Bảo tồn văn hóa trong trường học ở Nậm Khao

Trong dòng chảy hội nhập hôm nay, sự giao lưu và tiếp biến văn hóa mở ra nhiều cơ hội, song cũng tiềm ẩn nguy cơ làm mai một bản sắc truyền thống.

Trang phục, các trò chơi dân gian, các điệu dân ca, dân vũ được đưa vào những buổi sinh hoạt ngoại khóa.
Trang phục, các trò chơi dân gian, các điệu dân ca, dân vũ được đưa vào những buổi sinh hoạt ngoại khóa.

Nhận thức rõ trách nhiệm trong việc giữ gìn văn hóa dân tộc, Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Nậm Khao (xã Mường Tè, tỉnh Lai Châu) đã lồng ghép việc bảo tồn di sản văn hóa của các dân tộc ngay trong từng tiết học, từng hoạt động trải nghiệm của học sinh.

Đường vào xã Mường Tè hôm nay đã được trải nhựa, uốn lượn men theo bờ sông Đà hùng vĩ. Trước kia, nơi đây được coi là “rừng thiêng nước độc”, nay hạ tầng giao thông được đầu tư xây dựng cho nên đường đi đã bớt xa, cuộc sống của bà con cũng dần đổi thay.

Tuy nhiên, đời sống văn hóa truyền thống của địa phương dường như bị thu hẹp. Đơn cử người Cống và người La Hủ ở Nậm Khao (xã Nậm Khao cũ nay thuộc xã Mường Tè) vốn là những dân tộc thiểu số đặc biệt, nền văn hóa của họ khá “nhạy cảm” trước làn sóng hiện đại hóa, phát triển kinh tế. Thực tế dễ thấy, hiện tại lớp trẻ không còn mặc trang phục truyền thống hằng ngày, các làn điệu dân ca dần thưa người hát, câu chuyện cổ chỉ còn trong ký ức của lớp già làng... Chính vì vậy, việc đưa văn hóa truyền thống vào trường học được xem là cách làm nhân văn và bền vững mà Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Nậm Khao đang triển khai, thực hiện.

Người Cống ở Lai Châu hiện chỉ có khoảng 350 hộ dân với hơn 1.500 nhân khẩu, cư trú chủ yếu tại các xã Nậm Khao, Mường Mô, Bum Tở. Bà con người Cống không có chữ viết riêng, trong khi tri thức, phong tục đều được truyền miệng qua lời ca, điệu múa, lễ hội. Bởi vậy, kho tàng văn hóa dân gian rất phong phú, song cũng dễ bị mai một do dân số ít, đời sống khó khăn và sự giao thoa văn hóa...

Trong khi đó, người La Hủ tuy đông hơn, nhưng do điều kiện kinh tế còn lạc hậu cho nên việc bảo tồn các giá trị truyền thống cũng gặp nhiều hạn chế. Chính vì thế, việc học sinh được tìm hiểu về văn hóa dân tộc mình ngay tại trường học đã giúp các em thêm tự hào, ý thức hơn trong gìn giữ “linh hồn” dân tộc. Hiệu trưởng Vũ Xuân Khoa cho biết: “Học sinh nhà trường chủ yếu là đồng bào Cống và La Hủ, để góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào, chúng tôi lồng ghép yếu tố văn hóa vào từng tiết học.

Đơn cử, trong giờ Âm nhạc, học sinh không chỉ học về âm điệu, tiết tấu mà còn được ngân nga những bài hát dân ca mà bao đời nay người Cống, La Hủ đã hát. Trong giờ Lịch sử, các em được nghe kể về phong tục cưới hỏi, lễ hội dân tộc mình cùng với kiến thức về thế giới, lịch sử nhân loại, lịch sử đất nước”. Cô giáo Tống Thị Quyển, giáo viên dạy môn Lịch sử cho biết: “Ngoài kiến thức trong sách giáo khoa, chúng tôi hướng các em đến với văn hóa truyền thống của chính dân tộc mình. Vào thứ ba và thứ năm hằng tuần, học sinh đồng loạt mặc trang phục truyền thống.

Hơn 100 học sinh trong sắc áo dân tộc trên sân trường tạo nên bức tranh đầy màu sắc. Chúng tôi hiểu rằng, trang phục không chỉ để mặc, mà mỗi đường chỉ, hoa văn đều kể một câu chuyện về thế giới quan, là ký ức, hồn cốt dân tộc. Khi học sinh tự hào khoác lên mình bộ trang phục ấy, nghĩa là văn hóa truyền thống vẫn đang được trao truyền, di sản vẫn “sống”, chứ không “ngủ yên” trong bảo tàng”. Không dừng lại ở đó, nhà trường còn xây dựng phòng truyền thống - nơi trưng bày và lưu giữ hiện vật do chính bà con, nghệ nhân trao tặng.

Từ khung cửi dệt vải, bộ trang sức bạc, chiếc gùi tre, váy áo, đến nhạc cụ, vật dụng sinh hoạt hằng ngày, tất cả đã trở thành bài học trực quan sinh động. Những hiện vật ấy không chỉ là giáo cụ mà như những “lời kể” của quá khứ, là sợi dây kết nối giữa thế hệ hôm nay với cội nguồn dân tộc. Em Lò Thị Trang, học sinh lớp 9, dân tộc Cống cho biết: “Được học về văn hóa truyền thống của dân tộc mình ngay tại chương trình học của trường, em rất tự hào. Ở đây không chỉ có văn hóa của người Cống mà còn của người La Hủ, giúp chúng em hiểu hơn về nhau, về bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc.

Em mong rằng sau này, những tiết học như thế vẫn được duy trì để thế hệ sau không quên truyền thống, lịch sử của dân tộc mình”. Nhận thấy tâm huyết của nhà trường, các bậc phụ huynh không chỉ gửi con đến lớp mà còn cùng thầy cô truyền dạy điệu múa, trò chơi dân gian, làn điệu dân ca, dân vũ. Nhờ vậy, văn hóa truyền thống hòa vào hoạt động giáo dục, trở thành một phần của đời sống học đường. Việc làm ấy tuy không thể làm giảm sự mai một do quá trình giao lưu, hội nhập, nhưng nhà trường đã từng bước góp phần gìn giữ, bồi đắp bản sắc, góp phần giúp văn hóa truyền thống được bảo tồn và phát huy trong đời sống hiện đại.

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Si Pa Phìn (Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) tuyên truyền nhân dân trên địa bàn xã biên giới Si Pa Phìn cần nâng cao cảnh giác phòng, tránh tội phạm mua bán người. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng, tránh tội phạm mua bán người

Lợi dụng sự hạn chế trong hiểu biết và những khó khăn trong điều kiện kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ở khu vực biên giới tỉnh Điện Biên, tội phạm mua bán người đã tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân với lời hứa việc nhẹ lương cao, sau đó thực hiện hành vi mua bán người qua biên giới.

Học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn được hướng dẫn kỹ năng sơ cứu cho người bị đuối nước. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Hơn 1.000 học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp Si Pa Phìn được hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước

Nhằm tăng cường kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh, Công an xã Si Pa Phìn phối hợp Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) vừa tổ chức hướng dẫn kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước và xử lý tình huống khi phát hiện người gặp nạn cho giáo viên, học sinh nhà trường.

Nhân dân bản du lịch cộng đồng Tù Lu-Tìa Ló rất mong được đón du khách muôn phương về tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: LÊ LAN)

Tù Lu-Tìa Ló, rộn ràng đợi đón khách phương xa

Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng tạo động lực cho tỉnh Lào Cai phát triển. (Ảnh: CÔNG HẢI)

Lào Cai phát động thi đua “100 ngày đêm” đẩy nhanh giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng

Nhằm tạo khí thế thi đua sôi nổi, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai vừa phát động đợt thi đua cao điểm “100 ngày đêm triển khai công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai”.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhà thầu đang tập trung nhân công đẩy nhanh tiến độ thi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp Na Sang, xã Na Sang, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Công an Điện Biên quyết tâm đưa dự án hai trường phổ thông nội trú liên cấp về đích trước 2 tháng

Phấn đấu hoàn thành xây dựng hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại hai xã Na Sang, Mường Pồn vào ngày 30/6/2027 (sớm 2 tháng so kế hoạch), Công an tỉnh Điện Biên chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu; đồng thời, đề nghị nhà thầu phải xây dựng phương án thi công khoa học, thích ứng mọi điều kiện thời tiết.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.

Hệ thống xử lý, cung cấp nước sạch tại Công ty TNHH Một thành viên Cấp nước Cao Bằng.

Cao Bằng áp dụng giá nước sạch mới từ tháng 10

Theo Quyết định số 1763/QĐ-UBND ngày 11/9/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, giá bán lẻ nước sạch của Công ty TNHH Một thành viên Cấp nước Cao Bằng được áp dụng từ kỳ tính tiền nước tháng 10/2026.

Công an xã Tạ Khoa, tỉnh Sơn La kích hoạt bổ sung tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho người dân.

Đưa VNeID đến gần với người dân

Từ hướng dẫn người dân kích hoạt tài khoản định danh điện tử, tích hợp giấy tờ đến sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tỉnh Sơn La đang từng bước đưa VNeID trở thành công cụ thiết thực trong đời sống. Đây cũng là nền tảng để tỉnh triển khai đề án phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045.

Các thiếu nữ Thái tái hiện nghi lễ Áp hô Chiêng (gội đầu) bên dòng Nậm Pe.

Bình Lư trên hành trình mới

Từ mùa vàng trên đồng ruộng đến những sản phẩm OCOP đang mở rộng thị trường, cùng với đó giá trị văn hóa truyền thống được khơi dậy qua các lễ hội đã tạo sức hút ngày càng tăng của du lịch xã Bình Lư (Lai Châu) giúp địa phương từng bước tạo dựng hướng đi mới phục vụ phát triển.

Dự án ứng dụng khoa học kỹ thuật nuôi nhím bờm theo hướng sản xuất hàng hóa tại xã Vị Xuyên do Hợp tác xã Tấn Đạt chủ trì, triển khai.

Khoa học-công nghệ đồng hành phát triển sản xuất ở Tuyên Quang

Các nhiệm vụ khoa học-công nghệ đã, đang được tỉnh Tuyên Quang triển khai gắn với nhu cầu thực tiễn sản xuất và đời sống. Từ bảo tồn nguồn gien cây trồng bản địa, phát triển cây dược liệu đến các dự án chăn nuôi, sản xuất ứng dụng kỹ thuật mới đã mở ra khả năng chuyển giao, nhân rộng, tạo sinh kế cho người dân.

Lần đầu tiên những cánh diều tung bay trên thảo nguyên trong chương trình “Slam Chiêm-Sắc màu trên thảo nguyên” do xã Hiệp Lực tổ chức.

Những sắc màu văn hóa mới ở Thái Nguyên

Sau hợp nhất, trên không gian mới tỉnh Thái Nguyên đã xuất hiện hàng loạt các lễ hội, chương trình văn hóa đặc sắc mới. Điểm đáng ghi nhận những chương trình mới này ra đời trên cơ sở trăn trở, đặt mục tiêu tạo dấu ấn văn hóa để phục vụ phát triển du lịch, tiêu thụ nông sản, mở ra hướng phát triển kinh tế cho địa phương.

Giám đốc Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong Vũ Thị Lệ Thủy chăm sóc cam tại trang trại.

Hướng đi mới để nâng cao giá trị thương hiệu cam Cao Phong

Hợp tác xã 3T Farm Cao Phong (Phú Thọ) đang áp dụng công nghệ cao vào quy trình sản xuất và chế biến cam Cao Phong. Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất nông nghiệp đang được Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) xây dựng 3T Farm là đơn vị ứng dụng đầu tiên của các nước.

Lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai phường Linh Sơn (Thái Nguyên) tập huấn bơi, lái thuyền trên sông Cầu.

Phòng, chống thiên tai từ cơ sở

Rút kinh nghiệm từ những đợt thiên tai gây thiệt hại nặng nề trong hai năm 2024 và 2025, thời gian qua, ngành chức năng và chính quyền các xã, phường tỉnh Thái Nguyên có nhiều giải pháp thiết thực, sát thực tế nhằm nâng cao năng lực phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai ngay tại cơ sở.

Lực lượng Cảnh sát Giao thông, Công an tỉnh Lạng Sơn xử lý các trường hợp vi phạm (Ảnh CÔNG AN TỈNH LẠNG SƠN)

Quyết liệt chấn chỉnh trật tự đô thị

Trước tình trạng vi phạm trật tự công cộng, trật tự đô thị diễn ra trên địa bàn 4 phường trung tâm của Lạng Sơn, vừa qua Công an tỉnh đã triển khai đợt cao điểm, huy động lực lượng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm văn minh đô thị.