Bác sĩ mách mẹo để ngăn bệnh gout “ghé thăm” ngày Tết

Để tránh xuất hiện cơn đau đột ngột, sưng đỏ khớp do bệnh gout, mọi người nên duy trì 7 thói quen và lưu ý những thực phẩm cần hạn chế.

Thứ Tư, ngày 29/01/2025 - 08:51

Bảy mẹo ngăn bệnh gout

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Tú, khoa Nội cơ xương khớp, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh, Tâm Anh Quận 7 cho biết, những ngày Tết, thói quen quên uống thuốc, ăn uống thả ga với bánh kẹo, hải sản, rượu bia… dễ làm tăng axit uric, khiến nguy cơ gout cấp bùng phát mạnh mẽ.

Bác sĩ Tú khuyến cáo mọi người cần duy trì 7 thói quen sau:

Uống đủ nước, tránh rượu bia: Nước giúp thận đào thải axit uric tốt hơn, trong khi rượu bia lại làm chậm quá trình này. Ưu tiên nước lọc hoặc nước thảo mộc thay vì đồ uống có cồn để bảo vệ sức khỏe.

Hạn chế bánh kẹo, thực phẩm nhiều đường: Bánh kẹo Tết tuy hấp dẫn nhưng lượng đường cao trong đó có thể làm tăng nồng độ axit uric. Dù có thể ăn bánh kẹo, nhưng người bệnh gout không nên ăn quá nhiều.

Tránh xa thực phẩm giàu purin: Hải sản, thịt đỏ, nội tạng động vật, cá khô… là “kẻ thù” của người bệnh gout. Hãy chọn các loại thực phẩm lành mạnh hơn như rau xanh, đậu hũ, hoặc cá ít béo.

Nghỉ ngơi đầy đủ: Mệt mỏi, căng thẳng thần kinh có thể làm gia tăng nồng độ axit uric trong máu, bùng phát cơn gout cấp.

Vận động nhẹ nhàng: Tránh ngồi lâu một chỗ, đặc biệt khi đi tàu xe, máy bay. Hãy đứng dậy, đi lại để máu lưu thông tốt hơn, giảm nguy cơ đau khớp.

Uống thuốc đúng chỉ định: Nếu đang điều trị, hãy uống thuốc đúng liều, đúng giờ theo hướng dẫn của bác sĩ. Đây là cách hiệu quả nhất để kiểm soát bệnh trong dịp Tết đầy bận rộn.

Xử lý cơn đau tại nhà: Nếu cơn gout cấp ghé thăm, bạn có thể: Chườm lạnh để giảm sưng đau; kê cao khớp để máu lưu thông tốt hơn; uống thuốc giảm đau theo toa và thăm khám ngay với bác sĩ chuyên khoa Nội Cơ xương khớp nếu tình trạng không thuyên giảm.

Thức ăn người bệnh gout cần hạn chế

Trong mâm cỗ Tết thường có thịt gà luộc, thịt đông, giò chả, nem rán, canh măng hầm xương… Các món ăn này chứa lượng lớn purin, làm tăng nồng độ axit uric trong máu, tăng nguy cơ mắc các cơn gout cấp tính nếu ăn nhiều.

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Kim Loan, khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, chế độ dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong điều trị bệnh lý xương khớp, đặc biệt là bệnh gout. Tâm lý thả lỏng khi ăn uống những ngày Tết có thể làm trầm trọng triệu chứng gout cấp tính như đau nhức, sưng, tấy đỏ ở các khớp.

Theo bác sĩ Loan, người bệnh gout nên hạn chế hoặc kiêng các thực phẩm, đồ uống:

Bánh chưng: Gạo nếp chứa nhiều tinh bột, dễ chuyển hóa thành đường, từ đó làm tăng axit uric trong máu. Nhân đỗ xanh trong bánh chưng chứa purin; thịt lợn chứa nhiều chất béo bão hòa có thể làm giảm quá trình đào thải axit uric. Bạn có thể ăn một lượng nhỏ bánh chưng kết hợp với rau xanh để cân bằng dinh dưỡng.

Đồ ngọt: Fructose trong đồ ngọt ngày Tết như nước ngọt có ga, bánh kẹo, trái cây sấy khô, mứt hoa quả… được chuyển hóa tạo ra axit uric, làm tăng nguy cơ lắng đọng tinh thể urat trong khớp.

Thực phẩm chế biến sẵn như giò, chả, nem… thường có hàm lượng muối (natri) cao, tăng phản ứng viêm trong cơ thể, gây viêm, đau khớp, đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình lão hóa tế bào. Nạp nhiều natri làm giảm khả năng hấp thụ canxi, dễ khởi phát các cơn đau nhức hoặc tăng nặng triệu chứng của bệnh gout.

Rượu bia: Lượng lớn purin trong rượu bia hoặc đồ uống có cồn khiến bệnh gout trở nặng. Purin chuyển hóa thành axit uric. Dùng nhiều rượu bia khiến tích tụ axit uric, làm bùng phát bệnh gout. Nghiên cứu cho thấy chỉ cần uống một lượng rượu có thể bùng phát các cơn gout cấp trong vòng 24 giờ. Nếu cơn gout bùng phát, người bệnh nên hạn chế tuyệt đối rượu bia cho đến khi bệnh được kiểm soát.

Thịt đỏ và hải sản: Các món ăn trong mâm cỗ ngày Tết được chế biến từ thịt bò, tôm, cua, ghẹ, hàu… đều chứa nhiều purin, dễ làm tăng axit uric trong máu gây các cơn gout cấp. Người bệnh gout chỉ nên ăn một lượng nhỏ.

Đồ chiên rán như bánh chưng rán, nem rán… chứa nhiều chất béo. Nếu tiêu thụ chất béo làm giảm khả năng đào thải axit uric qua thận, tăng nguy cơ tái phát đợt cấp ở người bệnh gout.

Măng khô, nấm: Có hàm lượng purin cao, gia tăng nồng độ axit uric và các triệu chứng của bệnh gout.

Bác sĩ Kim Loan khuyến cáo, để tránh khởi phát hoặc làm trầm trọng hơn triệu chứng bệnh gout trong những ngày đầu năm, người bệnh cần có chế độ ăn uống phù hợp, bổ sung vitamin C, giữ ấm cơ thể và duy trì các hoạt động thể chất, uống đủ nước mỗi ngày. Nếu các cơn đau nhức, sưng tấy đỏ dữ dội, liên tục không thuyên giảm, người bệnh cần đến chuyên khoa cơ xương khớp để thăm khám và điều trị.

TRẦN LAM