Đặc biệt, việc mở rộng phạm vi bảo vệ tới các nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội; bổ sung vai trò, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước sẽ tăng cường sự bảo đảm an toàn, an ninh, nhất là an ninh quốc gia, trên không gian mạng.
Bổ sung vai trò, minh bạch trách nhiệm
Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, các dự án Luật liên quan đến vấn đề an ninh, trật tự, gồm: dự án Luật An ninh mạng; Dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự, đã được đưa ra bàn thảo, xem xét.
Tại phiên góp ý ở tổ về dự án Luật An ninh mạng, các đại biểu Quốc hội cơ bản nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật trên cơ sở chủ yếu là hợp nhất nội dung của Luật An ninh mạng năm 2018 và Luật An toàn thông tin mạng năm 2015. Bởi việc ban hành Luật kịp thời thể chế hóa các đường lối, quan điểm chỉ đạo của Đảng, đáp ứng yêu cầu cấp bách của tình hình thực tiễn bảo vệ, phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi tấn công mạng, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực, nguy cơ lợi dụng môi trường mạng để thực hiện các hành vi chống phá Đảng, Nhà nước, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân diễn biến phức tạp. Đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn của quá trình chuyển đổi số, bảo đảm an ninh trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay, qua đó cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như các quan điểm chỉ đạo liên quan của Đảng.
Thực tế, dự thảo Luật đã bổ sung một số quy định về các vấn đề cấp bách đang phát sinh, có tác động lớn trong đời sống xã hội, nhất là giai đoạn phát triển vượt bậc của khoa học, công nghệ trong thời gian tới. Trong đó, để bảo đảm tính đồng bộ trong công tác quản lý, triển khai thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an toàn, an ninh mạng, theo các đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo cần rà soát, bổ sung vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước đặc thù, như Bộ Quốc phòng, trong công tác quản lý thông tin mạng, bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian cho đầy đủ hơn. "Việc bổ sung này không làm chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ hay thẩm quyền của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, mà làm rõ vai trò, minh bạch trách nhiệm của các bên để thực hiện việc kiểm tra, bảo đảm an ninh mạng trong hệ thống cơ quan, tổ chức", đại biểu Bế Minh Đức (đoàn Cao Bằng) nêu rõ.
Phân định rõ ràng, mở rộng phạm vi bảo vệ
Trong bối cảnh tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu và các hoạt động xâm hại trên nền tảng số ngày càng diễn biến phức tạp, việc hoàn thiện khung pháp lý về an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết. Do vậy, dự thảo Luật cần tăng chế tài xử lý các hành vi gây rò rỉ dữ liệu, quy định tiêu chuẩn bảo mật bắt buộc đối với cơ quan nhà nước, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hạ tầng số trọng yếu, xây dựng cơ chế phòng thủ chủ động thông qua hệ thống giám sát, cảnh báo sớm. Góp ý về vấn đề này, đại biểu Trịnh Minh Bình (đoàn Vĩnh Long) nhấn mạnh, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân phải được coi là nền tảng khi triển khai Chính phủ số và kinh tế số.
Mặt khác, về phân loại thông tin (Điều 27), dự thảo Luật hiện chưa quy định rõ loại thông tin được phân loại, chưa gắn với trách nhiệm pháp lý của các chủ thể liên quan. Đây là vấn đề mấu chốt vì "phân loại thông tin" là cơ sở để xác định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, cơ quan quản lý nhà nước trong bảo vệ an ninh mạng. Thực tế, trong các văn bản pháp luật khác như: Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, Luật Dữ liệu và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đều đã có quy định liên quan đến vấn đề này, do vậy, nếu dự thảo Luật mà không quy định rõ ràng phạm vi, sẽ dẫn đến trùng lặp, xung đột và khó áp dụng trên thực tế, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, y tế, giáo dục…
Hay về bảo vệ an ninh thông tin, an ninh dữ liệu (Điều 31, Điều 32), Báo cáo thẩm tra của Quốc hội đã nêu nhận định: "Trong thực tế, hai nội dung này có sự giao thoa, khó tách bạch, dễ dẫn đến hiểu nhầm về trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý nhà nước". Vì vậy, cần cân nhắc gộp thành một điều thống nhất để bảo đảm an ninh thông tin, an ninh dữ liệu và phân định rõ ràng trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan chức năng, trên nguyên tắc "một đầu mối quản lý - một trách nhiệm chính" trong quản lý hành chính, tăng hiệu quả bảo vệ an ninh mạng.
Đặc biệt, góp ý về các quy định liên quan đến bảo vệ người sử dụng trên không gian mạng tại Chương III của dự thảo Luật, theo các đại biểu Quốc hội, nếu như chỉ dừng lại ở đối tượng là trẻ em là chưa đủ, mà cần hướng đến các nhóm đối tượng yếu thế khác cũng đang bị xâm hại nghiêm trọng để tăng tính thống nhất của hệ thống pháp luật, bảo đảm an ninh mạng gắn với an sinh xã hội, quyền con người. Khi không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống kinh tế-xã hội, việc xây dựng hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ là nhiệm vụ quan trọng, nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, an toàn dữ liệu, quyền riêng tư của người dân và sự phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ.
Theo dự kiến chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, dự án Luật An ninh mạng tiếp tục được đưa ra thảo luận ở hội trường vào chiều 7/11/2025 và Quốc hội sẽ thực hiện biểu quyết thông qua vào chiều 5/12/2025.
