Cao huyết áp: “Kẻ giết người thầm lặng” đứng sau nhiều ca đột quỵ

Đột quỵ xảy ra ở nhiều người chỉ vì chủ quan không duy trì thuốc huyết áp, để lại di chứng nặng nề, thậm chí hôn mê hoặc tử vong. Trong khi đó, các chuyên gia cho biết chỉ cần uống đều đặn một viên thuốc mỗi ngày, nguy cơ này có thể giảm tới 70-80%.

Khi chủ quan dẫn tới hậu quả nặng nề

Bệnh nhân Phòng Văn K., 30 tuổi, từng xuất hiện méo miệng và yếu nhẹ nửa người trái từ năm 2023. Tuy nhiên, do chủ quan nghĩ rằng chỉ bị “cảm gió”, bệnh nhân không đi khám, không tầm soát nguyên nhân và cũng không theo dõi huyết áp hay sức khỏe mạch máu não.

Đến lần nhập viện gần đây, bệnh nhân đột ngột đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và liệt hoàn toàn nửa người trái. Kết quả chụp CT sọ não cho thấy chảy máu não lớn vùng thái dương phải, kích thước 5x2,5x3,5cm.

Các bác sĩ xác định nguyên nhân là dị dạng động-tĩnh mạch não (AVMs), một bất thường giải phẫu thường tồn tại từ trước, nhưng đa số chỉ được phát hiện khi đã vỡ gây xuất huyết não. Hiện tại, bệnh nhân vẫn còn di chứng liệt nửa người, khả năng hồi phục hạn chế.

img-20251205-220209-220850-051225-57.jpg
Cao huyết áp “kẻ giết người thầm lặng” đứng sau nhiều ca đột quỵ. (Ảnh minh họa)

Trường hợp thứ hai là bệnh nhân Nguyễn Đình T., 47 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, song không duy trì thuốc điều trị đều đặn do chủ quan, cho rằng bản thân vẫn khỏe mạnh.

Tối 27/12/2025, trong điều kiện thời tiết lạnh, bệnh nhân đột ngột đau đầu dữ dội, nôn, méo miệng, nói ngọng, liệt nửa người phải, sau đó rối loạn ý thức và rơi vào hôn mê. Huyết áp ghi nhận tại thời điểm cấp cứu tăng kịch phát hơn 200mmHg. Chụp CT sọ não cho thấy xuất huyết não lớn bán cầu trái, kèm tràn máu vào não thất. Mặc dù đã được phẫu thuật cấp cứu lấy máu tụ và dẫn lưu não thất, đến nay bệnh nhân vẫn hôn mê sâu do tổn thương não quá nặng.

Hai trường hợp, hai bối cảnh khác nhau, nhưng đều cho thấy một điểm chung: Đánh giá thấp nguy cơ đột quỵ và sự nguy hiểm của cao huyết áp dẫn tới hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Năm 2024, bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận khoảng 320.000 ca cao huyết áp nội trú. Năm 2025, con số này là 366.000 ca, trong đó khoảng 80% liên quan đến chảy máu não và đột quỵ.

Tiến sĩ, bác sĩ Lê Chi Viện, Phó Chủ nhiệm khoa Đột quỵ, Viện Thần kinh, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết một quan niệm sai lầm phổ biến hiện nay là cao huyết áp chỉ gặp ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền.

Trên thực tế, mọi lứa tuổi đều có thể mắc cao huyết áp, từ trẻ em, thanh thiếu niên cho tới người trưởng thành khỏe mạnh. Trẻ em có thể tăng huyết áp do béo phì, ít vận động hoặc bệnh lý bẩm sinh; người trẻ và trung niên dễ mắc do căng thẳng kéo dài, ăn mặn, lạm dụng rượu bia; trong khi người cao tuổi chịu tác động của quá trình lão hóa mạch máu.

Đột quỵ vì chủ quan không uống thuốc duy trì huyết áp

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cao huyết áp là yếu tố nguy cơ liên quan đến khoảng 10 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu, chủ yếu thông qua các biến chứng tim mạch và đột quỵ. Đáng chú ý, khoảng 44% người mắc cao huyết áp không biết mình có bệnh.

Trong báo cáo về gánh nặng đột quỵ toàn cầu, các tổ chức y tế quốc tế chỉ ra rằng Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao nhất khu vực Đông Nam Á.

Cao huyết áp là tình trạng áp lực máu trong động mạch tăng cao kéo dài (từ 140/90mmHg trở lên). Phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ rệt, chỉ đến khi huyết áp tăng rất cao mới xuất hiện đau đầu, đau ngực, hoa mắt hoặc tai biến mạch máu não.

Theo các nghiên cứu của American Heart Association và đăng tải trên The Lancet, mỗi khi huyết áp tâm thu giảm 10mmHg, nguy cơ đột quỵ có thể giảm khoảng 27-30%.

Về cơ chế, huyết áp cao kéo dài gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, làm mất tính đàn hồi, thúc đẩy xơ vữa động mạch và hình thành cục máu đông gây nhồi máu não. Đồng thời, áp lực máu tăng cao còn có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ trong não, dẫn đến xuất huyết não, thể đột quỵ có tỷ lệ tử vong và tàn phế rất cao.

Nguy hiểm hơn, việc tự ý ngưng thuốc hoặc uống thuốc không đều có thể khiến huyết áp tăng vọt đột ngột, đặc biệt khi gặp các yếu tố kích hoạt như thời tiết lạnh, stress, uống rượu bia hoặc thức khuya. Đây chính là “mồi lửa” dẫn đến nhiều ca đột quỵ xảy ra bất ngờ, khi người bệnh vẫn nghĩ mình hoàn toàn khỏe mạnh.

ndo_br_screenshot-2026-01-16-at-115712-2184.png

Tiến sĩ, bác sĩ Lê Chi Viện nhấn mạnh: “Cho dù có khỏe đến mấy nhưng mạch máu não vẫn rất nhỏ và mong manh. Nếu phải chịu áp lực huyết áp quá lớn, mạch vẫn có thể vỡ. Chỉ cần duy trì một viên thuốc huyết áp mỗi ngày, nguy cơ đột quỵ có thể giảm tới 80%”.

Bên cạnh việc dùng thuốc đều đặn, các chuyên gia khuyến cáo người bệnh cần kết hợp điều chỉnh lối sống như giảm ăn mặn, tăng cường rau xanh, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia. Tuy nhiên, với những người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, thuốc hạ huyết áp là biện pháp bắt buộc và lâu dài, không được tự ý bỏ dù huyết áp đã ổn định.

Cao huyết áp là nguyên nhân lớn nhất gây đột quỵ, nhưng cũng là yếu tố nguy cơ có thể phòng ngừa hiệu quả nhất. Khi đột quỵ xảy ra, mọi biện pháp điều trị đều trở nên tốn kém, kéo dài và không thể bảo đảm phục hồi hoàn toàn.

Có thể bạn quan tâm

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.

Ngành y tế tỉnh Ninh Bình triển khai phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết trong cao điểm mùa dịch

Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh của người dân, quyết tâm không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ về ca bệnh. (Ảnh: BVCC)

Bị chê bai, cô lập kéo dài, người trẻ đối mặt nguy cơ rối loạn tâm thần

Một nữ sinh viên mắc chứng ăn vô độ tâm thần, thường xuyên tự gây nôn sau khi ăn, dẫn đến hạ kali máu. Một nữ sinh 15 tuổi khác bị bạn bè cô lập, chế giễu gần 2 năm, sau đó xuất hiện trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần. Các trường hợp cho thấy những tổn thương tâm lý kéo dài ở người trẻ cần được nhận diện và can thiệp kịp thời.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học (Ảnh: THƯ THƯ)

Nhóm bệnh nhân hen nặng đối mặt với nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống

Đối với những bệnh nhân hen nặng, mỗi ngày đều có thể là một hành trình đầy thách thức. Những triệu chứng dai dẳng, các đợt kịch phát khó lường và những ảnh hưởng kéo dài đến cuộc sống thường nhật không chỉ tạo gánh nặng cho người bệnh mà còn cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Bệnh nhi nằm điều trị cúm A. (Ảnh: BVCC)

Mắc cúm A không sốt cao vẫn có thể suy hô hấp nặng

Một bệnh nhân mắc cúm A chỉ sốt nhẹ nhưng suy hô hấp tiến triển nhanh phải đặt nội khí quản cấp cứu. Các bác sĩ cảnh báo, mức độ nguy hiểm của cúm không phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt độ cơ thể, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi, từ ngày 10-12/10, các cơ sở y tế trong tỉnh tiếp nhận 158 bệnh nhân nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại điểm bán bánh mì nằm trên đường Duy Tân, phường Cẩm Thành. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Ngay sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại phường Cẩm Thành, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã phát đi công văn khẩn yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.

Bệnh nhân 39 tuổi, quốc tịch Lào bị liệt hoàn toàn 2 chân do khối u chèn ép được phẫu thuật thành công tại khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống. (Ảnh: BVCC)

Nhiều bệnh nhân nước ngoài tìm đến Việt Nam điều trị bệnh hiểm nghèo

Trong gần 3 năm qua, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận 3.871 lượt bệnh nhân quốc tế đến khám, điều trị. Không chỉ là những trường hợp cấp cứu trong thời gian lưu trú tại Việt Nam, nhiều ca bệnh phức tạp đã được các bác sĩ điều trị bằng kỹ thuật chuyên sâu, cho thấy năng lực của y tế Việt Nam trong chăm sóc người bệnh quốc tế.

Cán bộ y tế giám sát chỉ số véc-tơ truyền bệnh sốt xuất huyết tại cộng đồng trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: DUY TUÂN)

Ngành y tế Hà Nội tăng cường giám sát, chỉ đạo phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm

Trước tình hình diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo các trạm y tế phường, xã trên địa bàn Hà Nội chủ động tham mưu chính quyền địa phương triển khai thực hiện các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy và phun hóa chất diệt muỗi để chủ động phòng, chống sốt xuất huyết kịp thời, hiệu quả.