Cần có chính sách đãi ngộ phù hợp đối với nghệ nhân đờn ca tài tử

Sáng 8/12, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ” nhân kỷ niệm 10 năm Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại.
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Đến nay, Thành phố hiện có 229 câu lạc bộ, 84 đội, nhóm đờn ca tài tử đang hoạt động với tổng số thành viên là 1.226 người (gồm có 454 nghệ nhân, tài tử đờn và 772 nghệ nhân, tài tử ca), trong đó có 6 nghệ nhân nhân dân, 13 nghệ nhân ưu tú hoạt động trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể đờn ca tài tử được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu.

Với mục đích nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, việc thực hành truyền dạy, sáng tác bài ca mới, tổ chức trình diễn và quảng bá ở các điểm du lịch và trên các phương tiện truyền thông đã được thành phố quan tâm và đầu tư.

Ông Võ Trọng Nam, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc hội thảo.

Ông Võ Trọng Nam, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc hội thảo.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, nhà nghiên cứu đờn ca tài tử, văn hóa dân gian, việc thực hành đờn ca tài tử hiện nay còn một số hạn chế cần chú ý như: chủ yếu phát triển mạnh ở vùng ngoại thành và trong tầng lớp trung niên, tình trạng “già hóa” hội viên các câu lạc bộ đờn ca tài tử đang diễn ra mạnh; nghệ nhân chơi các nhạc cụ cổ truyền ngày càng "khan hiếm”, nhất là đờn cò, kìm, tranh, bầu; chế độ hỗ trợ cho nghệ nhân có hoàn cảnh khó khăn chưa phù hợp.

Đờn ca Tài tử đã được UNESCO công nhận, thật sự cần được bảo tồn và phát huy. Việc bảo tồn và phát huy Đờn ca Tài tử cần thiết phải được tiến hành bài bản, có sự can thiệp định hướng, hỗ trợ từ phía nhà nước, chứ không nên để dân gian “tự bơi”.

Tiến sĩ Lê Hồng Phước, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh

Tại hội thảo các đại biểu tập trung thảo luận vào 3 mảng chính của đờn ca tài tử đó là: hoạt động thực hành, hoạt động sáng tác và hoạt động trình diễn. Các bài tham luận, ý kiến thảo luận của các đại biểu đã đề cập đến các nội dung như: Hoạt động sáng tác lời mới cho đờn ca tài tử trong giai đoạn hiện nay, những vấn đề cần phải chú ý; hoạt động nghệ thuật đờn ca tài tử trong học đường; công tác truyền dạy đờn ca tài tử, những thuận lợi và khó khăn trong việc đào tạo nghệ nhân đờn.

Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên trình bày đề dẫn hội thảo.

Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên trình bày đề dẫn hội thảo.

Nhiều đại biểu cũng chia sẻ về hoạt động trình diễn nghệ thuật đờn ca tài tử, thực trạng và giải pháp; khai thác hoạt động đờn ca tài tử gắn liền với ngành du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, vai trò các cơ quan liên quan và cộng đồng chủ thể; đầu tư xây dựng không gian văn hóa đờn ca tài tử phục vụ công chúng và du khách; duy trì phát triển câu lạc bộ hiện có tại các hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở…

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết cần tìm cho đờn ca tài tử một không gian trình diễn đúng với tính chất đa dạng, phong phú và độc đáo của nó. Đờn ca tài tử có thể được trình diễn tại không gian đình làng, đình trong thành phố nhằm mang lại sức sống cho không gian cộng đồng này.

Đại biểu tham quan trưng bày “Đờn ca tài tử Nam Bộ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”.

Đại biểu tham quan trưng bày “Đờn ca tài tử Nam Bộ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại”.

Về xây dựng đội ngũ kế thừa, theo Tiến sĩ Lê Hồng Phước, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh, chúng ta cần quan tâm đến hai đối tượng đó là người trẻ theo đuổi đờn ca tài tử và những nghệ nhân truyền nghề. Nhà nước cần có những chính sách đãi ngộ, hỗ trợ cho hai đối tượng này để họ an tâm theo đuổi, truyền dạy đờn ca tài tử.

Ông Võ Trọng Nam, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết, những ý kiến quý báu của các nhà nghiên cứu, các đại biểu đại diện chính quyền, ban, ngành, đoàn thể và các nghệ nhân, nghệ sĩ sẽ giúp định ra hướng đi mới, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững nghệ thuật đờn ca tài tử trên những điều kiện thực tiễn của Thành phố Hồ Chí Minh.

Dịp này, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Trưng bày chuyên đề “Đờn ca tài tử Nam Bộ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh với 120 tư liệu, hình ảnh và hiện vật.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.