Trước, trong và sau các đợt thiên tai, cấp ủy, chính quyền các cấp đã huy động cả hệ thống chính trị, lực lượng xung kích cùng vào cuộc khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó bão, mưa lũ, trong đó tập trung, ưu tiên sơ tán dân đến nơi an toàn từ sớm, từ xa.
Bão chồng bão
Theo thống kê, từ năm 2015 đến nay, trung bình mỗi năm, khu vực Bắc Trung Bộ phải hứng chịu hơn 10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, kèm theo các đợt nắng nóng, lốc xoáy, mưa đá dữ dội. Có năm, dù bão không nhiều nhưng thời tiết lại lập nhiều kỷ lục mới.
Đơn cử như năm 2023, Nghệ An ghi nhận mức nhiệt cao nhất trong gần nửa thế kỷ, như huyện Tương Dương (cũ) 44,2°C, huyện Quỳ Châu (cũ) 43,2°C kéo dài trong nhiều ngày. Đặc biệt, chỉ trong vòng một tháng, từ cuối tháng 8 đến cuối tháng 9/2025, Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa liên tiếp hứng chịu ba cơn bão mạnh gây thiệt hại nặng nề về hạ tầng kỹ thuật, nhà cửa, cây cối.
Trong đó, bão số 10 được đánh giá là dị thường nhất, di chuyển nhanh trên Biển Đông nhưng khi vào đất liền lại quần thảo nhiều giờ liền. Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh chia sẻ, bão số 10 bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến Hà Tĩnh từ 19 giờ ngày 28/9; đến khoảng 22 giờ, bão đi vào vùng ven biển thuộc địa phận Đèo Ngang, phường Hoành Sơn và đến 1 giờ sáng 29/9, tâm bão đổ bộ trực tiếp vào đất liền tỉnh Hà Tĩnh với sức gió mạnh cấp 10-11, giật cấp 13-14 và quét qua tất cả các xã, phường trong tỉnh.
Đây là cơn bão rất mạnh, tốc độ di chuyển nhanh trên biển, nhưng khi đến khu vực gần bờ và đất liền, bão di chuyển chậm lại; thời gian duy trì gió mạnh nguy hiểm trên địa bàn Hà Tĩnh khoảng 12 tiếng. Bão số 10 có phạm vi ảnh hưởng rộng, hầu hết trên phạm vi toàn tỉnh, kể cả các xã miền núi (ven biển có gió cấp 10-11, giật 13-14; miền núi cấp 7-8, giật cấp 9-10).
Đây là cơn bão có sức gió mạnh nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh. Về gió mạnh, tương đương cơn bão số 10 năm 2017, tuy nhiên vùng gió mạnh, phạm vi rộng, thời gian lưu bão trên địa bàn rộng và lâu nhất từ trước đến nay. Bão số 10 gây ra nhiều thiệt hại hư hỏng, mất mát lớn về cơ sở hạ tầng và đời sống người dân, đòi hỏi tốn rất nhiều thời gian, công sức, kinh phí để khắc phục.
Theo số liệu lũy kế từ Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2016- 2020 thiên tai đã làm 77 người chết, 24 người mất tích, 22 người bị thương, ước thiệt hại về kinh tế của tỉnh khoảng 10.040 tỷ đồng.
Từ năm 2021 đến nay, trên địa bàn tỉnh có thêm 24 người chết, mất tích, 17 người bị thương, ước thiệt hại về kinh tế khoảng 5.644 tỷ đồng do thiên tai gây ra. Riêng từ đầu năm 2025 đến nay, thiên tai đã làm 14 người chết, mất tích, 12 người bị thương, thiệt hại về kinh tế khoảng 3.544 tỷ đồng.
Trước đó, cuối tháng 7/2025, do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 3 và mưa lớn từ Lào về đã khiến vùng miền núi phía tây Nghệ An (Tương Dương, Kỳ Sơn cũ) hứng chịu trận lũ lớn chưa từng có trong lịch sử. Lưu lượng nước đổ về hồ thủy điện Bản Vẽ lên đến 12.800 m³/giây, gấp ba lần trận lũ năm 2018 - đã từng được coi là “lũ 50 năm mới có một lần”.
Cơn lũ lịch sử đi qua để lại hậu quả nặng nề, những bản làng miền tây Nghệ An đang thanh bình nay tiêu điều, xơ xác. Theo báo cáo của tỉnh Nghệ An, đợt bão chồng bão, bão chồng lũ vừa qua đã làm chết tám người, bị thương 25 người; 82.717 ngôi nhà bị thiệt hại; 1.465 trường học và cơ sở y tế bị ảnh hưởng; nhiều công trình hạ tầng giao thông, điện, viễn thông, thủy lợi bị thiệt hại nghiêm trọng; hơn 48.000 ha lúa, 21.000 ha hoa màu, 93.000 ha rừng trồng, 12.000 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng năng suất, sản lượng… Thiệt hại về kinh tế ước hơn 7.700 tỷ đồng.
Nỗ lực ứng phó từ sớm, từ xa
Trước diễn biến phức tạp của những cơn bão, các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh đã triển khai nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Cùng đi với đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy các tỉnh, trực tiếp kiểm tra quá trình chuẩn bị, ứng phó thiên tai ở khu vực xung yếu; chúng tôi càng cảm nhận rõ hơn sự cương quyết, chủ động, nỗ lực, cố gắng của cấp ủy chính quyền và người dân khi đối mặt thiên tai.
Với phương châm “chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả”, trong đó lấy phòng là chính, Ủy ban nhân dân các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An và Thanh Hóa đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc một cách quyết liệt từ sớm, từ xa. Các địa phương xây dựng phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”, đặc biệt chú trọng việc di dời dân tại các điểm có nguy cơ sạt lở, ngập lụt.
Theo số liệu thống kê, trước khi bão số 10 đổ bộ vào đất liền, Hà Tĩnh tổ chức di dời 9.617 hộ/20.059 người dân, Thanh Hóa sơ tán 5.137 hộ/20.015 nhân khẩu ở vùng xung yếu đến nơi trú tránh an toàn… Công tác tuyên truyền, cập nhật tình hình thời tiết được thực hiện liên tục. Trước, trong và sau mưa lũ, hàng chục nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, dân quân tự vệ cùng phương tiện, thiết bị cứu hộ được huy động để hỗ trợ người dân trong vùng ảnh hưởng.
Bộ Quốc phòng điều trực thăng vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm đến các khu vực bị cô lập. Trong quá trình ứng phó thiên tai, cả hệ thống chính trị ở cấp xã đã trực tiếp đến từng thôn, xóm, hộ gia đình để tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bão, cắt tỉa cây xanh, chằng chống nhà cửa. Cùng với đó, các địa phương và các ngành liên quan từng bước bảo đảm giao thông an toàn sau mưa lũ, cung ứng kịp thời hàng hóa, thuốc men và hỗ trợ người dân.
Người dân tranh thủ nước rút đến đâu, vệ sinh môi trường và dọn dẹp, sửa chữa nhà cửa đến đó để sớm ổn định cuộc sống. Nhiều đoàn công tác của Trung ương, của tỉnh cùng các đoàn thiện nguyện xuống gặp gỡ, thăm hỏi, động viên, tặng quà chia sẻ với những khó khăn, mất mát của người dân. Văn phòng đại diện Báo Nhân Dân tại các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh đã kết nối với Quỹ khởi sự từ tâm (Tập đoàn Kim Oanh) hỗ trợ nhân dân hơn 4,2 tỷ đồng để khắc phục hậu quả nặng nề do bão số 10 gây ra.
