Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, Bộ Xây dựng vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án “Ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong lĩnh vực giao thông thông minh”. Đây được xác định là bước đi quan trọng, góp phần hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý và tối ưu hóa hệ thống giao thông trong thời gian tới.
Theo Quyết định do Thứ trưởng Lê Anh Tuấn ký ban hành, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 2692/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Kế hoạch được xây dựng theo lộ trình hai giai đoạn, tập trung hoàn thiện thể chế và phát triển hạ tầng công nghệ.
Cụ thể, giai đoạn 2026-2028, ngành xây dựng ưu tiên hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về IoT trong giao thông thông minh; phấn đấu đạt khoảng 90% văn bản quy phạm pháp luật liên quan được ban hành hoặc trình ban hành. Bộ Xây dựng dự tính lựa chọn tối thiểu 2 thành phố để triển khai thí điểm Trung tâm điều hành thông minh tích hợp dữ liệu IoT giao thông. Đồng thời, 100% các tuyến cao tốc bắc-nam phía đông sẽ hoàn thiện hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) và tích hợp dữ liệu vào hệ thống dùng chung.
Trong giai đoạn 2029-2035, quy mô ứng dụng tiếp tục được mở rộng, với ít nhất 5 thành phố và 10 tỉnh, thành phố vận hành Trung tâm điều hành thông minh. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm 100% dữ liệu IoT giao thông được chuẩn hóa, sẵn sàng kết nối, chia sẻ liên thông giữa Bộ Xây dựng, Bộ Công an và các địa phương.
Điểm nhấn của kế hoạch là việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán biên (Edge Computing) và mạng 5G để xử lý, phân tích dữ liệu lớn. Thông qua hệ thống cảm biến, camera IoT và radar, cơ quan quản lý có thể điều tiết đèn tín hiệu giao thông theo thời gian thực, dự báo nguy cơ ùn tắc, đồng thời phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm và sự cố hạ tầng.
Không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý kết cấu hạ tầng như cầu, hầm, cao tốc, việc ứng dụng IoT còn hướng tới phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp. Các nền tảng dữ liệu mở sẽ cung cấp thông tin trực tuyến về tình hình giao thông, bãi đỗ xe và phương tiện công cộng, giúp người dân chủ động lựa chọn lộ trình. Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm phương tiện tự hành tại các khu đô thị mới, khu công nghiệp, đồng thời thúc đẩy phát triển giao thông xanh thông qua quản lý hệ thống trạm sạc xe điện.
Để bảo đảm tính khả thi, Bộ Xây dựng chủ trương huy động đa dạng nguồn lực, ưu tiên xã hội hóa, kết hợp hiệu quả giữa ngân sách nhà nước, vốn ODA và đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP). Các doanh nghiệp công nghệ trong nước được khuyến khích tham gia phát triển thiết bị, nền tảng IoT, từng bước làm chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ Việt Nam chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời xây dựng bộ khung chỉ số đánh giá (KPIs) định lượng nhằm đo lường hiệu quả triển khai Đề án. Việc thực hiện kế hoạch không chỉ góp phần giảm ùn tắc, tai nạn giao thông mà còn tạo nền tảng quan trọng để phát triển đô thị thông minh, bền vững tại Việt Nam.