Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương liên tiếp xảy ra các vụ cháy tại khu dân cư và nhà xưởng, chợ dân sinh gây thiệt hại về tài sản, tính mạng người dân và trật tự xã hội. Nguyên nhân chủ yếu do một bộ phận người dân thiếu ý thức và chưa thực hiện đầy đủ quy định về phòng cháy, chữa cháy.
Khoảng 9 giờ ngày 31/12/2025 đã xảy ra hỏa hoạn tại một căn nhà 5 tầng trên phố Hàng Mã, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đây là ngôi nhà được sử dụng để ở kết hợp kinh doanh hàng hóa, đồ trang trí. Chỉ sau ít phút phát hỏa, ngôi nhà chìm trong khói khiến mọi người hốt hoảng tìm cách thoát ra ngoài. Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy có mặt kịp thời, dập tắt đám cháy. Theo ghi nhận đám cháy đã gây thiệt hại về tài sản nhưng không có thiệt hại về người.
Trước đó, ngày 28/12/2025, người dân tại khu shophouse nằm trong Khu đô thị Geleximco thuộc phường Dương Nội, Hà Nội phát hiện đám cháy trên tầng thượng một số ngôi nhà. Chỉ trong ít phút, ngọn lửa bùng lên dữ dội và nhanh chóng lan ra khoảng 5 căn nhà cạnh nhau, cột khói đen bốc lên hàng chục mét. Cũng trong khoảng thời gian này, một vụ hỏa hoạn lớn đã xảy ra tại chợ Xanh phố Trịnh Đình Cửu, Hà Nội. Ngọn lửa bùng phát mạnh kèm gió lớn khiến công tác chữa cháy gặp nhiều khó khăn, nhiều hộ dân phải sơ tán khẩn cấp.
Hỏa hoạn không chỉ xảy ra tại các khu dân cư mà còn tiềm ẩn tại các nhà xưởng sản xuất, nhất là thời điểm cuối năm, doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất để phục vụ nhu cầu thị trường dịp Tết. Trong các ngày 14 và 28/12/2025, tại Hải Phòng liên tiếp xảy ra hai vụ cháy tại nhà xưởng sản xuất giày thuộc Công ty TNHH Đầu tư Oanh Vân, ở địa chỉ thôn Đồng Tiến, xã Chấn Hưng và tại xưởng may An Khang, xã Hải Hưng. Các vụ cháy đã khiến hệ thống nhà xưởng, kho hàng bị thiêu rụi, thiệt hại hàng chục tỷ đồng.
Theo thống kê của Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, có nhiều khu dân cư, nhà xưởng không bảo đảm điều kiện về phòng cháy, chữa cháy, nhất là các khu tập thể cũ, xuống cấp. Riêng thành phố Hà Nội có hơn 400 khu dân cư được đánh giá có nguy cơ cháy nổ cao. Trong tháng 11/2025, toàn quốc xảy ra 211 vụ cháy, làm chết bốn người, bị thương bốn người, thiệt hại về tài sản ước tính sơ bộ khoảng 30,28 tỷ đồng, trong đó khoảng 70% số vụ cháy xảy ra tại nhà ở trong khu dân cư; có thời điểm ghi nhận hơn 10 vụ cháy mỗi ngày. Thời tiết miền bắc bước vào mùa hanh khô càng làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, nhất là tại những khu vực tập trung đông dân cư...
Theo Đại tá Phạm Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ, Công an Hà Nội, qua công tác kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Đối với các hộ gia đình vừa ở vừa kết hợp sản xuất, kinh doanh, không ít chủ cơ sở còn chủ quan, chỉ chú trọng hoạt động kinh doanh, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm về phòng cháy, chữa cháy; nhận thức về tầm quan trọng của công tác này chưa đầy đủ.
Chủ động phòng chống cháy nổ đòi hỏi sự ý thức cao của người dân. Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng cần tuyên truyền nhằm nâng cao tinh thần phòng chống cháy nổ cho người dân thông qua phổ biến kỹ năng trong hộ gia đình, cơ sở kinh doanh; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm.
Nhiều địa phương vận động người dân tự trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy ban đầu nhằm chủ động ứng phó ngay từ khi ngọn lửa phát sinh. Hà Nội đã lên kế hoạch với mục tiêu vận động 100% hộ gia đình trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu, lắp đặt hệ thống cảnh báo cháy sớm, mở lối thoát nạn thứ hai trong năm 2026.
Tại nhiều khu dân cư đã triển khai các mô hình như “Tổ liên gia an toàn về phòng cháy, chữa cháy”, “Điểm chữa cháy công cộng” tiếp tục được duy trì, củng cố, bảo đảm phương châm “4 tại chỗ”, đã mang lại kết quả tích cực và cần được nhân rộng.
Theo ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Giảng Võ, Hà Nội, địa phương đã rà soát, lập danh sách 1.123 cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; đồng thời thành lập 69 đội chữa cháy dân phòng tại 71 tổ dân phố, với gần 600 thành viên được trang bị phương tiện. Nhờ đó, ba vụ cháy, nổ gần đây trên địa bàn đã được xử lý kịp thời.
