Nông dân trên hành trình chuyên nghiệp và hiện đại

Bài 2: Thách thức trên con đường mới

Từ tâm lý sẵn sàng đổi mới, tiềm lực tài chính đến năng lực tiếp cận kiến thức khoa học công nghệ và năng lực quản trị kinh tế…, tất cả đều đang là những vấn đề lớn cần giải quyết để hiện thực hóa tính chuyên nghiệp, hiện đại cho sản xuất nông nghiệp Việt Nam.

Sơ chế chuối trước khi đóng gói xuất khẩu tại Công ty cổ phần Nông nghiệp An Thịnh Khang Farm (tỉnh Gia Lai).
Sơ chế chuối trước khi đóng gói xuất khẩu tại Công ty cổ phần Nông nghiệp An Thịnh Khang Farm (tỉnh Gia Lai).

Tuy nhiên, tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp, nông dân vẫn còn nhiều gian nan, thách thức.

Áp lực vốn và rủi ro đầu tư

Đi trong nhà màng phủ kín những giàn chanh leo xanh mướt của gia đình chị Lê Thị Bảo Trâm (xã KDang, tỉnh Gia Lai), chúng tôi không thể rời mắt khỏi những chùm quả tròn đều, mọng mịn.

“Các hộ dân đến thăm khu nhà màng này đều mê chất lượng cây và trái lắm nhưng khi nghe đến số vốn đầu tư thì họ đều lưỡng lự. Con số 4 đến 5 tỷ đồng, vượt xa tưởng tượng cũng như khả năng chi trả ban đầu của hầu hết nông dân. Bởi lẽ ngoài nhà màng, còn phải đầu tư công nghệ như cảm biến dinh dưỡng đất, hệ thống máy tưới nhỏ giọt, các loại vật tư nông nghiệp chất lượng cao.

Câu chuyện này không mới nhưng lại là “nút thắt” khó gỡ nhất trong tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp, nông dân. Với sản xuất nông nghiệp hiện đại, việc đầu tư công nghệ không hề rẻ, nếu đầu tư thất bại, nông dân sẽ mất cả cơ nghiệp, thậm chí đeo thêm một khoản nợ khổng lồ. Bản thân tôi cũng từng trải qua những tháng ngày đó nên vô cùng thấm thía. Nhưng thật sự không đi thì không đến được”, chị Trâm cho biết.

Anh Võ Thanh Hải (xã Mỹ Quý, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, đang trồng lúa và sầu riêng theo lối sản xuất truyền thống vì không có khả năng đầu tư các loại máy móc công nghệ. Gia đình anh vay hơn 100 triệu đồng của ngân hàng, chỉ đủ phục vụ các khoản chi vật tư nông nghiệp và thuê mướn thiết bị công nghệ khi cần thiết.

Chuối, một loại cây được cho là dễ trồng và có chu kỳ thu hoạch nhanh, cũng đang được kỳ vọng tăng trưởng mạnh mẽ trên thị trường với nhu cầu cao từ nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, trồng chuối theo quy trình kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao cũng không dễ với hộ nông dân đơn lẻ.

Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp An Thịnh Khang Farm (tỉnh Gia Lai) Dương Minh Toàn cho biết, công ty có 16ha chuối đang cho thu hoạch và 70ha đang trồng mới. Trung bình cần đầu tư 350 triệu đồng/ha chuối, chưa kể đầu tư máy drone nông nghiệp khoảng 300 triệu đồng, các hệ thống ròng rọc vận chuyển chuối để tránh dập nát hay hệ thống kho lạnh bảo quản chuối sau khi đóng hộp để giữ chuẩn mẫu mã và chất lượng xuất khẩu... Do đó, để nhận lại giá trị cao từ trái chuối, cần có công nghệ đi kèm, nếu không đủ tiềm lực tài chính thì sản xuất không thể mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Lực cản tâm lý và khoảng trống tri thức

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Krông Pắc (xã Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk) Bùi Tin chia sẻ: Hợp tác xã có 121 thành viên với diện tích canh tác 121ha sầu riêng. Tuy nhiên, không phải hộ dân nào cũng mạnh dạn đầu tư, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, bởi việc ứng dụng công nghệ đòi hỏi nông dân phải học hỏi để biết vận hành thiết bị, phân tích dữ liệu, đọc hiểu hợp đồng, thực hiện truy xuất nguồn gốc… Sản xuất theo hướng hữu cơ cần thời gian, sự kiên trì, trong khi đầu ra cho sản phẩm vẫn phụ thuộc vào thị trường và niềm tin của người tiêu dùng cho nên nếu nông dân không quyết tâm, duy trì tính kỷ luật cao trong canh tác thì rất khó triển khai. Hơn nữa, nhiều nông dân cũng chưa quen với làm ăn lớn, đầu tư cao vào máy móc, quy trình sản xuất nên còn ngần ngại.

Khoảng trống tri thức cũng là một trở ngại lớn trong quá trình đưa nông dân tiếp cận khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Theo Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, hiện nay trình độ học vấn của lao động nông thôn còn thấp, xu hướng dân số nông thôn đang bị già hóa nhanh do một lực lượng lớn lao động trẻ đã di cư sang các thành phố lớn và tìm kiếm việc làm tại các khu công nghiệp. Do đó, khả năng tiếp cận tri thức cũng như ứng dụng công nghệ của nông dân tại địa phương lại càng hạn chế; cộng với quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết trở thành lực cản cho đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp.

Trong khi đó, các chính sách đào tạo cho nông dân cũng chưa thật sự được trải rộng và hiệu quả. Đồng Tháp là một trong những tỉnh đã tạo dấu ấn tiên phong chuyển đổi số nông nghiệp với việc triển khai Nền tảng Dữ liệu số về nông nghiệp (VDAPES.COM) vào năm 2023 theo chỉ đạo của Ủy ban Quốc gia về Chuyển đổi số.

Công tác số hóa dữ liệu đã hoàn thành với 100% diện tích, và số liệu thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh được cập nhật lên hệ thống, bao phủ sáu lĩnh vực chính: trồng trọt, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi, và phát triển nông thôn. Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp Lê Hà Luân, hiện công tác đào tạo bồi dưỡng, hướng dẫn nông dân ứng dụng công nghệ thông tin và quy trình sản xuất (truy xuất nguồn gốc, xây dựng mã vùng trồng), khai thác thông tin cung-cầu, thông tin về sản xuất nông nghiệp, môi trường thông qua mạng internet vẫn chưa được phủ rộng hoàn toàn. 840 hợp tác xã, tổ hợp tác nông nghiệp, hội quán (chiếm 50,2%) được đào tạo, hướng dẫn.

Trong đó, 57.700/97.000 thành viên, chiếm 59,48%, biết cách ứng dụng công nghệ thông tin và quy trình sản xuất. Dự kiến từ nay đến cuối năm 2025, Sở sẽ tổ chức 16 lớp với 500 thành viên hợp tác xã, tổ hợp tác nông nghiệp, hội quán tham dự tập huấn. Lũy kế đến cuối năm 2025 có 58.200 thành viên được tập huấn và biết cách ứng dụng công nghệ thông tin và quy trình sản xuất, đạt 60% chỉ tiêu đề ra.

Những nỗ lực đổi mới của nông dân trên hành trình chuyển hướng sang nông nghiệp công nghệ cao đã hé mở tiềm năng nhưng còn nhiều nấc thang thử thách khi không phải nông dân nào cũng đủ vốn liếng, bản lĩnh và tri thức để đi đến cùng. Do đó, nông dân cần sự đồng hành của cơ chế, chính sách tài chính linh hoạt, sự hỗ trợ của doanh nghiệp công nghệ, các chương trình đào tạo bài bản từ hệ thống khuyến nông... để đường xa bớt gập ghềnh.

(Còn nữa)

Bài 1: Làm chủ cánh đồng công nghệ

Có thể bạn quan tâm

Việc phân cấp ngân sách cần gắn với yêu cầu bảo đảm nguồn lực để chính quyền cơ sở thực hiện nhiệm vụ. (Ảnh: VL)

Trao quyền phân cấp ngân sách, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã

Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã cần được bảo đảm nguồn lực tương ứng với nhiệm vụ. Trước chênh lệch về điều kiện phát triển và khả năng thu giữa các địa bàn, Bộ Tài chính đề nghị giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi theo thực tiễn.

Trung Quốc là một trong những thị trường có hệ sinh thái thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh. (Ảnh: Cục Thương mại điện tử)

Tăng cường đào tạo thực tiễn, nâng năng lực xuất khẩu trực tuyến

Thương mại điện tử xuyên biên giới, đang trở thành một kênh quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế. Mô hình này đang mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm phù hợp tiếp cận trực tiếp khách hàng và đối tác tại nhiều quốc gia thông qua các nền tảng số.

(Ảnh minh họa: kitco.com)

Sáng 12/9, giá bạc thế giới phục hồi về mức hơn 64 USD/ounce

Sáng 12/9, giá bạc thế giới tăng lên mức 64,37 USD/ounce. Giá kim loại trắng đang có dấu hiệu phục hồi bất chấp CPI lõi của Mỹ cao hơn dự kiến, khi bên mua hướng tới việc đưa giá trở lại biên độ 65-70 USD, trong bối cảnh định hướng chính sách của FED, lãi suất và đồng USD đang trở thành tâm điểm được chú ý tới.

Khách hàng đang lựa chọn sản phẩm có tick xanh tại điểm bán thuộc hệ thống bán lẻ SATRA. (Ảnh: SATRA)

SATRA đưa sản phẩm “Tick xanh” đến bếp ăn học đường

Bữa ăn học đường chỉ tạo được niềm tin khi nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, quá trình giao nhận được công khai và quy trách nhiệm của từng đơn vị trong chuỗi cung ứng. Việc sử dụng sản phẩm “Tick xanh trách nhiệm”, kết hợp sự giám sát của nhà trường và phụ huynh, đang mở ra hướng kiểm soát minh bạch hơn cho bếp ăn học đường.

Đồng chí Hoàng Bình Quân cùng các diễn giả tại phiên đối thoại. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nghiệp Tuyên Quang cần các mô hình tăng trưởng mới phù hợp không gian phát triển mới

Ở Vòng đối thoại địa phương-Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026, do Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức ngày 11/9 tại Tuyên Quang, Tiến sĩ Cấn Văn Lực và các chuyên gia đã chỉ ra những việc doanh nghiệp địa phương cần làm ngay trước mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn Lãnh đạo doanh nghiệp Việt-Pháp. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Thúc đẩy đưa hợp tác kinh tế Việt-Pháp lên tầm cao mới

Chiều ngày 10/9 (theo giờ địa phương), tại Paris, Bộ Tài chính Việt Nam và Nghiệp đoàn giới chủ Pháp (MEDEF International) đồng tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo doanh nghiệp Việt-Pháp. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron tham dự và có phát biểu chỉ đạo quan trọng tại diễn đàn.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa Đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam và Tập đoàn Rothschild & Co, Pháp. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Đẩy mạnh hợp tác tài chính với Tập đoàn Rothschild & Co, Pháp

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sáng 11/9/2026 (theo giờ địa phương), tại Paris, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc song phương với Lãnh đạo Tập đoàn Rothschild & Co. Hai bên đã trao đổi và đề xuất nhiều lĩnh vực hợp tác tài chính tiềm năng.

Các đồng chí điều hành phiên đối thoại. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nhân trẻ Sơn La tận dụng lợi thế cửa khẩu để nâng tầm kinh tế tư nhân

Với nhiều thuận lợi như vùng nguyên liệu nông nghiệp, du lịch, chế biến, năng lượng, kinh tế cửa khẩu và liên kết vùng, doanh nhân trẻ Sơn La hoàn toàn có thể phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp theo hướng chế biến sâu, nâng cao chất lượng, bảo quản, logistics, đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp địa phương.

Ảnh minh họa: nhandan.vn

Lan tỏa chính sách pháp luật thuế qua tin nhắn điện thoại

Thực hiện định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý thuế, đồng thời đa dạng hóa các phương thức tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế, Thuế thành phố Hà Nội triển khai kênh lan tỏa chính sách, pháp luật thuế qua tin nhắn văn bản trên điện thoại với tên hiển thị “THUE_HANOI”.

Đoàn công tác Bộ Tài chính và Bộ Kinh tế, Tài chính, Chủ quyền công nghiệp và Kỹ thuật số Pháp chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Nguyễn Yến)

Thúc đẩy hợp tác kinh tế-tài chính giữa Việt Nam và Pháp

Ngày 10/9/2026, tại Paris, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đoàn công tác Bộ Tài chính đã có buổi làm việc song phương với Bộ Kinh tế, Tài chính, Chủ quyền công nghiệp và Kỹ thuật số Pháp nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế-tài chính giữa hai nước.

Các đồng chí chủ trì hội thảo. (Ảnh: CTV)

Rào cản và đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên

Hội thảo nhằm đánh giá toàn diện thực trạng, rào cản, nguồn lực và cơ hội phát triển của kinh tế tư nhân vùng Trung Bộ và Tây Nguyên; từ đó cung cấp luận cứ, luận điểm và giải pháp góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở vùng Trung Bộ và Tây Nguyên hiện nay.