Bệnh viện Nhi Trung ương ghi dấu ấn 100 ca ghép gan trẻ em thành công

Sáng 29/5, Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức Lễ kỷ niệm thành tựu 100 ca ghép gan trẻ em và hội thảo khoa học ghép gan cho trẻ em. Sự kiện ghi lại dấu mốc hành trình 20 năm của cơ sở nhi khoa này trong việc mang lại sự hồi sinh cho nhiều bệnh nhi không may mắc các bệnh gan, mật bẩm sinh.

Những em bé được “sinh ra lần thứ hai” nhờ ghép gan

Trong suốt buổi gặp gỡ, cậu bé Hoàng Phúc Ng. (6 tuổi) ngoan ngoãn ngồi bên bố mẹ, chiếc khẩu trang gần như không rời khỏi khuôn mặt nhỏ. Ít ai nghĩ rằng chỉ vài tháng trước, em vừa trải qua một cuộc đại phẫu ghép gan từ nguồn hiến chết não. Đây là phép màu với gia đình anh Hoàng Vũ Long và chị Vũ Thị Minh Giang.

Gần 4 năm trước, Ng. bắt đầu xuất hiện những biểu hiện bất thường như vàng da, viêm da cơ địa, da đầu nổi nhiều mụn. Ban đầu, gia đình chỉ nghĩ con mắc bệnh ngoài da thông thường. Nhưng trong quá trình điều trị tại Khoa Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Nhi Trung ương, các bác sĩ phát hiện em mắc bệnh Langerhans - một bệnh lý cực hiếm trên thế giới.

Từ tháng 8/2022, gia đình đưa bé sang Singapore điều trị vì tại Việt Nam khi ấy thuốc điều trị đích cho căn bệnh này còn rất hiếm. Suốt gần 3 năm rong ruổi chữa bệnh nơi đất khách, hy vọng của gia đình nhiều lần chênh vênh khi bệnh tình của con ngày càng nặng hơn. Đến tháng 5/2025, các bác sĩ tại Singapore kết luận bé cần phải ghép gan. Nhưng ngay cả tại đây, ca bệnh của Ng. cũng được xem là quá khó.

“Phía Singapore nói đây là ca đầu tiên của họ nên cũng chưa dám chắc khả năng thành công. Khi đó vợ chồng tôi quyết định đưa con về Bệnh viện Nhi Trung ương, còn nước còn tát”, bố bé nghẹn ngào nhớ lại.

Khi trở về Việt Nam, tình trạng của Ng. đã rất nặng. Cơ thể vàng sậm, mắt vàng rõ, bụng bắt đầu xơ cứng vì gan tổn thương nghiêm trọng. Sau nhiều cuộc hội chẩn, các bác sĩ quyết định ghép gan cho em vào tháng 12/2025. Ca ghép thành công từ nguồn gan hiến của một người chết não đã mang lại sự sống mới cho cậu bé 6 tuổi.

Giờ đây, sau những tháng ngày đối mặt ranh giới sinh tử, Ng. đã khỏe hơn rất nhiều. Cậu bé bắt đầu ăn uống tốt hơn, vui chơi và hồi phục từng ngày trong niềm hạnh phúc của gia đình. “Nhìn con ngồi đây hôm nay, với chúng tôi đã là điều kỳ diệu rồi”, anh Long chia sẻ.

Ng. cũng là một trong những bệnh nhi đầu tiên được ghép gan từ nguồn hiến chết não tại Bệnh viện Nhi Trung ương — một dấu mốc không chỉ với gia đình em mà còn với y học ghép tạng trẻ em tại Việt Nam.

Cũng giống như Ng., sau 3 tháng nhận 1 phần gan hiến từ dì ruột giúp cô bé Nghiêm Bảo Nh. từ cô bé vàng da, vàng mắt, cả đêm không thể ngủ ngon giấc, không thể tự đi lại, giờ có thể chạy nhảy tung tăng. Người mẹ 49 tuổi cứ ngỡ đây như là một giấc mơ bởi nếu không được ghép gan, số phận của em sẽ đầy tăm tối.

Tính đến tháng 5/2026, Bệnh viện Nhi Trung ương đã thực hiện thành công 100 ca ghép gan trẻ em, trở thành đơn vị có số lượng ca ghép gan nhi khoa lớn nhất cả nước. Dấu mốc này khẳng định năng lực chuyên môn chuyên sâu của bệnh viện trong lĩnh vực ghép tạng nhi khoa, đồng thời mở ra cơ hội sống và tương lai mới cho nhiều trẻ mắc bệnh gan mật giai đoạn cuối.

100 em nhỏ được ghép gan thành công là nhân vật chính của sự kiện đặc biệt tại Lễ kỷ niệm thành tựu 100 ca ghép gan trẻ em tại Bệnh viện Nhi Trung ương sáng 29/5. Những đứa trẻ một lần nữa được sinh ra tại đây, với bàn tay chăm sóc và trí tuệ tuyệt vời của các thầy thuốc.

Hành trình 20 năm nỗ lực mang lại cuộc sống mới cho các bệnh nhi

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương không khỏi xúc động khi ôm những đứa trẻ vào lòng - những em bé mà nếu không được ghép gan, cơ hội sống vô cùng mong manh. Có những đứa trẻ đã bước vào tuổi dậy thì và cuộc sống sau ghép rất khỏe mạnh.

Chia sẻ về hành trình 20 năm nỗ lực trong lĩnh vực ghép gan, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Minh Điển cho hay, ca ghép gan đầu tiên được thực hiện năm 2005, là ca ghép gan thứ hai của cả nước, đánh dấu một bước ngoặt lớn của y học nhi khoa Việt Nam. Sau đó, những ca ghép được thực hiện liên tục hơn, nhiều kỹ thuật mới được triển khai và năng lực chuyên môn của đội ngũ được nâng lên rõ rệt.

Bệnh viện từng bước xây dựng các quy trình chuyên môn bài bản, triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ và cấp Nhà nước, đồng thời mở rộng hợp tác với các trung tâm ghép tạng lớn trong và ngoài nước.

Dấu mốc đánh dấu sự trưởng thành toàn diện của chương trình ghép gan tại Bệnh viện Nhi Trung ương là vào năm 2021, bệnh viện được Bộ Y tế công nhận đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật lấy và ghép gan từ người hiến sống cũng như người hiến chết não.

Với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong việc triển khai các ca ghép gan phức tạp, đặc biệt là sự phối hợp hiệu quả giữa các chuyên ngành ngoại khoa, gây mê hồi sức và hồi sức sau ghép, đội ngũ ghép gan của Bệnh viện Nhi Trung ương trưởng thành nhanh chóng, từng bước hoàn thiện và làm chủ toàn bộ quy trình ghép gan trẻ em.

Từ ca ghép thứ 25 vào tháng 3/2022, toàn bộ các khâu của chương trình ghép gan đã được thực hiện độc lập bởi chính đội ngũ của Bệnh viện Nhi Trung ương. Đây là cột mốc khẳng định năng lực chuyên môn, tinh thần đoàn kết đa chuyên khoa và sự trưởng thành thực sự của tập thể ghép gan trẻ em của bệnh viện.

"Trong những năm gần đây, chúng tôi đã triển khai thành công nhiều kỹ thuật ghép gan chuyên sâu như ghép gan cấp cứu, ghép gan bất đồng nhóm máu, ghép gan cho trẻ cân nặng thấp, ghép gan cho bệnh nhân mắc bệnh lý chuyển hóa di truyền và ghép gan từ người hiến chết não. Tháng 11/2025, bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên từ người cho chết não, mở ra thêm cơ hội sống cho rất nhiều trẻ em mắc bệnh gan giai đoạn cuối", Giáo sư Điển cho hay.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, ghép gan trẻ em là một trong những kỹ thuật khó nhất trong ghép tạng. Khó khăn không chỉ nằm ở chuyên môn mà còn do đặc điểm cơ thể trẻ nhỏ: chức năng tim, phổi, tuần hoàn chưa hoàn thiện; mạch máu nhỏ, ngắn và rất dễ tổn thương. Chỉ một thao tác nhỏ không chính xác cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, ổ bụng của trẻ rất nhỏ nên không thể ghép toàn bộ gan của người lớn. Các bác sĩ chỉ có thể sử dụng một phần gan phù hợp về kích thước, trọng lượng cũng như cấu trúc mạch máu và đường mật để tương thích với cơ thể trẻ.

Hiện Bệnh viện Nhi Trung ương đã làm chủ hầu hết các kỹ thuật ghép gan phức tạp nhất như: ghép gan trái, ghép gan phải, ghép từ người sống hiến tạng, ghép từ người chết não, ghép gan bất đồng nhóm máu, ghép cho bệnh nhi ung thư, teo đường mật hay rối loạn chuyển hóa.

“Kết quả sống sau 5 năm của bệnh nhi ghép gan hiện đạt 90,2%, tương đương nhiều trung tâm lớn trên thế giới”, bác sĩ Hiền cho biết.

Từ tháng 11/2025 đến nay, bệnh viện đã thực hiện thành công 7 ca ghép gan từ nguồn hiến chết não cho trẻ em. Riêng tuần trước, ê-kíp đã ghép liên tiếp 2 ca và đến nay cả 2 bệnh nhi hiện đều đã được rút ống nội khí quản, chức năng mảnh ghép đang hồi phục tốt.

“Chúng tôi rất vui vì đây là nguồn tạng từ người hiến chết não nên không phải phẫu thuật trên người cho sống nữa", bác sĩ Hiền chia sẻ.

Bệnh nhi nhỏ tuổi nhất từng được ghép gan tại bệnh viện mới chỉ 6 tháng tuổi, nặng 6,1kg. Ca ghép được thực hiện từ năm 2023 và đến nay sức khỏe của em bé đã phát triển rất tốt.

Theo các chuyên gia, sau ghép gan, trẻ vẫn phải sử dụng thuốc chống thải ghép lâu dài. Tuy nhiên, khác với ghép thận, liều thuốc ở bệnh nhân ghép gan thường giảm dần theo thời gian khi cơ thể thích nghi tốt hơn với mảnh ghép.

Bác sĩ Hiền cho hay, hiện bệnh viện đang có 65 bệnh nhi chờ ghép gan, trong đó 25 trường hợp ở tình trạng rất nặng. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là thiếu nguồn tạng hiến.

“Muốn tăng nguồn hiến tạng cần có sự vào cuộc của Chính phủ, Bộ Y tế và toàn xã hội để vận động người dân đăng ký hiến tạng. Nếu chẳng may một người rơi vào tình trạng chết não, những bộ phận cơ thể họ có thể cứu sống rất nhiều cuộc đời khác”, bác sĩ nhấn mạnh.

Tại buổi lễ, Giáo sư Chin-Su Liu, Bệnh viện Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) đánh giá, trình độ chuyên môn của các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương hiện nay tiệm cận và tương xứng với các trung tâm ghép tạng hàng đầu thế giới. Đây là cơ sở quan trọng để mở rộng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp tục phát triển lĩnh vực ghép tạng nhi khoa trong thời gian tới. Một số trung tâm quốc tế ghi nhận tỷ lệ sống sau ghép đạt khoảng 80–90%, trong khi tại Việt Nam cũng đã đạt kết quả tương đương ở nhiều nhóm bệnh lý.

Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, trong thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục phát triển chương trình ghép tạng nhi khoa theo hướng chuyên sâu, hiện đại và bền vững; tăng cường nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và mở rộng hợp tác quốc tế, với mục tiêu xây dựng trung tâm ghép tạng nhi khoa hàng đầu khu vực, mang lại thêm nhiều cơ hội sống cho trẻ em Việt Nam.