Biểu tượng toàn cầu về lòng dũng cảm, sự sáng tạo trong đấu giành độc lập dân tộc

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025), phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc phỏng vấn ông Claudio De Negri, Trưởng ban Đối ngoại Đảng Cộng sản Chile, nguyên Đại sứ Chile tại Việt Nam về ý nghĩa của những dấu mốc lịch sử ý nghĩa này.

Phóng viên: Năm 2025 đánh dấu mốc kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo ông, hai sự kiện lịch sử này có ý nghĩa như thế nào đối với nhân dân Việt Nam?

Ông Claudio De Negri: Theo tôi, đây là hai cột mốc lịch sử không thể tách rời nhau vì chúng hướng đến cùng một mục tiêu đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước để giải phóng đất nước khỏi sự chia cắt bắc-nam do chủ nghĩa thực dân áp đặt; khôi phục phẩm giá và quyền tự làm chủ nhân dân Việt Nam, phù hợp với các đặc trưng lịch sử, thực tế cụ thể và bản sắc riêng của dân tộc Việt Nam.

Tôi cũng muốn nói thêm rằng, các sự kiện lịch sử trên đã đã vượt ra khỏi biên giới Việt Nam và trở thành biểu tượng toàn cầu, một tấm gương về lòng dũng cảm, sự sáng tạo và gan dạ cho cuộc đấu tranh của các dân tộc khác nhằm giải phóng họ khỏi chủ nghĩa thực dân và đế quốc.

Cá nhân tôi, giống như nhiều thanh niên Chile vào cuối những năm 1960, là thành viên tích cực trong các cuộc biểu tình quy mô hàng nghìn người tại các quảng trường và nhà hát để thể hiện tinh thần đoàn kết với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam.

Thời đó, chúng tôi tổ chức các buổi hòa nhạc, cuộc thi viết văn ở trường học, thiết kế áp phích và tạp chí để ủng hộ Việt Nam. Các nhà văn và nhạc sĩ Chile đều sát cánh cùng dân tộc Việt Nam, và hình ảnh "Bác Hồ" được biết đến rộng khắp Chile như một vị anh hùng.

Năm 1969, hàng ngàn thanh niên Chile đã diễu hành năm ngày từ thành phố Valparaiso đến thủ đô Santiago để ủng hộ Việt Nam, và trong chính năm đó, nhạc sĩ Víctor Jara của chúng tôi đã sáng tác bài hát "Quyền được sống trong hòa bình", mà tất cả mọi người vẫn luôn hát vang tại các cuộc biểu tình công cộng cho đến ngày nay.

Cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam đã có ý nghĩa quyết định trong việc hiểu biết về chủ nghĩa chống đế quốc và tình đoàn kết quốc tế, có giá trị vượt thời gian qua các thế hệ.

Phóng viên: Sau 80 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trải qua muôn vàn khó khăn, trong đó có cuộc chiến tranh chống đế quốc xâm lược, đến nay, Việt Nam đã có những bước phát triển vững chắc, đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận trên mọi lĩnh vực. Ông đánh giá như thế nào về sự phát triển của Việt Nam sau 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt là sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới?

Ông Claudio De Negri: Bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại Quảng trường Ba Đình năm 1945 đã vạch ra con đường, nhưng con đường đó phải trải qua nhiều giai đoạn gian truân mới trở thành hiện thực, nhất là sau chiến thắng hòa bình, thống nhất đất nước năm 1975.

Những năm tiếp sau đó, nhân dân Việt Nam đã giành được chiến công mới trong một trận chiến với nhiều loại vũ khí và trên một địa bàn khác. Khi chiến tranh kết thúc, đất nước đã bị tàn phá nghiêm trọng. Cơ sở hạ tầng bị bom đạn phá hủy, hoạt động kinh tế công nghiệp bị đình trệ, các dịch vụ thiết yếu bị thiệt hại nặng nề, Nhà nước gặp muôn vàn khó khăn về tài chính để khôi phục và phát triển nền kinh tế.

Cho đến những năm 1980, GDP bình quân đầu người của Việt Nam chưa vượt quá 200 USD/năm và Việt Nam là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới.

Minh chứng rõ nét nhất cho những thành tựu đạt được nhờ công cuộc Đổi mới của Việt Nam trong 40 năm qua là đến năm 2024, GDP bình quân đầu người đạt 4.700 USD/năm, tỷ lệ nghèo giảm xuống dưới 2%, lạm phát và thất nghiệp được kiểm soát.

Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu hàng điện tử và dệt may lớn nhất thế giới, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trên 3%/năm trong bối cảnh khủng hoảng của toàn cầu hoá tự do mới.

Bước tiến từ chiến tranh sang hoà bình đã đặt ra cho nhân dân Việt Nam một thiên anh hùng ca mới mà Việt Nam đã hiên ngang đối diện với ý chí kiên cường, sự sáng tạo và gan dạ trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Công cuộc này đã giúp hàng triệu người thoát nghèo, nâng cao đáng kể mức sống, đồng thời đóng góp to lớn cả về lý luận và thực tiễn cho bản chất và sự phát triển của chủ nghĩa xã hội.

Phóng viên: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Theo đó, Việt Nam phấn đấu đến năm 2045, trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, thu nhập cao, đóng góp nhiều hơn cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và thế giới. Ông nhận định thế nào về vấn đề này?

Ông Claudio De Negri: Chúng ta không thể phủ nhận rằng, thế giới đang căng thẳng bởi khủng hoảng, tuy kinh tế đóng vai trò then chốt trong mọi mặt của xã hội, nhưng ở các quốc gia tư bản đồng thời xuất hiện những cuộc khủng hoảng khác, như sự tha hóa của khái niệm dân chủ tự do, chủ nghĩa cá nhân lấn át hay khủng hoảng thể chế khi quyền tham gia của nhân dân bị thu hẹp chỉ còn ở việc bỏ phiếu khi bầu cử mà không có sự tham gia thực chất.

Một điểm mạnh trong quá trình Đổi mới ở Việt Nam là sự tham gia thực chất của nhân dân, từ việc lấy dân làm gốc, việc xác định những thách thức kinh tế của cả nước – điều mà mỗi người dân Việt Nam đều tự hào là chủ thể và tham gia trong mỗi bước tiến.

Việt Nam đã chuyển mình từ một nền kinh tế nông nghiệp trở thành một trong những thị trường năng động nhất thế giới, với nền kinh tế đặt trọng tâm vào an sinh của người dân, cho phép họ tham gia vào việc xây dựng cải cách và khắc phục những hạn chế, thiếu sót.

Tiến trình Đổi mới của Việt Nam là một ví dụ điển hình, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và dưới sự quản lý của Nhà nước, Việt Nam đã tích hợp vai trò của thị trường và đầu tư nước ngoài vào nền kinh tế mà vẫn giữ vững các nguyên tắc xã hội chủ nghĩa.

Việt Nam cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên bền vững, lấy phúc lợi nhân dân và sự phát triển đất nước làm trọng tâm. Đây cũng là tinh thần thúc đẩy việc tinh gọn bộ máy nhà nước hiện đang được thực hiện, hướng tới mối liên hệ trực tiếp và thông suốt hơn giữa Nhà nước với nhân dân.

Phóng viên: Mặc dù khoảng cách địa lý xa xôi, nhưng trong những năm gần đây, hợp tác song phương giữa Việt Nam-Chile đã được thúc đẩy trên nhiều lĩnh vực và đạt được những kết quả quan trọng. Theo ông, trong tương lai, hai bên cần làm gì để quan hệ hợp tác Việt Nam-Chile thực chất và hiệu quả hơn?

Ông Claudio De Negri: Chile và Việt Nam đã ký Hiệp định Thương mại tự do (FTA) có hiệu lực từ năm 2014. Trong 5 năm gần đây, thương mại song phương tăng trưởng bền vững, trung bình 5,65%/năm. Hoạt động trao đổi hàng hóa gồm nhiều mặt hàng đa dạng (trái cây, rượu vang, đồng tinh luyện, cá đông lạnh, gỗ, cà phê, thiết bị truyền dẫn và các sản phẩm khác).

Tuy vậy, giữa hai nước vẫn còn nhiều tiềm năng để mở rộng kim ngạch, bao gồm mở rộng thị trường sang các sản phẩm khác cũng như cùng tham gia phát triển trong việc hình thành các chuỗi giá trị.

Thêm vào đó, việc phát triển quan hệ “nhân dân với nhân dân” thông qua trao đổi đoàn trong các lĩnh vực nghệ thuật, đổi mới khoa học, du lịch và văn hóa là nền tảng vững chắc để thúc đẩy hợp tác toàn diện hơn giữa hai nước.

Sau Cuba, Chile là nước đầu tiên ở Mỹ La-tinh và Caribe thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào năm 1971.

Phóng viên: Được biết, từ năm 2014 đến 2018, ông là Đại sứ Chile tại Việt Nam. Ông có thể chia sẻ một số thành tựu quan trọng trong quan hệ hai nước, cũng như một số kỷ niệm sâu sắc trong thời gian sống và làm việc tại Việt Nam?

Ông Claudio De Negri: Đó là giai đoạn mà thương mại song phương tăng hơn 21% và vượt mức 850 triệu USD/năm – con số cao hơn đáng kể so với các năm trước, đặc biệt là do tác động tích cực của Hiệp định Thương mại tự do giữa hai nước, được thực thi từ năm 2014.

Trong thời gian này, hai bên cũng đạt được thỏa thuận miễn thị thực du lịch cho công dân hai nước trong thời gian lưu trú tối đa 90 ngày; tăng cường tham vấn chính trị song phương và trong năm 2017, Tổng thống Chile Michelle Bachelet tham dự Hội nghị Cấp cao APEC tại Việt Nam, và nhân dịp đó, quan hệ song phương đã được củng cố và nâng cao.

Về phương diện cá nhân, tôi vinh dự được trải nghiệm thời gian ở Việt Nam, được sống và tiếp xúc trực tiếp với một dân tộc vui vẻ, thân thiện, hào phóng, giàu lòng tự trọng, cần cù, trân quý bản sắc và truyền thống dân tộc và luôn khắc ghi lịch sử của đất nước mình. Được trực tiếp chứng kiến tầm nhìn mà Việt Nam xây dựng chủ nghĩa xã hội phù hợp với thực tiễn đất nước là một trải nghiệm vô cùng ý nghĩa đối với tôi.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!