Leo thang căng thẳng
Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Eyal Zamir nhấn mạnh, đây là chiến dịch phức tạp nhất trong lịch sử, đồng thời khẳng định hành động quân sự nhằm vào Iran chưa kết thúc. Liên quan vấn đề này, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, sẽ rất khó để yêu cầu Israel ngừng các cuộc không kích vào Iran, ngay cả khi ông theo đuổi giải pháp ngoại giao để chấm dứt xung đột.
Trong khi đó, tại phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cả Iran và Israel đều khẳng định lập trường cứng rắn về cuộc xung đột hiện nay. Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc Danny Danon tuyên bố, Tel Aviv sẽ không dừng những cuộc tấn công cho đến khi mối đe dọa hạt nhân từ Tehran bị xóa sổ. Về phần mình, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani nêu rõ, nước này sẽ tiếp tục tự vệ trước Israel và bày tỏ lo ngại về việc Mỹ "vào cuộc".
Trong một diễn biến bất ngờ, dù Mỹ đặt thời hạn chót hai tuần cho Iran để tránh sự can dự của Washington thì cuối cùng Mỹ thừa nhận đã không kích các cơ sở hạt nhân của Iran. Ngày 22/6 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải thông tin trên mạng xã hội Truth Social, khẳng định Mỹ đã hoàn tất cuộc tấn công nhằm vào ba cơ sở hạt nhân gồm Fordow, Natanz và Isfahan.
Tổng thống Trump khẳng định, cơ sở hạt nhân ngầm Fordow của Iran “đã bị phá hủy” và rằng “tất cả các máy bay (của Mỹ) hiện đã rời khỏi không phận Iran” sau khi thả đủ lượng bom cần thiết, chủ yếu nhằm vào mục tiêu chính Fordow. Fordow là cơ sở làm giàu urani nằm sâu dưới lòng đất của Iran và được xem là một phần thiết yếu trong chương trình hạt nhân của nước Cộng hòa Hồi giáo. Đài Truyền hình quốc gia Iran thông báo cơ sở này chỉ bị hỏng phần cửa ra vào.
Động thái tấn công của Mỹ đánh dấu một bước leo thang căng thẳng nghiêm trọng trong quan hệ giữa Washington và Tehran. Israel cũng công bố sự "phối hợp toàn diện" giữa Tel Aviv và Washington trong chiến dịch tấn công này.
Thúc đẩy giải pháp ngoại giao
Các nước châu Âu đang nỗ lực đưa Iran trở lại tiến trình đàm phán về hạt nhân. Bộ trưởng Ngoại giao Anh David Lammy nhấn mạnh đã đến lúc chấm dứt xung đột tại Trung Đông và ngăn chặn leo thang trong khu vực. Ông tin tưởng các bên có thể đạt được giải pháp ngoại giao trong hai tuần tới. Đồng quan điểm với Anh, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul tuyên bố, Berlin cùng các đối tác châu Âu sẵn sàng nối lại đối thoại với Iran nếu Tehran thể hiện thiện chí rõ ràng trong việc đưa ra cam kết về chương trình hạt nhân và tên lửa.
Trong một tuyên bố tương tự, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, Pháp sẽ đề xuất giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột đang leo thang giữa Israel và Iran. Ông Macron cũng khẳng định, Pháp cùng hai đồng minh Đức và Anh “đang đặt giải pháp ngoại giao lên bàn thương lượng”. Ngoài ra, ông nhấn mạnh, cần ưu tiên việc quay lại đàm phán thực chất với Iran, bao gồm cả vấn đề hạt nhân.
Tuy nhiên, chính quyền Iran tuyên bố, sẽ không thảo luận về tương lai chương trình hạt nhân của nước này nếu Israel vẫn tiếp tục tấn công. Phát biểu ý kiến trước thềm Hội nghị cấp cao của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) với cuộc khủng hoảng Iran - Israel là nội dung chính trong chương trình nghị sự, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi khẳng định, Tehran “sẵn sàng cân nhắc con đường ngoại giao”, với điều kiện Israel phải chấm dứt hành động gây hấn.
Trong khi đó, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đang duy trì liên lạc thường xuyên và tích cực với tất cả các bên liên quan như một phần của nỗ lực ngoại giao rộng hơn nhằm xoa dịu căng thẳng giữa Israel và Iran. Tổng Thư ký GCC Jasem Albudaiwi cho biết, GCC coi sự leo thang quân sự giữa Iran và Israel là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh và sự ổn định của khu vực vùng Vịnh. Tổng Thư ký GCC cũng nhấn mạnh rằng, các quốc gia vùng Vịnh đã hối thúc Mỹ gây sức ép buộc Israel chấp nhận lệnh ngừng bắn ngay lập tức. GCC cũng ủng hộ việc khôi phục các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Washington và Tehran, như một phần của sáng kiến phối hợp của vùng Vịnh và quốc tế nhằm kiềm chế cuộc khủng hoảng hiện nay.
