt kỳ vọng. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn của doanh nghiệp nhà nước còn chậm. Không gian phát triển kinh tế vùng còn dàn trải, thiếu các trung tâm, cực tăng trưởng và chuỗi giá trị có sức cạnh tranh quốc tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, về định hướng thực hiện những tháng cuối năm 2025, Ủy ban thống nhất với 5 nhóm giải pháp nêu trong Báo cáo của Chính phủ.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, cần tiếp tục ưu tiên củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, duy trì dư địa chính sách, đồng thời đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, số và bền vững, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành các mục tiêu của giai đoạn 2021-2025, định hình các động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn 2026-2030.

Có thể bạn quan tâm

Dự án công nghệ sinh học nhân giống dừa chất lượng cao của Công ty TNHH Growlab giành giải Quán quân tại Cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năm 2025.

Gỡ “nút thắt” cho ngành dừa

Giải pháp nhân giống cây dừa chất lượng cao bằng kỹ thuật nuôi cấy mô và MultipunoTM độc quyền của Công ty trách nhiệm hữu hạn Growlab (Growlab) cho thấy start-up công nghệ là một mắt xích quan trọng trong phát triển bền vững, góp phần tháo gỡ một trong những “nút thắt” lớn nhất của ngành dừa toàn cầu...

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Kinh tế Quốc dân Kazakhstan ông Serik Zhumangarin. (Ảnh: TÂM HẰNG/TTXVN)

Việt Nam và Kazakhstan thúc đẩy kết nối kinh tế

Trong khuôn khổ chuyến thăm làm việc tại Kazakhstan, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã có cuộc trao đổi với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Kinh tế Quốc dân Kazakhstan Serik Zhumangarin; gặp Tổng Giám đốc Quỹ Đầu tư Quốc gia Kazakhstan Samruk-Kazyna.

Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu”. (Ảnh: KIM DUNG)

Nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu về phát triển bền vững, tiêu chuẩn môi trường và chuyển đổi số ngày càng khắt khe, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là chiến lược dài hạn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hạ tầng không chỉ là những công trình vật chất, mà là nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới. (Ảnh: HNV)

Vai trò then chốt của hạ tầng từ đầu công đến tăng trưởng dài hạn

Trong bức tranh kinh tế khu vực ASEAN giai đoạn hậu đại dịch, Việt Nam tiếp tục nổi lên như một điểm sáng về tăng trưởng và triển vọng trung-dài hạn. Sau giai đoạn phục hồi mạnh mẽ, nền kinh tế Việt Nam duy trì được nhịp tăng trưởng tích cực trong các năm tiếp theo, bất chấp bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Không gian trưng bày kết hợp livestream quảng bá và tiêu thụ hàng Việt Nam sẽ chính thức mở cửa từ ngày 5/2 tới đây tại Hà Nội.

Sắp khai trương không gian trưng bày, quảng bá và tiêu thụ hàng Việt Nam

Vào 5/2 tới đây, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) tổ chức khai trương không gian trưng bày kết hợp livestream quảng bá và tiêu thụ hàng Việt Nam tại địa chỉ 62 Tràng Tiền, phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), hướng tới trở thành điểm đến tôn vinh, kết nối tiêu thụ hàng Việt Nam chất lượng cao.

Người dân cần cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, đặc biệt trong dịp cận Tết. Nguồn: Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA)

Tinh vi xây dựng bối cảnh để chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, các đường dây lừa đảo xuyên biên giới đang có xu hướng gia tăng về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Các đối tượng liên tục “nâng cấp” thủ đoạn bằng cách đầu tư dàn dựng bối cảnh giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng, sử dụng trang phục, giấy tờ và công nghệ để tạo vỏ bọc đáng tin cậy, nhằm thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Lễ khởi động dự án "Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật".

Bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng dịch vụ ngân hàng cho người khuyết tật

Ngày 3/2, tại Hà Nội, Hội Người mù Việt Nam tổ chức lễ khởi động Dự án tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật và tập huấn nâng cao nhận thức về tiếp cận và sử dụng an toàn dịch vụ ngân hàng, với sự tham gia của gần 100 đại biểu người khuyết tật là người khiếm thị, khiếm thính và khuyết tật vận động.

Hợp tác xã nam dược Hoàng Lương (tỉnh Hưng Yên) đã phát triển được hơn 70ha vùng trồng cây dược liệu.

Phát triển các sản phẩm hữu ích từ cây dược liệu

Hợp tác xã nam dược Hoàng Lương (xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) là mô hình khởi nghiệp tiêu biểu của một thanh niên 9x trên địa bàn, biến đất hoang thành "vườn thuốc vàng" hữu cơ. Hợp tác xã chuyên sản xuất dược liệu, tạo việc làm cho người dân địa phương và khơi dậy khát vọng làm giàu trên quê hương.

Các món trang sức bạc được trưng bày tại một tiệm vàng bạc ở Indonesia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Ngày 3/2: Giá bạc phục hồi sau phiên giảm sâu

Chiều 3/2, giá bạc thế giới phục hồi, giao dịch quanh ngưỡng 86,53 USD/ounce, tăng khoảng 9% so với phiên trước đó. Thị trường trong nước cũng điều chỉnh theo thế giới, hiện đang bán ra quanh mốc 89 triệu đồng/kg.

[Video] Ngăn bán cầm chừng xăng dầu, bảo đảm thị trường Tết ổn định

[Video] Ngăn bán cầm chừng xăng dầu, bảo đảm thị trường Tết ổn định

Trước nguy cơ xuất hiện tình trạng bán cầm chừng xăng dầu, nhất là mặt hàng dầu diesel tại một số khu vực, Bộ Công Thương yêu cầu các doanh nghiệp triển khai đồng bộ giải pháp bảo đảm nguồn cung ổn định, liên tục, phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Thứ trưởng Tài chính Đỗ Thành Trung.

Chính sách tài chính: Từ quản lý ngân sách sang kiến tạo và dẫn dắt phát triển

Ngành tài chính triển khai quyết liệt, đồng bộ các trụ cột cải cách để thực sự trở thành một trong những động lực then chốt của mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, đưa Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới. Báo Nhân Dân phỏng vấn Thứ trưởng Tài chính Đỗ Thành Trung về vấn đề này.