Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt:

Các chỉ tiêu đóng góp của khoa học, công nghệ đều có tăng trưởng tốt

Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt, các chỉ tiêu đóng góp của khoa học, công nghệ vào phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn 2016-2020 đều có tăng trưởng tốt hơn nhiều so với giai đoạn trước.
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm trong phiên họp chiều 31/10. Ảnh: THỦY NGUYÊN
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm trong phiên họp chiều 31/10. Ảnh: THỦY NGUYÊN

Chiều 31/10, tiếp tục nội dung thảo luận về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt đã tham gia giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm.

Tại phiên họp, nhiều đại biểu bày tỏ băn khoăn về các nội dung như: đánh giá, đo lường hiệu quả đầu tư ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ; xử lý nguồn vốn tồn đọng tại Quỹ phát triển khoa học, công nghệ tại doanh nghiệp; thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo…

Đảng và Nhà nước luôn chú trọng đầu tư cho khoa học, công nghệ

Giải trình về hiệu quả đầu tư ngân sách nhà nước cho khoa học công nghệ, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nêu rõ, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn chú trọng đầu tư cho khoa học, công nghệ. Trong bối cảnh cân đối chi ngân sách nhà nước còn khó khăn, chi thường xuyên cho hoạt động khoa học, công nghệ vẫn được Quốc hội thông qua, trung bình vào khoảng 0,79% tổng chi ngân sách nhà nước.

Theo Bộ trưởng, hoạt động khoa học, công nghệ là hoạt động có nhiều tính đặc thù, bản chất nghiên cứu khoa học là có tính mới, tính rủi ro và có độ trễ. Các nghiên cứu khoa học triển khai trong nhiều giai đoạn và nhiều kết quả nghiên cứu thành công còn cần tiếp tục được đầu tư từ nguồn lực ngân sách nhà nước hoặc nguồn lực của xã hội để phát huy trong thực tế.

Tuy nhiên, thời gian vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cố gắng hình thành một hệ thống các chỉ tiêu thống kê để qua đó phản ánh được tình hình và kết quả hoạt động khoa học, công nghệ chủ yếu của đất nước, làm cơ sở trong việc đánh giá, dự báo tình hình hoạt động, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ từng thời kỳ.

Cụ thể, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 03 ngày 15/5/2018 ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành khoa học, công nghệ và phân công thu thập, tổng hợp các chỉ tiêu thống kê quốc gia về khoa học, công nghệ.

Quang cảnh phiên họp chiều 31/10. Ảnh: THỦY NGUYÊN

Quang cảnh phiên họp chiều 31/10. Ảnh: THỦY NGUYÊN

Bộ trưởng cho biết, đóng góp của khoa học, công nghệ vào phát triển kinh tế-xã hội có thể được đánh giá gián tiếp thông qua một số chỉ tiêu, bao gồm: chỉ số đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp TFP vào tăng trưởng; tốc độ tăng trưởng năng suất lao động bình quân; tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa; chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam GII… Các chỉ tiêu này trong giai đoạn 2016-2020 đều có tăng trưởng tốt hơn nhiều so với giai đoạn trước.

Bên cạnh đó, từ năm 2013 đến nay, Bộ cũng đã thực hiện xây dựng và công bố Sách Trắng hằng năm về khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới và các tổ chức liên quan xây dựng Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương, tổ chức đánh giá, thử nghiệm nhằm đo lường năng lực đổi mới sáng tạo và kết quả đổi mới sáng tạo của từng địa phương, đồng bộ với Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam, qua đó, đánh giá được mối tác động giữa các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo với phát triển kinh tế-xã hội ở từng vùng, miền.

Về thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt khẳng định đây là vấn đề luôn được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm, chỉ đạo.

Theo đó, khoảng 10 năm trước đây, kinh phí hoạt động khoa học, công nghệ chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, chiếm khoảng 70% đến 80% tổng đầu tư cho khoa học, công nghệ. Đến nay, đầu tư cho khoa học, công nghệ từ ngân sách nhà nước và từ doanh nghiệp đã tương đối cân bằng, với tỷ lệ tương ứng là 52% và 48% trong giai đoạn đến năm 2030.

Bộ trưởng nhấn mạnh mục tiêu phấn đấu đạt tỷ trọng này là 30% và 70% như trung bình của các nước có nền khoa học, công nghệ tiên tiến.

Gỡ rối cho Quỹ phát triển khoa học, công nghệ tại doanh nghiệp

Liên quan Quỹ phát triển khoa học, công nghệ tại doanh nghiệp, Bộ trưởng cho biết, theo số liệu thống kê của Tổng cục Thuế, trong giai đoạn 2015-2021 có tổng số 1.281 lượt doanh nghiệp trích lập quỹ với tổng số tiền hơn 23 nghìn tỷ đồng. Trong đó, số đã sử dụng đạt trên 14 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 60%.

Theo Bộ trưởng, số doanh nghiệp đã thực hiện trích lập quỹ khá khiêm tốn, và chỉ một số doanh nghiệp lớn như Viettel, PVN, VNPT… có khả năng trích lập quỹ với số tiền tương đối lớn. Trong khi đó, gần như không có doanh nghiệp FDI nào trích lập quỹ, điều này cho thấy cơ chế khuyến khích trích lập và sử dụng quỹ chưa phù hợp, hấp dẫn.

Ngoài ra, quy định hiện nay không cho phép sử dụng quỹ để mua sắm máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thủ tục hành chính trong kiểm soát chi của quỹ chưa linh động và chưa phù hợp với đặc thù của quỹ…

Thực hiện Nghị quyết số 03 của Quốc hội và Nghị quyết số 11 của Chính phủ về tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nêu trên, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 05/2022 để hướng dẫn sử dụng quỹ phát triển khoa học, công nghệ của các doanh nghiệp.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) tham gia ý kiến thảo luận tại phiên họp. Ảnh: THỦY NGUYÊN
Đại biểu Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) tham gia ý kiến thảo luận tại phiên họp. Ảnh: THỦY NGUYÊN

“Thông tư này đã bãi bỏ các quy định cứng nhắc, không đúng với tinh thần tôn trọng vai trò tự chủ của doanh nghiệp trong hoạt động quyết định hướng nội dung nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ” – Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nói.

Theo đó, để khuyến khích hơn nữa việc các doanh nghiệp trích lập và sử dụng quỹ phát triển khoa học, công nghệ trong giai đoạn tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đề xuất với Chính phủ giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các bộ, ngành trong quá trình nghiên cứu đề xuất sửa đổi các quy định của Luật Khoa học, công nghệ năm 2013, Nghị định số 95 về cơ chế tài chính và đầu tư cho khoa học, công nghệ để nghiên cứu, đề xuất thêm các giải pháp, tăng tính hấp dẫn đối với doanh nghiệp trong việc trích lập và sử dụng quỹ. Đồng thời, nghiên cứu, tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội về cơ chế đặc thù trong mua sắm, đầu tư từ nguồn quỹ cho khoa học, công nghệ và phát triển công nghệ.

Về vấn đề nhiệm vụ khoa học, công nghệ dừng thực hiện mà đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (đoàn Bình Phước) đã nêu trong phiên thảo luận, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nêu rõ, theo Báo cáo số 2273 của Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 26/9/2022 gửi Đoàn giám sát của Quốc hội về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trong cả giai đoạn 2016-2021 có 86 nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp quốc gia, chiếm 4% tổng số nhiệm vụ được xử lý dừng thực hiện theo quy định, vì các nguyên nhân khách quan, chủ quan.

Giải trình nội dung này, Bộ trưởng cho biết hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ mang tính đặc thù, không thể 100% nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu đều thành công.

Nhấn mạnh nghiên cứu khoa học là hoạt động dấn thân, thám hiểm của các nhà khoa học vào các vấn đề, lĩnh vực có tính chất mới, Bộ trưởng cho rằng ngay cả một hướng nghiên cứu không thành công cũng có giá trị đóng góp nhất định cho việc phát triển khoa học và công nghệ.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh Diễn đàn.

Diễn đàn Vì Tương lai Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ VII

Ngày 30/6/2026, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn Vì Tương lai Việt Nam-Hàn Quốc lần thứ VII với chủ đề "Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc trong kỷ nguyên mới".

Quang cảnh lễ tổng kết và trao giải cho các tác phẩm xuất sắc cuộc thi thiết kế biểu trưng (logo) mới tỉnh Cà Mau.

Logo đoạt giải ở Cà Mau sẽ qua nhiều quy trình mới trở thành biểu tượng chính thức của tỉnh

Cà Mau đang tiếp tục thực hiện các trình tự theo quy định, xin ý kiến cấp có thẩm quyền, chuyên gia chuyên ngành và lấy ý kiến rộng rãi từ nhân dân để chọn chính thức biểu trưng đại diện cho tỉnh trong các hoạt động thông tin đối ngoại, xúc tiến đầu tư và phát triển du lịch trong giai đoạn mới.

Ý chí chính trị nhất quán và tinh thần quyết liệt góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tại Việt Nam

Ý chí chính trị nhất quán và tinh thần quyết liệt góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tại Việt Nam

Tại tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số: Hướng tới ứng dụng có đạo đức và trách nhiệm” do Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức, ông Hervé Le Bars, Tổng Giám đốc công ty Numéricité kiêm Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn chuyển đổi số, đã có buổi trả lời phỏng vấn cùng Báo Nhân Dân.

Đoàn chuyên gia tư vấn Pháp trong buổi làm việc tại Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) sáng 30/6.

Tăng cường hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa Việt Nam và Pháp trong xây dựng Chính phủ số

Sáng 30/6, trong khuôn khổ Chương trình hợp tác về chuyển đổi số giữa Văn phòng Chính phủ và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, đoàn chuyên gia tư vấn chuyển đổi số của Pháp đã có phiên làm việc đầu tiên tại Cục Chuyển đổi số-Văn phòng Chính phủ, mở đầu chương trình công tác tại Việt Nam kéo dài đến ngày 3/7.

Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Văn Bạ và ê-kíp làm chủ công nghệ lập bản đồ 3D trong phẫu thuật điều trị loạn nhịp tim. (Ảnh: THU HOÀI)

Công nghệ bản đồ 3D: Bước tiến trong điều trị rối loạn nhịp tim phức tạp

Suốt ba năm ròng rã sống chung với những cơn loạn nhịp tim đột ngột, anh Trần Đức Hải không ngờ mình lại mắc một căn bệnh nguy hiểm về tim mạch. Tuy nhiên, nhờ sự can thiệp kịp thời của ê-kíp bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Dược (Cơ sở Linh Đàm), Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp anh "hồi sinh" một trái tim khỏe mạnh bình thường.

Fanpage “Thông tin khoa học và công nghệ” của Bộ Khoa học và Công nghệ lan tỏa tri thức và cảm hứng đổi mới sáng tạo. (Ảnh: TL)

Truyền thông khoa học trong kỷ nguyên số

Truyền thông trong khoa học được xem như một khâu trung gian, giúp chuyển hóa ngôn ngữ học thuật thành ngôn ngữ đời thường, thân thiện, giúp mỗi người dân, dù ở trình độ khác nhau có thể tiếp cận kết quả nghiên cứu khoa học, hiểu và thực hành.

Sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đoạt giải thưởng tại cuộc thi “Học sinh-Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp - SV.STARTUP” năm 2026.

Thước đo mới của hệ sinh thái khởi nghiệp

Việc Việt Nam lần đầu lọt vào tốp 50 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, đánh dấu bước phát triển mới của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, thước đo trong giai đoạn tới không chỉ là số lượng startup mà còn là khả năng hình thành các doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi, tạo ra giá trị cạnh tranh mới cho nền kinh tế.

Sự kiện thu hút đông đảo giảng viên, chuyên gia và sinh viên các khoa chuyên ngành tham dự. (Ảnh: MINH DUY)

Tọa đàm về đạo đức và trách nhiệm trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo

Ngày 29/6, Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức buổi tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số: Hướng tới ứng dụng có đạo đức và trách nhiệm”. Sự kiện là không gian thảo luận về những cơ hội cũng như thách thức đạo đức khi AI đang thay đổi sâu sắc diện mạo ngành truyền thông.

Nhóm nghiên cứu thực hiện nghiên cứu các hợp chất sau chiết xuất của cây nghệ trắng. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Nghệ trắng và triển vọng hỗ trợ điều trị ung thư dạ dày

Lần đầu tiên, cao chiết chuẩn hóa từ thân rễ nghệ trắng trồng tại Trà Vinh được chứng minh có khả năng ức chế nhiều dòng tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày, đồng thời ít ảnh hưởng đến tế bào bình thường. Kết quả này mở ra triển vọng khai thác dược liệu Việt Nam trong hỗ trợ phòng ngừa và điều trị ung thư.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Xây dựng đội ngũ nhà khoa học trình độ cao

Tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học cơ bản chính là nền tảng để hình thành các lý thuyết mới, công nghệ mới và các mô hình phát triển bền vững.

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều tiện ích cho đời sống và công việc. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, công nghệ này cũng đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Tập đoàn Công nghệ CMC ký kết bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi AI và đổi mới sáng tạo.

Hà Nội đẩy mạnh hợp tác chiến lược phát triển chính quyền số và thành phố AI

Trong khuôn khổ hội nghị công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã ký nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu, đào tạo và các đối tác trong nước, quốc tế.

Một sản phẩm công nghệ mới trưng bày tại triển lãm công nghệ năng lượng mặt trời và hệ thống lưu trữ Solar & Storage Live 2024 tại thành phố Johannesburg, Nam Phi. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy tự chủ chiến lược về hạ tầng công nghệ

Bốn nền kinh tế công nghệ lớn nhất châu Phi đã soạn thảo các chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh họ thừa nhận phụ thuộc quá nhiều vào các công ty công nghệ Mỹ về cơ sở hạ tầng. Với sự hỗ trợ của công nghệ phương Tây, các công ty châu Phi đang bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng AI. 

Nghiên cứu phát triển khoa học và công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay.

Nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, góp phần làm chủ công nghệ chiến lược

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 229/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026 quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia. Nghị định gồm 8 chương và 39 điều, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về tổ chức, cơ chế hoạt động; đồng thời để Quỹ thực hiện chức năng, nhiệm vụ phù hợp các quy định mới.