Đây được coi là cột mốc quan trọng trong kỷ nguyên mới về quốc phòng và an ninh, tiếp nối Sách Trắng về quốc phòng châu Âu và Chiến lược ứng phó của EU. Châu Âu đang thực thi những bước đi quyết liệt trong nỗ lực bảo vệ an ninh khu vực nhằm đối phó làn sóng tội phạm có tổ chức đang ngày càng gia tăng tại châu lục.
Chiến lược “ProtectEu” được Phó Chủ tịch điều hành EC Henna Virkkunen và Ủy viên phụ trách Nội vụ và Di cư Magnus Brunner công bố tại cuộc họp Nghị viện châu Âu (EP) ở Strasbourg, Pháp.
Chiến lược này nhằm cung cấp một phản ứng toàn diện đối với các mối đe dọa do con người gây ra đối với an ninh nội địa EU, bao gồm khủng bố, tội phạm có tổ chức và tội phạm mạng. Một trong những nội dung quan trọng của chiến lược là tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các quốc gia thành viên EU.
Theo kế hoạch, đến năm 2026, các nước thành viên sẽ sử dụng Hệ thống Thông tin Schengen (SIS) để báo cáo về những công dân ngoài EU có liên quan đến khủng bố hoặc các tội phạm nghiêm trọng khác, dựa trên dữ liệu được chia sẻ bởi các nước thứ ba với Cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol), trong bối cảnh mối đe dọa khủng bố vẫn luôn là nỗi ám ảnh đối với nhiều nước.
Một phần quan trọng khác của chiến lược “ProtectEu” là thúc đẩy đầu tư vào an ninh, bao gồm nâng cao năng lực của Europol và Cơ quan biên phòng châu Âu (Frontex).
Theo kế hoạch, lực lượng của Frontex sẽ được tăng gấp ba lần, đạt 30.000 người trong thời gian tới và sẽ được trang bị công nghệ tiên tiến nhằm giám sát biên giới, thu thập thông tin tình báo để kiểm soát hoạt động di cư và chống tội phạm xuyên biên giới, với mục tiêu triển khai trước năm 2027. Europol đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc triệt phá các mạng lưới tội phạm nguy hiểm, từ tội phạm có tổ chức, tội phạm mạng đến khủng bố.
Để tăng cường mạnh mẽ năng lực hoạt động của Europol đối phó với làn sóng tội phạm có tổ chức đang ngày càng gia tăng tại châu Âu, EC công bố đề xuất sẽ tăng gấp đôi số lượng nhân sự của Europol, hiện đang có 1.400 nhân viên. Ủy viên châu Âu Magnus Brunner nhấn mạnh sự cần thiết phải trang bị đầy đủ công cụ cho lực lượng thực thi pháp luật để không bị tội phạm dẫn trước một bước như hiện nay.
Bên cạnh mở rộng quy mô nhân sự, EC cũng đề xuất một loạt biện pháp toàn diện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Europol trong việc bảo vệ trẻ em, đồng thời phát triển chiến lược đấu tranh chống nạn buôn bán vũ khí và rửa tiền. Với việc tăng cường năng lực, Europol sẽ có thêm nguồn lực để mở rộng phạm vi hoạt động, cải thiện khả năng thu thập và phân tích thông tin, cũng như tăng cường phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật quốc gia.
Ngoài mối đe dọa an ninh truyền thống, các nước EU cũng phải đối phó nhiều mối đe dọa phức tạp, từ căng thẳng địa chính trị đến thiên tai liên quan biến đổi khí hậu. Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố Chiến lược tăng cường khả năng sẵn sàng của liên minh, nhằm giúp các quốc gia thành viên EU phòng ngừa và đối phó các mối đe dọa này. Chiến lược nhắm đến bốn loại khủng hoảng chính: Thiên tai; thảm họa do con người gây ra; mối đe dọa quân sự và phi quân sự; địa chính trị.
Với hàng loạt hành động then chốt và chi tiết, kế hoạch này nhằm tăng cường năng lực bảo vệ công dân và xã hội EU. Chiến lược cũng tập trung vào việc cải thiện hệ thống cảnh báo sớm, bảo đảm duy trì các dịch vụ thiết yếu, đồng thời giúp người dân chuẩn bị ứng phó các cuộc khủng hoảng. EU cũng đặt mục tiêu thúc đẩy hợp tác dân sự-quân sự thông qua các cuộc tập trận thường xuyên trên toàn khối và tăng cường khả năng phối hợp, để ứng phó khủng hoảng.
Trong bối cảnh địa chính trị ngày càng biến động, các nước EU đang đối mặt một loạt thách thức và xáo trộn về an ninh cũng như kinh tế, EC quyết liệt đưa ra các chiến lược nhằm củng cố an ninh nội địa châu Âu. Với những bước tiến về quốc phòng, ứng phó và bảo vệ, EC đang từng bước xây dựng một hệ thống an ninh vững chắc hơn, vì một châu Âu an toàn hơn.
