Không chỉ điều trị khối u, mục tiêu mà bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Triệu Vũ, Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh và các đồng nghiệp hướng tới là xây dựng một mô hình chăm sóc toàn diện, nơi bệnh nhân được tầm soát, chẩn đoán, điều trị và phục hồi chất lượng sống trong cùng một hệ thống. Hơn 20 năm qua, ông luôn dành nhiều sự quan tâm đặc biệt cho các câu lạc bộ dành cho bệnh nhân ung thư vú, chia sẻ kiến thức trên mạng xã hội để nâng cao nhận thức cho chị em phụ nữ.
Từ một khoa điều trị đến định hướng xây dựng trung tâm chuyên sâu
Chia sẻ về cơ duyên đến với chuyên ngành tuyến vú cũng khá đặc biệt, bác sĩ Vũ tâm sự, ông sinh ra trong gia đình hầu hết đều theo nghề y, nên ông được vun đắp suy nghĩ tiếp tục nối tiếp truyền thống gia đình. Ban đầu, ông từng nghĩ sẽ theo y học cổ truyền vì ở nhà có vườn cây thuốc. Tuy nhiên, sau này khi đi thực tập tại Bệnh viện Ung Bướu, tôi có cơ hội tiếp xúc với nhiều bệnh nhân ung thư. Chứng kiến những hoàn cảnh khó khăn của họ, đặc biệt là những người mắc ung thư vú, ông bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về việc theo đuổi chuyên ngành ung thư và quyết định thi vào chương trình nội trú chuyên ngành ung bướu.
Trong quá trình học và làm việc, bác sĩ Vũ tiếp xúc khá nhiều với bệnh nhân ung thư vú cũng như các bệnh lý khác liên quan đến tuyến vú. Dần dần, ông nhận ra đây là một lĩnh vực rất rộng, có nhiều vấn đề chuyên sâu cần nghiên cứu và phát triển.
“Cơ duyên thực sự đến khi tôi về công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh. Khi trao đổi với thầy Nguyễn Hoàng Bắc – Giám đốc bệnh viện, thầy bày tỏ mong muốn không chỉ duy trì khoa tuyến vú như trước đây mà còn phát triển thành một trung tâm chuyên sâu về bệnh lý tuyến vú, bao gồm cả bệnh lành tính, ác tính cũng như các kỹ thuật điều trị và tái tạo.
Khi nghe định hướng đó, tôi nhận thấy đây là một hướng đi rất cần thiết. Bởi bệnh lý tuyến vú khá phổ biến, nhưng trên thực tế chưa có nhiều nơi xây dựng được một trung tâm chuyên sâu để điều trị toàn diện cho người bệnh. Vì vậy tôi cùng các đồng nghiệp quyết định tập trung phát triển khoa tuyến vú theo hướng chuyên sâu hơn, từng bước hướng tới xây dựng một trung tâm điều trị bệnh lý tuyến vú hoàn chỉnh”, bác sĩ Vũ tâm sự.
Theo bác sĩ Vũ, trước đây, khi nhắc đến bệnh lý tuyến vú, nhiều người thường chỉ nghĩ đến phẫu thuật cắt bỏ khối u. Tuy nhiên, hiện nay xu hướng điều trị đã thay đổi khá nhiều. Điều trị bệnh tuyến vú không chỉ dừng lại ở phẫu thuật mà còn là sự kết hợp của nhiều chuyên ngành khác nhau như chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, ung bướu nội khoa, xạ trị và phẫu thuật tạo hình.
Việc điều trị theo hướng đa chuyên khoa giúp bác sĩ có thể xây dựng được phác đồ điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống sau điều trị.
Đặc biệt, với ung thư vú, nhiều trường hợp nếu được phát hiện sớm thì khả năng điều trị thành công rất cao. Người bệnh không chỉ được kiểm soát tốt bệnh mà còn có thể duy trì chất lượng sống gần như bình thường. Ngoài hiệu quả điều trị, các bác sĩ luôn chú trọng đến chất lượng sống của người bệnh sau điều trị.
Hiện nay, nhờ sự phát triển của phẫu thuật tạo hình, nhiều bệnh nhân sau khi phẫu thuật ung thư vú có thể được tái tạo tuyến vú ngay trong cùng một cuộc mổ hoặc ở giai đoạn sau. Điều này giúp họ tự tin hơn trong cuộc sống và giảm bớt những sang chấn tâm lý do bệnh tật gây ra.
“Từ khi về Bệnh viện Đại học Y Dược và tiếp tục thúc đẩy hoạt động của khoa tuyến vú, khoa cũng đạt được một số kết quả nhất định. Về mặt chuyên môn, khoa đã triển khai nhiều kỹ thuật mới như các phương pháp tạo hình và tái tạo vú cho bệnh nhân ung thư sau điều trị, các kỹ thuật vi phẫu phức tạp cũng như những thủ thuật chẩn đoán như định vị kim. Những kỹ thuật này hiện nay đã được thực hiện khá thường xuyên tại khoa. Chúng tôi luôn cố gắng để người bệnh không chỉ được điều trị hiệu quả mà còn có thể trở lại cuộc sống bình thường một cách tự tin nhất”, bác sĩ Vũ nói.
Hiện nay, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới xây dựng một trung tâm chuyên sâu về bệnh lý tuyến vú, giúp người bệnh được tiếp cận đầy đủ các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện đại trong cùng một hệ thống. Khi các chuyên khoa phối hợp chặt chẽ với nhau, quá trình điều trị sẽ được rút ngắn, bệnh nhân không phải di chuyển nhiều nơi và có thể nhận được phác đồ điều trị tối ưu ngay từ đầu.
“Chúng tôi mong muốn xây dựng một mô hình điều trị toàn diện, nơi người bệnh được chăm sóc từ khâu tầm soát, chẩn đoán, điều trị cho đến theo dõi lâu dài”, bác sĩ Vũ chia sẻ.
Chỉ giảm ca nặng khi nâng cao được nhận thức cho cộng đồng
Chỉ trong vòng 20 năm (từ 1995-2015) số ca ung thư vú tại Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận được đã tăng 70%, tuy nhiên số lượng bệnh nhân phát hiện sớm và điều trị kịp thời rất ít do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Bác sĩ Vũ chia sẻ, nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, việc điều trị sẽ hiệu quả hơn rất nhiều và cũng giảm được những di chứng do điều trị gây ra. Khi ung thư vú được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị khỏi có thể lên tới hơn 90%. Điều đó không chỉ tốt cho bệnh nhân mà cả gia đình họ, đồng thời cũng giúp công việc của bác sĩ nhẹ nhàng hơn.
Mặc dù hiện có nhiều phương tiện chẩn đoán như siêu âm, chụp nhũ ảnh hay cộng hưởng từ đã giúp phát hiện các tổn thương rất nhỏ ở tuyến vú, nhưng nhiều phụ nữ vẫn chưa có thói quen tầm soát định kỳ. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm soát ung thư vú là rất quan trọng.
Trước những suy nghĩ như thế, bác sĩ Vũ đã xây dựng các câu lạc bộ nâng cao nhận thức về ung thư vú và nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ các đồng nghiệp, bác sĩ, điều dưỡng trong khoa. Bao nhiêu năm, ông miệt mài đi chia sẻ tại các chương trình, livestream trên nền tảng mạng xã hội để cung cấp những kiến thức chuyên sâu về tầm soát, nhận biết dấu hiệu sớm của ung thư vú. Đồng hành cùng với bác sĩ là những người bệnh đã từng trải qua điều trị, để nâng cao sự thuyết phục cho cộng đồng.
Nhờ việc nâng cao nhận thức cho cộng đồng, trong thời gian gần đây tỷ lệ ung thư vú giai đoạn sớm đã tăng từ 52,4% lên 76,6%.
Bên cạnh đó, khoa không ngừng phát triển các kỹ thuật mới. Bác sĩ Vũ chia sẻ, hiện khoa tạo điều kiện cho các bác sĩ trẻ trong khoa đi học thêm để xây dựng đội ngũ kế cận.
“Về nghiên cứu, chúng tôi đang triển khai một số đề tài như ứng dụng các chất chỉ thị màu trong phẫu thuật ung thư vú, cũng như nghiên cứu theo dõi các biến chứng sau phẫu thuật. Những nghiên cứu này đang được tiến hành và hy vọng sẽ sớm công bố trong thời gian tới”, bác sĩ Vũ cho biết.
Nhớ lại những ca bệnh để lại nhiều cảm xúc trong nghề, bác sĩ Vũ kể về một bệnh nhân bị phù tay – biến chứng sau điều trị ung thư vú. Sau khi tham gia các khóa tập huấn tại Hàn Quốc và Mỹ, ông bắt đầu áp dụng một kỹ thuật vi phẫu mới để điều trị tình trạng này.
Ca phẫu thuật đầu tiên kéo dài nhiều giờ, cả ê-kíp gần như căng mình theo từng thao tác nhỏ. Nhưng khi cánh tay của bệnh nhân dần giảm sưng, người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và có thể sinh hoạt bình thường trở lại, đó là khoảnh khắc khiến ông nhớ mãi.
“Những lúc như vậy, mình cảm thấy công việc của bác sĩ thực sự có ý nghĩa. Không chỉ điều trị khối u, chúng tôi còn cố gắng khắc phục những di chứng do bệnh hoặc quá trình điều trị gây ra, để người bệnh có thể sống tốt hơn sau ung thư”, bác sĩ Vũ chia sẻ.
Hơn 2 thập kỷ gắn bó với chuyên ngành ung bướu, với bác sĩ Nguyễn Triệu Vũ, động lực lớn nhất vẫn luôn đến từ chính những người bệnh. Mỗi ca điều trị thành công, mỗi bệnh nhân trở lại với cuộc sống bình thường chính là lý do để ông tiếp tục theo đuổi hành trình chăm sóc và đồng hành cùng phụ nữ trong cuộc chiến chống lại ung thư vú.
