Những năm gần đây, cùng với tốc độ phát triển kinh tế-xã hội, nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng. Theo Công ty Điện lực Lào Cai, công suất phụ tải toàn tỉnh năm 2026 dự kiến đạt khoảng 886MW, tăng khoảng 14,9% so với năm 2025, tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện. Trước thực tế đó, đơn vị đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều chỉnh phụ tải và tiết kiệm điện nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định.
Đến nay, đã có 120 khách hàng ký thỏa thuận dịch chuyển phụ tải, với tổng công suất dự kiến khoảng 32,3MW, góp phần giảm áp lực cho hệ thống trong giờ cao điểm. Đồng thời, 189 khách hàng sản xuất công nghiệp cũng ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải tự nguyện, với tổng công suất tiềm năng tiết giảm đạt 73,3MW. Song song với các giải pháp kỹ thuật, ngành điện cũng đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng điện tiết kiệm trong cộng đồng dân cư và doanh nghiệp, khuyến khích khách hàng sử dụng điện hợp lý, nhất là trong khung giờ cao điểm.
Ông Vũ Việt Tiến, Tổng Giám đốc Công ty DAP Số 2-Vinachem cho biết, mỗi năm, đơn vị tiêu thụ hơn 100 tỷ đồng tiền điện, năm nay, sản lượng tiêu thụ dự kiến tiếp tục tăng do mở rộng sản xuất. Vì vậy, doanh nghiệp đã chủ động xây dựng phương án sử dụng điện hợp lý; phối hợp chặt chẽ với ngành điện trong việc điều tiết phụ tải, tiết kiệm điện trong sản xuất, sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch vận hành khi có yêu cầu nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn điện.
Một giải pháp khác nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện được áp dụng là huy động các nguồn dự phòng từ máy phát. Công ty Điện lực Lào Cai đã ký thỏa thuận với 88 khách hàng có máy phát điện diesel; trong trường hợp cấp bách và khi có thông báo của ngành điện, các đơn vị sẽ tách phụ tải khỏi lưới điện và tự cung cấp bằng máy phát đã trang bị, với khả năng giảm tải cho lưới điện khoảng 7,9MW.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết: “Để bảo đảm cung cấp điện ổn định trong mùa nắng nóng, chúng tôi đã xây dựng kịch bản vận hành hệ thống điện phù hợp với các tình huống cụ thể. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, rà soát lưới điện, xử lý kịp thời những điểm có nguy cơ quá tải, không để xảy ra sự cố kéo dài. Năm 2026, công ty đã lập 42 phương án sửa chữa lớn với tổng kinh phí khoảng 140,5 tỷ đồng, tập trung thay thế thiết bị cũ, cải tạo lưới điện nhằm bảo đảm an toàn vận hành, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp”.
Đi đôi với việc điều chỉnh phụ tải và tiết kiệm điện, tỉnh Lào Cai cũng khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng tái tạo theo hướng sạch, bền vững. Năm 2026, ngành điện đặt mục tiêu phát triển 449 khách hàng điện mặt trời, với tổng công suất dự kiến khoảng 25MW, góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm áp lực cho lưới điện quốc gia. Để đạt mục tiêu này, các sở, ngành, địa phương cùng doanh nghiệp và người dân được khuyến khích lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.
Là một trong những doanh nghiệp sớm triển khai chuyển đổi sang sử dụng nguồn năng lượng tái tạo, ông Phan Văn Cường, Trưởng phòng kỹ thuật Công ty cổ phần An Tiến Industries (phường Văn Phú) cho biết: “Là đơn vị sản xuất hạt phụ gia nhựa và bột đá, mỗi tháng, công ty chúng tôi sử dụng lượng điện rất lớn để vận hành. Từ tháng 11/2025, công ty đã đưa vào sử dụng hệ thống điện mặt trời với công suất 1,7MW, lắp đặt trên diện tích mái khoảng 16.000 m². Hệ thống này giúp giảm bình quân khoảng 12% sản lượng điện tiêu thụ mỗi tháng, tương ứng tiết kiệm khoảng 600 triệu đồng, qua đó giảm chi phí sản xuất và tăng tính chủ động về nguồn điện, bảo đảm nhà máy hoạt động tốt trong thời gian cao điểm”.
Không chỉ các doanh nghiệp, nhiều hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Lào Cai cũng lắp đặt hệ thống điện mặt trời nhằm tiết giảm chi phí sinh hoạt và chủ động nguồn cung. Gia đình ông Văn Hữu Khánh, thôn 10, xã Bát Xát là một trong những hộ đã triển khai mô hình này. Theo ông Khánh, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời không chỉ giúp tận dụng nguồn năng lượng tự nhiên mà còn giảm đáng kể tiền điện hằng tháng, đồng thời vẫn bảo đảm nhu cầu sinh hoạt của gia đình.
Bên cạnh việc khuyến khích người dân và doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời, ngành điện Lào Cai cũng kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh quy hoạch các khu công nghiệp, khu dân cư, bến xe, khu du lịch... có quỹ đất phù hợp xây dựng trạm sạc xe điện, kết hợp hệ thống điện mặt trời và pin lưu trữ; cân đối nguồn ngân sách để từng bước đầu tư hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các tòa nhà công sở, phấn đấu tỷ lệ lắp đặt đạt khoảng 20% trong năm 2026 và 30% giai đoạn 2027-2030. Cùng với đó, từng bước thay thế, cải tạo hệ thống chiếu sáng công cộng bằng đèn Led sử dụng năng lượng mặt trời; đối với đèn tín hiệu và thiết bị giám sát giao thông, dần thay thế bằng nguồn điện năng lượng mặt trời có lưu trữ.
Đồng chí Nguyễn Thành Sinh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai cho biết, nhờ thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, năng lực cung ứng điện trên địa bàn đã từng bước được nâng cao, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của nhân dân. Tỉnh tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành điện trong công tác bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định. Đồng thời, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và người dân đẩy mạnh ứng dụng các nguồn năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời, từng bước hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
