Diễn đàn chủ nhật

Bảo tồn trang phục các dân tộc thiểu số

Trang phục truyền thống thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số. Mỗi bộ trang phục không chỉ mang dấu ấn lịch sử, văn hóa của dân tộc đó mà còn thể hiện những giá trị nghệ thuật và tín ngưỡng riêng. Tuy nhiên, trong xu thế phát triển hiện nay, trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số đang bị mai một, thậm chí có nguy cơ bị quên lãng...

Phần lớn đồng bào các dân tộc thiểu số đã không còn mặc trang phục truyền thống trong đời sống sinh hoạt hằng ngày và chỉ còn thấy rõ nhất trong trang phục của phụ nữ. Trang phục của nam giới ở một số dân tộc gần như ít được sử dụng, thậm chí đã mai một hoàn toàn. Tính nguyên gốc của trang phục các dân tộc thiểu số cũng đang thay đổi ít nhiều hoặc được thay thế bằng những sản phẩm khác.

Nguyên nhân của sự mai một trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số có phần do không gian văn hóa, sinh hoạt, sản xuất đang thay đổi nhanh chóng. Trong quá trình giao lưu, tiếp nhận ảnh hưởng văn hóa và hội nhập, bản sắc và những nét văn hóa đặc trưng của các dân tộc, trong đó có trang phục truyền thống vì thế cũng chịu nhiều ảnh hưởng. Nghề làm trang phục truyền thống bằng phương pháp thủ công cổ truyền cũng ít dần. Các bộ trang phục như vậy chỉ còn được mang ra mặc trong những ngày lễ, Tết, đám cưới... hoặc dịp lễ hội lớn của các dân tộc. Cũng vì ít được sử dụng mà trang phục truyền thống dần mất đi sự thông dụng, phổ biến...

Vừa qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thông qua đề án "Bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số Việt Nam trong giai đoạn hiện nay". Ðây là bước đi nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Ðảng và Nhà nước đối với công tác dân tộc, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số. Theo đó, đề án sẽ được triển khai thực hiện trong 12 năm với kinh phí hơn 230 tỷ đồng. Số tiền này không chỉ đầu tư cho việc nghiên cứu phục dựng, bảo tồn trang phục của 53 dân tộc, mà còn gắn với việc tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa qua trang phục truyền thống. Vấn đề đặt ra là việc bảo tồn, giữ gìn sao cho hiệu quả, vừa phải phù hợp điều kiện phát triển hiện nay, vừa phải giữ được những nét đặc trưng cơ bản và tính nguyên gốc.

Có thể nói, thực hiện thành công đề án "Bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số Việt Nam trong giai đoạn hiện nay" sẽ góp phần quan trọng trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, đáp ứng được nguyện vọng chung của cộng đồng các dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, để làm được điều đó, bên cạnh việc nghiên cứu bảo tồn, lưu giữ, cần không ngừng tuyên truyền và có những biện pháp khuyến khích người dân tham gia gìn giữ và phát huy trang phục truyền thống, nhất là thế hệ trẻ. Ðiều quan trọng là tạo được không gian, môi trường văn hóa giúp trang phục truyền thống được sử dụng và phổ cập. Muốn vậy, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ những nghệ nhân và thợ thủ công làm nghề dệt, may trang phục truyền thống, tìm cách đưa các trang phục này hòa nhập đời sống đương đại và gắn với các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Ðồng thời tạo điều kiện, cơ hội để đồng bào dân tộc thiểu số thường xuyên có dịp mặc trang phục truyền thống của mình, qua đó khơi dậy niềm tự hào và nâng cao nhận thức về bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.