Cải cách thuế để bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi tác hại của thuốc lá

Cải cách thuế thuốc lá là một biện pháp then chốt không chỉ giúp giảm tỷ lệ hút thuốc, mà còn bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi tác hại của thuốc lá. Cách làm của Việt Nam được ghi nhận, đánh giá cao, vừa được đưa ra thảo luận tại Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Việc tăng thuế giúp hạn chế khả năng tiếp cận các nhãn hiệu thuốc lá giá rẻ, đặc biệt là ở giới trẻ.
Việc tăng thuế giúp hạn chế khả năng tiếp cận các nhãn hiệu thuốc lá giá rẻ, đặc biệt là ở giới trẻ.

Các loại thuế đối với những mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe người dân được xác định là giải pháp đôi bên cùng có lợi cho cả người dân và nền kinh tế. Nó giúp phòng bệnh và cứu sống người dân bằng cách giảm tiêu thụ các sản phẩm có hại; đồng thời có thể tạo ra nguồn thu để các quốc gia có thể tái đầu tư vào y tế và phát triển.

Thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, trong thập kỷ qua, khoảng một phần tư các quốc gia thành viên của tổ chức này đã tăng thuế thuốc lá, làm giá thực của thuốc lá tăng ít nhất 50%.

Vào tháng 6/2025, Quốc hội Việt Nam đã thông qua những cải cách quan trọng đối với hệ thống thuế thuốc lá. Đó là bổ sung một loại thuế tiêu thụ đặc biệt (thuế tuyệt đối) bên cạnh thuế tỷ lệ hiện hành (đánh theo giá trị sản phẩm), cùng với lộ trình tăng thuế hàng năm từ 2027 đến 2031. Những cải cách này được thiết kế không chỉ để tăng thuế thuốc lá mà còn đảm bảo hiệu quả giảm tiêu thụ thuốc lá được duy trì bền vững theo thời gian.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho rằng, quyết định cải cách thuế thuốc lá là một biện pháp then chốt để giảm tỷ lệ hút thuốc lá hiện vẫn còn cao ở Việt Nam, đặc biệt là ở nam giới, và bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi tác hại của thuốc lá. Điều này đặc biệt mang lại lợi ích cho giới trẻ, khi thuốc lá trở nên khó mua hơn, qua đó bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi nguy cơ nghiện thuốc lá trong suốt cuộc đời.

WHO tại Việt Nam vừa công bố kết quả từ mô hình mới cho thấy những lợi ích đáng kể về sức khỏe và kinh tế từ lần cải cách thuế thuốc lá gần đây của quốc gia. Mô hình mô phỏng tác động của các phương án thuế thuốc lá, mô hình TaXSim, của WHO dự báo rằng những cải cách thuế được thông qua trong Luật thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi vào tháng 6/2025 sẽ giúp 2,1 triệu người tại Việt Nam bỏ thuốc hoặc không hút thuốc vào năm 2031; ngăn ngừa 700.000 ca tử vong sớm trong những thập kỷ tới; tạo thêm 24.000 tỷ đồng (tương đương 910 triệu USD) nguồn thu ngân sách nhà nước hàng năm vào năm 2031; và hạn chế khả năng tiếp cận các nhãn hiệu thuốc lá giá rẻ, đặc biệt là ở giới trẻ.

Dữ liệu được công bố trong bối cảnh WHO kêu gọi hành động mạnh mẽ để giảm thiểu các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới - bao gồm ung thư, đột quỵ và bệnh tim.

Theo WHO và Ngân hàng Thế giới, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá mang lại những lợi ích quan trọng cho sức khỏe, kinh tế và phát triển bền vững. Thuế thuốc lá là biện pháp nhanh nhất và tiết kiệm chi phí nhất để giảm tiêu dùng thuốc lá, từ đó góp phần giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật và tử vong sớm do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Kinh nghiệm từ các quốc gia cho thấy biện pháp tăng thuế hiệu quả đóng góp 50% đến 60% trong tổng tác động của tất cả các biện pháp giảm sử dụng thuốc lá

WHO ước tính việc đánh thuế các sản phẩm thuốc lá để tăng giá bán lẻ thuốc lá lên 10%, có thể làm giảm mức tiêu thụ từ 4% đến 5%. Đặc biệt, nhóm thanh thiếu niên nhạy cảm hơn với sự gia tăng giá thuốc lá, do đó, khi giá tăng 10%, tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nhóm này có thể giảm tới 10% hoặc hơn.

Về lợi ích kinh tế, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), nếu thuế thuốc lá tăng 10% trên phạm vi toàn cầu sẽ giúp tăng thu thuế từ thuốc lá của các chính phủ thêm 7%. Bên cạnh đó, tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao ở người trưởng thành làm suy yếu lực lượng lao động do mắc bệnh và tử vong sớm vì các bệnh liên quan đến thuốc lá, gây thiệt hại về năng suất và sản lượng kinh tế. Cải cách thuế tiêu thụ đặc biệt một cách hiệu quả làm giảm đáng kể các tác hại của thuốc lá đối với sự phát triển kinh tế và xã hội.

Với những lợi ích trên, thuế thuốc lá được là một biện pháp “cùng thắng”, thắng cho y tế, kinh tế và phát triển bền vững. Điều 6 của Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá của WHO, mà Việt Nam đã tham gia từ ngày 17/3/2005, quy định rằng "Các biện pháp về giá và thuế là những biện pháp quan trọng và hữu hiệu để giảm tiêu thụ thuốc lá, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên".

Tiến sĩ Angela Pratt đánh giá: Bước đi tiên phong này của Việt Nam là một minh chứng và nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho các quốc gia khác đang tìm cách giảm thiểu tác hại của sử dụng thuốc lá.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: BTC cung cấp)

Thiếu vi chất vẫn là “điểm nghẽn” trong phát triển tầm vóc trẻ em Việt

Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, bên cạnh suy dinh dưỡng thấp còi, trẻ em Việt Nam vẫn đối mặt với tình trạng thiếu vi chất, trong khi thừa cân, béo phì có xu hướng gia tăng. Dinh dưỡng đầy đủ, cân đối và đa dạng được xem là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát huy tiềm năng chiều cao, phát triển toàn diện và phòng ngừa bệnh tật.

Đại diện các bên ký kết biên bản hợp tác. (Ảnh: Trường cao đẳng Dược Hà Nội cung cấp)

Kết nối sinh viên ngành điều dưỡng Việt Nam với thị trường lao động quốc tế

Ngày 25/8, thông tin từ Trường cao đẳng Dược Hà Nội cho biết sẽ triển khai mô hình hỗ trợ khép kín để sinh viên ngành điều dưỡng Việt Nam thử sức tại thị trường lao động Nhật Bản, dựa trên việc đưa ngôn ngữ, văn hóa làm việc nước bạn vào giảng dạy, hỗ trợ tài chính, chuẩn hóa thủ tục visa, chuyển đổi bằng cấp.

[Video] Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm

[Video] Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm

Ngày 25/8, Báo Nhân Dân phối hợp Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Prudential Việt Nam tổ chức tọa đàm “Bảo hiểm Nhân thọ: Hiểu Đúng để Yên Tâm”, với sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp.

Một con chó thả rông ngoài đường trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Một bé gái 4 tuổi ở Đồng Tháp tử vong do bệnh dại

Một bé gái 4 tuổi ở phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp tử vong do bệnh dại sau thời gian dài xuất hiện vết thương vùng trán nghi chó cắn. Đây là một cảnh báo về nguy cơ bệnh dại và tầm quan trọng của việc xử trí, dự phòng kịp thời sau khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vùng da tổn thương trên người.

Khách hàng mua bánh trung thu sớm. (Ảnh PHƯƠNG VY)

Tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh kẹo dịp Tết Trung thu 2026

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm của các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, tập trung ưu tiên các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh trung thu, bánh kẹo dịp Tết Trung thu năm 2026.

Người dân tìm hiểu thông tin về chế độ dinh dưỡng dành cho người mắc các bệnh không lây nhiễm tại cơ sở khám, chữa bệnh. (Ảnh: VÂN VÂN)

Phòng bệnh sớm từ chế độ ăn uống

Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng ngày càng tăng do các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp… Xu hướng này thường gắn với thói quen ăn uống không lành mạnh, nhất là việc sử dụng nhiều muối, thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ uống có đường của người dân.

Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk Nay Phi La tại một cuộc họp của Ủy ban nhân dân tỉnh. (Ảnh: Nguyễn Công Lý)

Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cảnh báo tình trạng mạo danh cán bộ, công chức của Sở để lừa đảo, trục lợi

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk xuất hiện một số đối tượng mạo danh cán bộ, công chức Sở Y tế tỉnh và các cơ quan, đơn vị có liên quan để gọi điện, thông báo về việc kiểm tra hoạt động khám, chữa bệnh, đồng thời yêu cầu các cơ sở chuẩn bị tiền, quà hoặc cung cấp thông tin nhằm mục đích lừa đảo, trục lợi.