Bao giờ ngừng xâm phạm di sản?

Những ngày qua, sự việc giếng cổ thuộc Di tích quốc gia Làng cổ Ðường Lâm (xã Ðường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội), bị đoàn làm phim "Chuyện làng Bồm" tự ý tô vẽ để làm bối cảnh đã gây bức xúc dư luận nói chung và nhân dân địa phương nói riêng. Ðáng nói, đây không phải lần đầu các đoàn phim có hành vi xâm phạm di tích lịch sử...

Giếng cổ tại Làng cổ Đường Lâm, thị xã Sơn Tây (Hà Nội) khi bị đoàn làm phim tô vẽ, làm mới. Ảnh: TTXVN
Giếng cổ tại Làng cổ Đường Lâm, thị xã Sơn Tây (Hà Nội) khi bị đoàn làm phim tô vẽ, làm mới. Ảnh: TTXVN

Sau khi phát hiện, xác minh giếng cổ bị tô vẽ, không còn hiện trạng như trước, UBND xã Ðường Lâm đã có quyết định xử phạt hành chính đối với họa sĩ đoàn phim và đại diện đoàn phim cũng nhận lỗi, hứa sẽ rút kinh nghiệm. Các chuyên gia văn hóa nhận định, đây là hành vi xâm phạm di tích lịch sử, nhưng mức độ nghiêm trọng lại ở việc chính những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa đã có nhận thức, hành động đi ngược văn hóa. Ðối với những bối cảnh đặc biệt như di tích lịch sử quốc gia, các đoàn phim cần có ý thức bảo vệ, quảng bá giá trị nguyên bản, thay vì tô vẽ kệch cỡm để rồi ngay cả khi khắc phục hậu quả thì di tích cũng không còn nguyên vẹn.

Trước đó, năm 2010, đoàn làm phim "Thái sư Trần Thủ Ðộ" từng làm dậy sóng dư luận khi tự ý di dời, sắp xếp bối cảnh tại chánh điện lăng Minh Mạng nằm trong quần thể di tích cố đô Huế được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Long vị, án thờ, sập thờ… bị di dời. Sùng Ân Ðiện (nơi thờ Vua Minh Mạng và Hoàng hậu Hồ Thị Hoa) có quy định cấm quay phim, chụp ảnh… cũng bị đoàn phim thực hiện nhiều cảnh quay. Không chỉ nhân dân Huế, hậu duệ hoàng tộc triều Nguyễn mà không ít khách du lịch trong nước và nước ngoài đến thăm di tích đều thấy phản cảm trước cảnh tượng lộn xộn, bừa bộn ở chánh điện; bị cản trở việc tham quan, thực hiện các nghi lễ tôn nghiêm.

Can thiệp bối cảnh, xâm phạm di tích lịch sử vừa là hành vi phản cảm, vừa vi phạm quy định pháp luật. Tuy nhiên, không thể phủ định phần trách nhiệm thuộc về phía chính quyền địa phương, ban quản lý di tích khi chưa giám sát chặt chẽ, xử lý kịp thời. Có lẽ họ đã quá chủ quan, không ngờ những người thuộc ngành văn hóa lại phá di sản văn hóa. Thực tế, bên cạnh những việc đáng trách nêu trên, cũng có những đoàn làm phim luôn thể hiện sự chuyên nghiệp, phối hợp chặt chẽ với địa phương, trình bày toàn bộ phương án nhằm bảo đảm nguyên hiện trạng bối cảnh, ký cam kết và nghiêm túc thực hiện.

Ở góc độ tích cực, việc các đoàn làm phim lấy bối cảnh di tích lịch sử đã góp phần tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa lịch sử tới công chúng và đó là điều cần khuyến khích, tạo điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, để hạn chế tình trạng xâm phạm bối cảnh, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các đơn vị sản xuất phim với chính quyền địa phương; khâu hướng dẫn, giám sát, cam kết cần được thực hiện một cách nghiêm túc, trách nhiệm.

Có thể bạn quan tâm

"Cảm ơn âm nhạc" ghi dấu sự trở lại của Ban nhạc Quả dưa hấu. (Ảnh: Ê-kíp sản xuất)

Ban nhạc Quả dưa hấu trở lại với MV “Cảm ơn âm nhạc”

Tối 28/1, Ban nhạc Quả dưa hấu ra mắt MV “Cảm ơn âm nhạc”, như món quà nghệ thuật đặc biệt gửi đến người yêu nhạc. Ca khúc nằm trong live concert “Bản ghi nhớ” dự kiến sẽ diễn ra giữa tháng 3/2026, chính thức đánh dấu sự tái hợp của các thành viên Quả dưa hấu sau gần ba thập kỷ rời sân khấu chung.

Nhiều ca sĩ được giới trẻ yêu thích sẽ tham gia chương trình Đón Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 tại Hà Nội và Hải Phòng.

Chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc Việt Nam-Trung Quốc chào Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước

Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.