Giá bất động sản sẽ tiếp tục tăng khi dòng vốn rẻ tiếp tục được bơm ra nền kinh tế thúc đẩy nhu cầu đầu tư trong khi nguồn cung vẫn còn hạn chế so với nhu cầu. Trong bối cảnh quỹ đất khan hiếm và chi phí đất đai, vật liệu tăng mạnh, các chủ đầu tư duy trì chiến lược phát triển phân khúc giá cao nhằm bảo đảm lợi nhuận, đặc biệt khi phân khúc này vẫn được hấp thụ tốt nhờ nhóm khách hàng có năng lực tài chính tốt và kỳ vọng tích sản dài hạn. Giá chỉ được ổn định khi Chính phủ có những giải pháp điều tiết thích hợp, hiệu quả.
Chia sẻ với Báo Nhân Dân, bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nhận định, mặc dù liên tục ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc, thị trường bất động sản Việt Nam vẫn đang đối mặt với tình trạng chưa sạch điểm nghẽn và bất cập. Đó là, giá bất động sản tăng cao; mất cân đối cung-cầu; tín dụng bất động sản tăng cao, tăng nhanh; thông tin phân tán, thiếu đồng bộ và minh bạch; hành lang pháp lý còn chưa sát với diễn biến thực tế…
“Những hạn chế này nếu không được tiếp tục tháo gỡ kịp thời, sẽ cản trở sự phát triển ổn định, bền vững của ngành và ảnh hưởng tới tăng trưởng chung của nền kinh tế”, bà Miền cảnh báo.
Tăng giá bất động sản: Quy luật phát triển hay sự bất thường
Tiến sĩ Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Thương hiệu và Cạnh tranh cho rằng, giá bất động sản đã tăng vượt xa mức hợp lý trong nhiều năm qua, tạo ra khoảng cách lớn với khả năng chi trả của người dân.
Theo Tiến sĩ Thành, giá bất động sản tính theo lạm phát trung bình thì sau 10 năm chỉ tăng gấp đôi nhưng thực tế đã tăng hàng chục lần. Nếu năm 1990, một chiếc xe máy có thể đổi được một căn nhà, thì nay chỉ đổi được khung cửa sổ đẹp.
Lý giải nguyên nhân giá tăng, Tiến sĩ Võ Trí Thành cho rằng, hiện tượng này không chỉ đến từ yếu tố kinh tế mà còn yếu tố văn hóa, khi người Việt xem nhà đất là “của để dành”, khiến nhu cầu sở hữu luôn cao. Tuy nhiên, việc giá bất động sản tăng mạnh giống như lạm phát, gây thiệt hại cho nhóm người nghèo và người có thu nhập trung bình, đồng thời làm méo mó cơ cấu đầu tư.
Ông đồng thời cảnh báo, nếu dòng vốn tiếp tục đổ mạnh vào một lĩnh vực, nền kinh tế có thể gặp “căn bệnh Hà Lan”, khi thị trường bất động sản quá phát triển, thu hút quá nhiều vốn đầu tư và nguồn lực, dẫn đến suy giảm các ngành sản xuất khác.
Một hệ quả đáng chú ý là xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của lớp trẻ hiện nay, nhiều người trẻ hướng tới hai nhóm ngành: một là các lĩnh vực mang tính “hào nhoáng” như showbiz, KOL, KOC, hai là các ngành tài chính-dịch vụ, nơi có cơ hội kiếm tiền nhanh. Trong khi đó, những ngành đòi hỏi lao động chân tay, kỹ thuật, hay sản xuất trực tiếp lại ngày càng thiếu nhân lực. Từ đó tiềm ẩn rủi ro khủng hoảng.
“Chúng ta cần bất động sản phát triển, nhưng phải lành mạnh, cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô. Chính phủ cần tính toán kỹ liều lượng và thời điểm thực thi chính sách, sao cho thị trường tăng trưởng nhưng không rủi ro”, Tiến sĩ Thành nhấn mạnh.
Tài chính bất động sản: Một số lưu ý và giải pháp
Đề cập tới những vấn đề cần lưu ý và giải pháp với tài chính bất động sản, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ nhận định, lĩnh vực bất động sản và xây dựng đóng góp 9% GDP năm 2024, song vẫn thấp so với một số nước như Trung Quốc (21%), cho thấy dư địa phát triển còn lớn.
Theo Tiến sĩ Lực, tín dụng bất động sản tăng 19% trong 9 tháng vừa qua, cao hơn mức trung bình toàn ngành cho thấy đà phục hồi mạnh nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu dòng vốn bị dồn vào đầu cơ ngắn hạn.
“Nếu nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính để đầu tư dàn trải, chỉ cần biến động lãi suất sẽ dẫn tới rủi ro lớn cho hệ thống”, ông cảnh báo.
Lý giải nguyên nhân khiến giá nhà cao, Tiến sĩ Lực chỉ ra 6 yếu tố chính gồm: vướng mắc pháp lý và tâm lý sợ trách nhiệm khiến nguồn cung khan hiếm; chi phí đầu vào tăng cao, đặc biệt là tiền thuê đất, chi phí đền bù, tài chính và vật liệu xây dựng; cung-cầu mất cân đối, dư thừa phân khúc cao cấp, thiếu nhà ở xã hội và nhà ở vừa túi tiền; tình trạng thổi giá, đầu cơ vẫn diễn ra; chưa có cơ chế thuế hiệu quả để điều tiết đầu cơ; chi phí quản lý, thủ tục hành chính vẫn lớn, kéo dài thời gian triển khai dự án.
Bên cạnh đó, giá nhà cao còn do một số vướng mắc khác như tính tiền sử dụng đất; việc ban hành văn bản hướng dẫn các Luật mới, Nghị quyết mới còn chậm; công tác giải phóng mặt bằng; mua bán-sáp nhập (M&A) còn khó khăn…
