Bốn tác phẩm của Nhã Nam được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

Những ghi nhận từ Giải Sách Quốc gia lần thứ VIII

Một trong những giải thưởng được bạn đọc quan tâm nhất trong hệ thống Giải thưởng Sách Quốc gia là Giải Bạn đọc yêu thích, bởi nó phản ánh xu hướng và nhu cầu của bạn đọc trong thời kỳ các loại hình giải trí công nghệ lên ngôi và lấn át hoàn toàn các loại hình giải trí truyền thống.

Cuốn sách được viết từ hơn 400 bức thư tình kéo dài suốt 4 thập kỷ giữa Thiếu tướng Hoàng Đan và vợ - bà An Vinh. “Thư cho em” tái hiện một câu chuyện tình yêu đặc biệt, được nuôi dưỡng qua những năm tháng chiến tranh và hòa bình của đất nước. Qua lời kể của người con trai Hoàng Nam Tiến, những lá thư riêng tư của một gia đình đã trở thành lát cắt sống động của lịch sử, nơi tình yêu, trách nhiệm và lý tưởng sống hòa quyện trong từng dòng chữ.

Trong những bức thư viết từ chiến trường, độc giả chứng kiến không chỉ nỗi nhớ và tình cảm sâu nặng của một người chồng dành cho vợ, mà còn là tâm thế của cả một thế hệ đã đi qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Những suy nghĩ về gia đình, niềm tin vào tương lai và khát vọng sống tử tế được bộc lộ giản dị, chân thành nhưng giàu sức lay động.

Nhờ sức lan tỏa mạnh mẽ và sự đồng cảm sâu rộng từ độc giả, Thư cho em đã được trao Giải Bạn đọc yêu thích tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII - hạng mục duy nhất của giải thưởng được quyết định bởi sự bình chọn và mức độ yêu mến của cộng đồng độc giả trên cả nước.

Cùng với giải Bạn đọc yêu thích, Nhã Nam còn có 2 cuốn sách được trao giải C là “Cuộc chiến vi mạch” và “Văn hóa tính dục ở Việt Nam”.

“Cuộc chiến vi mạch” là cuốn sách từng được trao Financial Times Business Book of the Year 2022, một trong những giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực sách kinh doanh với trị giá 30.000 bảng Anh mang đến bức tranh toàn cảnh về cuộc cạnh tranh toàn cầu nhằm giành quyền kiểm soát ngành công nghiệp bán dẫn, lĩnh vực được ví như “dầu mỏ của thế kỷ XXI”.

Trong cuốn sách, nhà sử học kinh tế Chris Miller lần theo lịch sử hình thành và phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn, từ những phòng thí nghiệm đầu tiên tại Thung lũng Silicon đến mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng trải dài khắp thế giới. Tác phẩm cho thấy cách những tiến bộ trong khoa học vật liệu và điện tử đã làm thay đổi toàn bộ nền kinh tế toàn cầu, khi chip bán dẫn dần trở thành nền tảng của hầu hết các công nghệ hiện đại, từ điện thoại thông minh, ô-tô, điện toán đám mây đến trí tuệ nhân tạo và công nghệ quốc phòng.

Bằng việc phân tích cấu trúc của ngành bán dẫn toàn cầu, “Cuộc chiến vi mạch” cũng chỉ ra mức độ tập trung đáng kinh ngạc của lĩnh vực này: nhiều khâu then chốt trong chuỗi sản xuất chỉ do một số rất ít công ty trên thế giới nắm giữ. Chính những “nút thắt” công nghệ đó khiến chip bán dẫn trở thành tài nguyên chiến lược, đồng thời biến cuộc cạnh tranh công nghệ giữa các quốc gia thành một trong những cuộc đua quyết liệt nhất của thời đại.

Thông qua những câu chuyện về các nhà khoa học, doanh nghiệp và các quyết định địa chính trị mang tính bước ngoặt, cuốn sách phác họa sự tăng trưởng phi thường của sức mạnh tính toán tinh vi của những con chip đầu tiên cho tới các vi mạch chứa hàng tỷ transistor (bóng bán dẫn) ngày nay.

“Cuộc chiến vi mạch” không chỉ kể lại lịch sử của một ngành công nghiệp then chốt mà còn giúp độc giả hiểu vì sao những con chip nhỏ bé lại có thể định hình tương lai của kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu.

“Văn hóa tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX”, là thành quả 10 năm nghiên cứu tác giả Phạm Văn Hưng.

Dựa trên nguồn tư liệu văn chương và lịch sử phong phú như văn học trung đại, sử liệu, luật lệ, gia phả, ghi chép dân gian và nhiều công trình nghiên cứu trước đó, tác giả đã khôi phục lại một mảng trầm tích văn hóa quan trọng nhưng ít được khảo cứu sâu: đời sống tính dục của người Việt trong lịch sử.

Công trình cho thấy cách xã hội Việt Nam truyền thống nhìn nhận về tình yêu, hôn nhân, gia đình, thân thể và đạo đức. Những quy phạm Nho giáo, tập quán dân gian cũng như các biến động lịch sử-xã hội đã ảnh hưởng như thế nào tới cách con người hiểu và điều chỉnh đời sống riêng tư của mình.

Với cách tiếp cận nghiêm cẩn và nhân văn, “Văn hóa tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX” mở ra một góc nhìn mới về lịch sử văn hóa Việt Nam, cho thấy những vấn đề tưởng như riêng tư thực chất luôn gắn bó chặt chẽ với cấu trúc xã hội và hệ giá trị của từng thời đại.

Tác phẩm còn lại được trao giải Khuyến khích Giải Sách Quốc gia là “Câu chuyện nghệ thuật”, do nhóm chuyên gia của DK thực hiện, dịch giả Nguyễn Thị Phương Lan chuyển ngữ.

Được biên soạn bởi nhóm chuyên gia của DK, “Câu chuyện nghệ thuật” đưa độc giả bước vào dòng chảy xuyên thế kỷ của lịch sử mỹ thuật thế giới. Với hơn 2.500 kiệt tác của hơn 700 nghệ sĩ, cuốn sách mở ra một hành trình thị giác trải dài từ những hình vẽ trên hang đá thời tiền sử cho đến các trào lưu nghệ thuật hiện đại và hậu hiện đại.

Câu chuyện nghệ thuật đưa độc giả bước vào dòng chảy xuyên thế kỷ của lịch sử mỹ thuật thế giới, phân tích các trào lưu, phong cách và kỹ thuật sáng tạo của những bậc thầy nghệ thuật.

Không chỉ giới thiệu các tác phẩm nổi tiếng, cuốn sách đặt nghệ thuật vào bối cảnh văn hóa-xã hội của từng thời kỳ, giúp người đọc hiểu vì sao những kiệt tác ấy có thể làm thay đổi diện mạo nghệ thuật nhân loại.

Từ Giotto, Leonardo da Vinci đến Picasso, mỗi nghệ sĩ đều được nhìn nhận trong mối liên hệ với thời đại của mình, cho thấy đôi khi chỉ một cá nhân xuất chúng cũng có thể mở ra những hướng đi hoàn toàn mới cho nghệ thuật.

Được trình bày dưới dạng graphic book (sách đồ họa) với hệ thống minh họa phong phú và phân tích ngắn gọn, mạch lạc, “Câu chuyện nghệ thuật” mang đến trải nghiệm như bước vào một “bảo tàng trên trang sách”. Qua mỗi bức tranh hay pho tượng, người đọc không chỉ chiêm ngưỡng cái đẹp mà còn khám phá những lớp trầm tích văn hóa-lịch sử ẩn sau tác phẩm, từ đó hiểu vì sao các kiệt tác nghệ thuật có thể trường tồn cùng thời gian.

Đưa sách đoạt giải đến với bạn đọc

Những tác phẩm được trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII luôn được bạn đọc quan tâm tìm đọc, bởi sự bảo đảm về chất lượng và uy tín. Tuy nhiên, không phải tác phẩm nào cũng dễ dàng được tiếp cận.

Về phía Nhã Nam, ông Vũ Hoàng Giang, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam cho biết, việc 4 ấn phẩm của Nhã Nam được vinh danh là niềm tự hào và nguồn khích lệ to lớn đối với đội ngũ làm sách, các tác giả và dịch giả của Nhã Nam.

Đánh giá về các tác phẩm đoạt giải năm nay, đại diện Nhã Nam nhấn mạnh các ấn phẩm đã phản ánh rõ nét định hướng xuất bản của đơn vị: chú trọng dịch thuật các tác phẩm tinh hoa của thế giới đồng thời tích cực phát hiện các tác giả trong nước. Ông Vũ Hoàng Giang chia sẻ: "Cuốn 'Văn hóa tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX' là một công trình khảo cứu can đảm vì đã chạm đến chủ đề có nhiều cấm kỵ và thiếu thốn tư liệu nghiên cứu. Trong khi đó, 'Thư cho em' lại giúp độc giả thấy được tình yêu và thân phận con người trong những giai đoạn khốc liệt nhất của lịch sử Việt Nam".

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, đại diện Nhã Nam nhận định Giải thưởng Sách Quốc gia đang thực sự phát huy vai trò của màng lọc giá trị khắt khe, minh bạch và có tính định hướng cao. Giải thưởng không chỉ thiết lập hệ quy chiếu giúp công chúng tìm đến các ấn phẩm có hàm lượng chất xám cao, mà còn tạo ra áp lực tích cực buộc các đơn vị xuất bản phải liên tục nâng cấp các chuẩn mực chuyên môn.

Sau buổi lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, ông Vũ Hoàng Giang cũng bày tỏ kỳ vọng: "Sẽ là lãng phí nếu những công trình nghiên cứu, những cuốn sách đạt giải cao chỉ nằm trên kệ của các nhà sách lớn. Giới xuất bản, những người làm sách đều hy vọng những cuốn sách đoạt Giải thưởng Sách Quốc gia được các thư viện, trường đại học và nhà sách sử dụng như danh mục tham chiếu để bổ sung sách. Khi danh mục sách đoạt giải trở thành một danh mục khuyến nghị cho hệ thống thư viện, thì giải thưởng bắt đầu thực hiện đúng vai trò của mình: nuôi dưỡng nền tảng tri thức quốc gia".

Sau sự kiện Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, Nhã Nam đã lên kế hoạch phối hợp với các trường đại học, không gian văn hóa tổ chức tọa đàm chuyên sâu, để những cuốn sách đạt giải có thể tiếp cận với nhiều độc giả hơn. Mặt khác, đây cũng là cách để biến tri thức trên trang giấy thành những cuộc thảo luận sống động, có tính ứng dụng cao trong môi trường sư phạm.