Chủ động bảo đảm điện mùa nắng nóng tại miền bắc

Để làm rõ hơn về nội dung này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty điện lực miền Bắc (EVNNPC) về những thách thức, giải pháp cũng như định hướng thời gian tới.

Phóng viên: Thưa ông, những khó khăn lớn nhất trong công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2026 là gì, đặc biệt trong mùa nắng nóng?

Ông Vũ Anh Phương: Có thể thấy rõ một thực tế là phụ tải điện khu vực miền bắc đang duy trì mức tăng trưởng cao và liên tục. Năm 2025, công suất cực đại của hệ thống đã đạt gần 19.000MW, tăng gần 10% so với năm trước. Riêng 3 tháng đầu năm 2026, công suất cực đại đạt 17.789MW, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dự báo trong mùa hè năm nay, công suất cực đại có thể đạt khoảng 20.700-21.300MW, tăng từ 9,6% đến 12,6%. Đây là mức tăng đáng kể, tạo áp lực lớn đối với công tác vận hành hệ thống điện.

Bên cạnh đó, yếu tố thời tiết tiếp tục là thách thức lớn. Dưới tác động của hiện tượng El Nino, nắng nóng có xu hướng đến sớm, kéo dài và gay gắt hơn. Trong các đợt cao điểm, nhu cầu sử dụng điện cho làm mát tăng đột biến, có thể khiến phụ tải tăng thêm từ 500 đến 1.000MW chỉ trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, điều kiện thủy văn không thuận lợi, nguồn nước về các hồ thủy điện suy giảm; cùng với đó là những biến động về địa chính trị và thị trường năng lượng thế giới, ảnh hưởng đến nguồn cung nhiên liệu như than, khí, dầu cho phát điện. Tất cả những yếu tố này khiến việc bảo đảm cung ứng điện năm 2026, đặc biệt trong mùa nắng nóng, trở nên khó khăn hơn.

Phóng viên: Trước áp lực phụ tải tăng cao, EVNNPC đã và đang triển khai những giải pháp gì để bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân miền bắc?

Ông Vũ Anh Phương: Chúng tôi xác định phải chủ động từ sớm, từ xa và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, EVNNPC đã phối hợp với các địa phương rà soát, xây dựng phương án cung ứng điện phù hợp với thực tế từng khu vực, trong đó đặc biệt chú trọng đến các phụ tải quan trọng.

Song song với đó là đẩy mạnh công tác sửa chữa, bảo dưỡng lưới điện. Các hạng mục có nguy cơ sự cố cao được ưu tiên xử lý sớm, hoàn thành trước cao điểm mùa nắng nóng nhằm nâng cao độ tin cậy vận hành. Các hạng mục trọng điểm được yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/4/2026 để bảo đảm sẵn sàng vận hành trong mùa nắng nóng.

Về đầu tư, Tổng công ty tập trung phát triển lưới điện 110kV và lưới trung, hạ áp; triển khai lắp đặt tụ bù, nghiên cứu ứng dụng hệ thống lưu trữ năng lượng để tăng tính linh hoạt của hệ thống. Đồng thời, triển khai các giải pháp kỹ thuật như lắp đặt tụ bù, nghiên cứu ứng dụng hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) để nâng cao khả năng vận hành linh hoạt của hệ thống.

Trong điều hành, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các đơn vị điều độ để tối ưu phương thức vận hành, đồng thời đẩy mạnh các chương trình quản lý nhu cầu phụ tải (DSM/DR), khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, dịch chuyển phụ tải ra khỏi giờ cao điểm.

Phóng viên: Xin ông cho biết tiến độ các công trình lưới điện EVNNPC đang triển khai?

Ông Vũ Anh Phương: Trong Quý I/2026, EVNNPC đã khởi công 9 dự án và đóng điện 11 dự án lưới điện 110kV, bổ sung khoảng 400MVA cho hệ thống. Đồng thời, hơn 410 công trình lưới điện trung, hạ áp cũng đã hoàn thành, góp phần giảm quá tải và tổn thất điện năng.

Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án trạm biến áp và đường dây 110kV mới, dự kiến hoàn thành trong đầu Quý II/2026 với tổng dung lượng tăng thêm khoảng 1.100MVA; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm như xuất tuyến 110kV sau các trạm 220kV An Lão, Dương Kinh, Hải Hậu, Phong Thổ, Điện Biên…

Cùng với đó là các dự án cải tạo, nâng cấp lưới điện 110kV tại các khu vực có phụ tải tăng cao như Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Phú Thọ, Hải Phòng. Đối với lưới điện trung, hạ áp, chúng tôi phấn đấu hoàn thành cơ bản các dự án lắp đặt tụ bù trung áp với tổng dung lượng khoảng 550MVAr, các dự án chống quá tải và giảm tổn thất điện năng.

Đặc biệt, EVNNPC đang triển khai các dự án điện mặt trời mái nhà tại 203 điểm thuộc trụ sở của 16 Công ty Điện lực, với tổng công suất lắp đặt khoảng 7.100kWp. Song song với đó, Tổng công ty đang đẩy nhanh tiến độ các dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) với tổng công suất 305 MW/610MW giờ.

Việc triển khai đồng bộ các dự án này sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tăng cường khả năng vận hành linh hoạt của hệ thống và bảo đảm cấp điện ổn định cho phụ tải, đặc biệt trong mùa nắng nóng năm 2026.

Phóng viên: Trong việc triển khai điện mặt trời mái nhà, EVNNPC đã có những giải pháp gì để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đấu nối, vận hành và sử dụng hiệu quả nguồn điện này?

Ông Vũ Anh Phương: Chúng tôi xác định điện mặt trời mái nhà là một trong những giải pháp quan trọng để giảm áp lực cho hệ thống điện. Vì vậy, EVNNPC đã chỉ đạo các đơn vị công khai đầy đủ, minh bạch các quy định, quy trình liên quan; đồng thời xây dựng hướng dẫn thống nhất từ khâu tiếp nhận, khảo sát đến đấu nối và vận hành hệ thống.

Trong quá trình triển khai, các công ty điện lực chủ động đơn giản hóa thủ tục, hỗ trợ khách hàng khảo sát hiện trường, tư vấn phương án công suất phù hợp, bảo đảm hiệu quả đầu tư và an toàn lưới điện.

Ngoài ra, Tổng công ty cũng triển khai lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại nhiều trụ sở đơn vị, vừa góp phần giảm tiêu thụ điện từ lưới, vừa tạo mô hình thực tiễn để lan tỏa, nâng cao niềm tin của khách hàng.

Phóng viên: Từ góc độ đơn vị phân phối điện, theo ông điện mặt trời mái nhà mang lại cho khách hàng sử dụng điện những lợi ích thực tế nào?

Ông Vũ Anh Phương: Việc khách hàng đầu tư, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà để tự sản xuất, tự tiêu thụ ngay tại điểm sử dụng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả khách hàng, ngành điện và môi trường. Đặc biệt, đối với khách hàng có hệ thống tích hợp lưu trữ năng lượng (BESS), các hoạt động có thể duy trì ổn định ngay cả khi lưới điện gặp sự cố.

Về lâu dài, việc sử dụng năng lượng sạch còn góp phần giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về tiêu chí “xanh”. Đối với hệ thống điện, nguồn điện phân tán tại chỗ giúp giảm áp lực đầu tư và vận hành vào giờ cao điểm, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành và bảo đảm cung cấp điện ổn định.

Phóng viên: Trong thời gian tới, EVNNPC sẽ tiếp tục có những giải như nào để khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và phát triển các nguồn điện phân tán như điện mặt trời mái nhà?

Ông Vũ Anh Phương: Chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chính phủ, phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời mái nhà. Đồng thời, giao chỉ tiêu cụ thể cho các đơn vị trong việc phát triển điện mặt trời mái nhà. Đồng thời, giao kế hoạch cụ thể về phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ cho các đơn vị trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

EVNNPC cũng giao chỉ tiêu cụ thể cho các đơn vị trong việc phát triển nguồn điện phân tán, đồng thời tiếp tục triển khai các mô hình mẫu để lan tỏa trong cộng đồng. Tuy nhiên, để bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, đặc biệt trong mùa nắng nóng, rất cần sự chung tay của khách hàng sử dụng điện. Việc sử dụng điện hợp lý, như tắt các thiết bị không cần thiết, cài đặt điều hòa từ 27 độ C trở lên, hạn chế sử dụng điện vào giờ cao điểm… sẽ góp phần quan trọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện.

Có thể khẳng định, cùng với các giải pháp kỹ thuật và đầu tư của ngành điện, sự đồng hành của toàn xã hội chính là yếu tố then chốt để bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong năm 2026 và những năm tiếp theo.