Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn đang đối mặt với không ít rào cản về nhân lực, hạ tầng và cơ chế vận hành tại cơ sở.
Hiện nay, bộ máy hành chính của thành phố được tinh gọn còn 103 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 31 phường và 72 xã. Đáng chú ý, số lượng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân thành phố đã giảm sâu từ 39 đơn vị xuống chỉ còn 14 cơ quan và 1 Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố. Ở cấp cơ sở, hệ thống được vận hành với 309 phòng chuyên môn và 103 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, phường.
Ông Bùi Hoàng Liêm, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Cần Thơ cho biết, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm triển khai đã bước đầu phát huy hiệu quả tích cực. Công tác lãnh đạo, điều hành được thực hiện đồng bộ, quyết liệt, đảm bảo các chủ trương từ Trung ương được quán triệt xuyên suốt từ cấp thành phố đến tận cơ sở.
Một trong những điểm sáng lớn nhất của mô hình mới là sự quyết liệt trong cải cách hành chính và phân cấp, phân quyền. Thành phố đã tiếp nhận tới 949 nhiệm vụ từ Trung ương. Để giảm áp lực cho cấp trên và tăng tính chủ động cho cơ sở, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành 12 quyết định phân cấp và 38 quyết định ủy quyền cho cấp xã trên nhiều lĩnh vực trọng yếu.
Việc hình thành các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, phường được xem là "cánh tay nối dài" giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công thuận tiện ngay tại cơ sở. Mô hình này không chỉ giúp giảm bớt các tầng nấc trung gian mà còn từng bước hiện đại hóa nền hành chính địa phương.
Song song đó, công tác quản lý tài sản công cũng được chú trọng. Thành phố đã rà soát 684 cơ sở nhà, đất và thực hiện điều chuyển hàng nghìn máy móc, thiết bị cùng xe ô tô công để phục vụ hoạt động của các đơn vị sau sắp xếp, bảo đảm không thất thoát và tối ưu hóa nguồn lực.
Dù đạt được nhiều thành tựu, thực tế vận hành tại các địa phương đang bộc lộ những khó khăn mang tính hệ thống.
Ông Trần Việt Thái, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Ngã Năm cho biết, sau hơn 10 tháng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Ngã Năm tiếp nhận hơn 14.000 hồ sơ của người dân, trong đó có hơn 2.500 hồ sơ ngoài địa bàn phường. Trung tâm phục vụ hành chính công phường nỗ lực giải quyết hồ sơ cho dân theo quy định. Tuy nhiên, do đội ngũ cán bộ một số lĩnh vực về đất đai, kinh tế trình độ, năng lực còn hạn chế nên gặp khó trong việc xử lý hồ sơ hành chính cho dân; hạ tầng viễn thông, máy móc, nguồn kinh phí vẫn còn hạn chế nên hoạt động nhiều lúc chưa thông suốt.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương 2 cấp ở thành phố Cần Thơ còn gặp các thách thức chính bao gồm: Một bộ phận cán bộ cấp cơ sở vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong mô hình mới. Đặc biệt, ở các lĩnh vực phức tạp như đất đai, kinh tế, trình độ cán bộ còn hạn chế dẫn đến khó khăn trong việc xử lý hồ sơ cho người dân. Hạ tầng viễn thông, máy móc và cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ đang là rào cản cho mục tiêu chuyển đổi số toàn diện.
Về vấn đề tài sản và kinh phí, ông Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ, chỉ ra một thực trạng bất cập khi có tình trạng "một cán bộ hai máy vi tính" do tài sản cũ chưa được thanh lý, dẫn đến việc không thể mua sắm trang thiết bị mới hiện đại hơn. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí cho hoạt động của các xã, phường còn khá hạn hẹp, ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số.
Để khắc phục những tồn tại và hoàn thiện mô hình chính quyền 2 cấp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã; đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số toàn diện; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu.
Thành phố xác định nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cấp xã là nhiệm vụ trọng tâm. Không chỉ dừng lại ở đào tạo chuyên môn, cán bộ sẽ được bồi dưỡng về kỹ năng số, kỹ năng xử lý tình huống và đạo đức công vụ nhằm xây dựng một đội ngũ có tư duy đổi mới và trách nhiệm cao. Tính đến cuối tháng 4/2026, thành phố hiện có hơn 4.300 cán bộ công chức cấp xã, về cơ bản đã đáp ứng được khung biên chế để vận hành mô hình mới.
Cần Thơ sẽ đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng số và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung. Mục tiêu là tăng cường kết nối liên thông dữ liệu giữa các cấp, các ngành và nâng cao tỷ lệ giải quyết hồ sơ trực tuyến; tăng cường kỷ luật hành chính và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu là yêu cầu bắt buộc để bộ máy vận hành trơn tru.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Cần Thơ đang trong giai đoạn chuyển mình quan trọng. Với những giải pháp đồng bộ từ tinh gọn bộ máy đến hiện đại hóa công nghệ, thành phố đang nỗ lực xây dựng một nền hành chính công khai, minh bạch, thực sự lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
