Bắc Ninh phát huy giá trị không gian phật giáo Trúc Lâm - Di sản văn hóa thế giới

Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc thuộc các tỉnh Bắc Ninh, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng là Di sản văn hóa thế giới. Trong đó không gian văn hóa Phật giáo Tây Yên Tử, một quần thể di tích và danh thắng độc đáo là một phần quan trọng của di sản này.

Lễ hội Tây Yên Tử được tổ chức hằng năm.
Lễ hội Tây Yên Tử được tổ chức hằng năm.

Di sản với giá trị mang tính toàn cầu

Hồ sơ di sản nhấn mạnh, hiện nay có khoảng 30 triệu tín đồ, 50.000 tăng ni và hơn 15.000 ngôi chùa Trúc Lâm tại hơn 30 quốc gia trên thế giới. Các địa điểm tiêu biểu như chùa Trúc Lâm Paris (Pháp) hay Giải thưởng Trần Nhân Tông về hòa bình (Mỹ) đã được ghi nhận, khẳng định giá trị toàn cầu của di sản này.

Quần thể di tích không chỉ là bằng chứng lịch sử mà còn thể hiện chiều sâu tâm linh, gắn kết con người với thiên nhiên - yếu tố làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Là minh chứng độc đáo cho sự kết hợp giữa nhà nước, tôn giáo và nhân dân trong việc hình thành bản sắc dân tộc; cùng với cảnh quan linh thiêng hình thành qua tương tác với thiên nhiên, và hệ thống đạo đức nhấn mạnh hòa bình, khoan dung và hòa hợp của phật giáo Trúc Lâm Yên Tử mang giá trị toàn cầu.

Không gian phật giáo Trúc Lâm Yên Tử đã phát triển rực rỡ trên vùng đất Tây Yên Tử trải dài về đến miền trung du đất Bắc Giang cũ chạm đến bờ bắc Sông Cầu. Trải qua thăng trầm lịch sử dấu vết của phật giáo Trúc Lâm Yên Tử đã và đang được các nhà nghiên cứu khẳng định rõ nét qua các công trình hiện hữu và hàng chục công trình khảo cổ học.

vn1.jpg
Chùa Vĩnh Nghiêm được xem là trung tâm của Phật giáo Trúc Lâm.

Không gian phật giáo còn mãi với thời gian

Chùa Vĩnh Nghiêm được xem là trung tâm của không gian văn hóa Phật giáo Trúc Lâm tọa lạc tại xã Trí Yên. Được xây dựng từ thế kỷ XI dưới thời vua Lý Thái Tổ với tên gọi Chúc Thánh Tự, chùa được vua Trần Nhân Tông mở rộng và đổi tên thành Vĩnh Nghiêm vào thế kỷ XIII, mang ý nghĩa “mãi mãi trường tồn, mãi mãi tôn nghiêm”.

Chùa không chỉ là nơi tu hành của Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) mà còn là trung tâm đào tạo tăng sĩ và hoằng dương Phật pháp thời Trần.

Một trong những di sản quý giá nhất của chùa Vĩnh Nghiêm là kho mộc bản kinh Phật, gồm 3.050 bản khắc với 9 đầu sách, được công nhận là Di sản Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương bởi UNESCO vào năm 2012. Các mộc bản này, được khắc trên gỗ thị, không chỉ chứa đựng kinh, luật, luận mà còn bao gồm các tác phẩm thơ, phú, nhật ký của các thiền sư Trúc Lâm, đánh dấu sự phát triển của chữ Nôm và quá trình Việt hóa Phật giáo.

tam-to.jpg
Bộ tượng Tam tổ Trúc Lâm chùa Vĩnh Nghiêm là Bảo vật Quốc gia.

Ngoài ra, bộ tượng Tam Tổ Trúc Lâm, tạc từ gỗ mít vào thế kỷ XIX, được công nhận là bảo vật quốc gia vào năm 2025, thể hiện giá trị nghệ thuật và lịch sử độc đáo.

Chùa Bổ Đà là một trung tâm Phật giáo lớn, gắn liền với Thiền phái Lâm Tế. Tương truyền có từ thời Lý, chùa được tu bổ và mở rộng vào thời vua Lê Dụ Tông (1720-1729). Với kiến trúc độc đáo “nội thông ngoại bế” chùa Bổ Đà được bao bọc bởi rặng tre xanh và tường trình đất, tạo nên vẻ u tịch, linh thiêng.

Điểm nhấn của chùa Bổ Đà là vườn tháp lớn nhất Việt Nam, gồm 110 ngôi tháp chứa tro cốt và xá lị của 1.214 tăng ni thuộc Thiền phái Lâm Tế. Kho mộc bản kinh Phật với 1.935 bản khắc, niên đại từ năm 1740, là một di sản quý giá, được khắc trên gỗ thị với nét chữ tinh xảo, chứa đựng các giá trị lịch sử, văn hóa và y học.

bd2.jpg
Vườn tháp chùa Bổ Đà.

Hệ thống hơn 40 pho tượng Phật cổ thời Lê và Nguyễn, cùng các di vật như chuông đồng, bia đá, thể hiện sự giao thoa tam giáo đồng nguyên (Phật, Nho, Đạo).

Lễ hội chùa Bổ Đà, diễn ra từ ngày 15 đến 18 tháng 2 âm lịch, không chỉ là dịp tưởng nhớ tổ khai sơn mà còn là cơ hội để quảng bá văn hóa Quan họ Kinh Bắc. Chùa Bổ Đà được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2016, khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam.

Quần thể Tây Yên Tử, nơi chứa đựng không gian văn hóa Phật giáo Trúc Lâm còn bao gồm nhiều di tích và danh thắng trải dài từ xã Sơn Động đến xã Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh như chùa Am Vãi, Suối Mỡ, hồ Khuôn Thần, rừng Khe Rỗ và Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng.

Chùa Am Vãi (Lục Ngạn) mang dấu ấn Phật giáo thời Trần với ngôi tháp đá “Liên Hoa bảo tháp” và giếng nước không bao giờ cạn, gắn liền với truyền thuyết về công chúa nhà Trần tu hành. Lễ hội chùa Am Vãi là một sự kiện văn hóa lớn, thu hút đông đảo tín đồ và du khách.

Những nỗ lực bảo tồn và phát huy

Để bảo tồn và phát huy giá trị của quần thể Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Giang (cũ) đã triển khai nhiều kế hoạch quy hoạch cụ thể. Theo Quyết định số 105 ngày 29/11/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh, phạm vi bảo tồn Tây Yên Tử bao gồm 9 cụm di tích, từ Khu Đồng Thông đến chùa Vĩnh Nghiêm, với mục tiêu bảo vệ toàn vẹn các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể.

bd3.jpg
Du khách trẩy hội chùa Bổ Đà.

Đặc biệt tỉnh đã cho khảo sát và triển khai phục dựng “Con đường Hoằng dương Phật pháp” tái hiện lại đường đi của Phật hoàng Trần Nhân Tông bên sườn Tây Yên Tử để lên đỉnh Yên Tử tu hành.

Với những tín đồ đạo phật khi được đặt chân về vùng đất Tây Yên Tử là như được trải nghiệm theo bước chân của Phật Hoàng Trần Nhân Tông từ một vị vua, từ một con người trần thế để về với cõi Phật.

Vì vậy giá trị của con đường “Hành hương về đất Phật theo bước chân Phật Hoàng” được coi như “bảo vật” chỉ có được bên sườn Tây Yên Tử. Nó gợi nhớ đến tour du lịch Hành hương theo dấu chân Đức Phật Thích Ca ở đất nước Ấn Độ.

Đối với chùa Vĩnh Nghiêm, Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt đã Chính phủ phê duyệt, với diện tích quy hoạch 40ha.

Kế hoạch này tập trung vào việc bảo tồn nguyên trạng khu nội tự, tôn tạo cảnh quan, và xây dựng các công trình phụ trợ như tam quan, tháp Phổ Quang, giảng đường Phật học và khu chế tác mộc bản.

Việc bảo tồn cây xanh cổ thụ, chỉnh trang sân vườn và kết nối với các di tích khác trong tỉnh cũng được chú trọng, nhằm biến chùa Vĩnh Nghiêm thành điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn.

tyt2.jpg
Một góc khu du lịch sinh thái tâm linh Tây Yên Tử.

Chùa Bổ Đà cũng được đầu tư bảo tồn với các dự án tu bổ kiến trúc, bảo quản mộc bản và tượng thờ. Các hoạt động lễ hội và hội thi hát Quan họ được tổ chức thường xuyên, góp phần quảng bá di sản văn hóa phi vật thể của địa phương.

Tây Yên Tử sở hữu tiềm năng lớn để phát triển du lịch tâm linh và cộng đồng, nhờ sự kết hợp giữa giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ.

Tỉnh Bắc Ninh đang xây dựng các tour du lịch kết nối Tây Yên Tử với Đông Yên Tử (Quảng Ninh) và các di tích khác trong khu vực, tạo thành chuỗi sản phẩm du lịch phong phú.

Các lễ hội truyền thống như lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà và Suối Mỡ được tổ chức trọng thể, kết hợp các hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm.

Những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị của quần thể này không chỉ góp phần bảo vệ một di sản văn thế giới mà còn thúc đẩy phát triển du lịch, kinh tế và đoàn kết cộng đồng, lưu giữ tinh hoa của dân tộc Việt Nam cho các thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu dự lễ ra quân “Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội-Bưu điện Việt Nam, Chung tay lan tỏa an sinh-Vì mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân”. (Ảnh BTC)

Chung tay lan tỏa an sinh - Vì mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân

Lễ ra quân “Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội-Bưu điện Việt Nam, Chung tay lan tỏa an sinh-Vì mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân” đã được phát động nhằm đẩy mạnh phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế tự đóng trên địa bàn Thủ đô trong những tháng cuối năm 2026.

Ban tổ chức trao Kỷ niệm chương tới đại diện các đơn vị tham dự Liên hoan. (Ảnh: KIÊN PHẠM)

Hội tụ và lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân trong tình hình mới

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số làm thay đổi mạnh mẽ cách thức sản xuất, tiếp nhận thông tin báo chí. Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh Công an nhân dân lần thứ XV không chỉ tôn vinh những tác phẩm xuất sắc, mà còn ghi nhận những chuyển động mới của báo chí, truyền thông trong và ngoài lực lượng Công an.

Công an phường Hồng Gai họp triển khai nhiệm vụ và phân công lực lượng An ninh cơ sở phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Quảng Ninh: Giữ bình yên ở một phường trung tâm

Hồng Gai là một trong những phường trung tâm của thành phố Quảng Ninh, diện tích nhỏ nhưng đông dân, nhiều sự kiện quan trọng được tổ chức trên địa bàn, hoạt động kinh tế-xã hội sôi động. Những dịp lễ, Tết, ngày hè cuối tuần đông khách du lịch, Công an phường chú trọng tăng cường bảo đảm an ninh trật tự.

Ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Cục Hải quan)

Hải quan khu vực IV cảnh báo 14 nhóm rủi ro đối với doanh nghiệp chế xuất

Tại hội nghị đối thoại với 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, Chi cục Hải quan khu vực IV đã hướng dẫn các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan; đồng thời cảnh báo 14 nhóm rủi ro thường gặp nhằm giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa vi phạm, hạn chế phát sinh chi phí và nghĩa vụ thuế.

Người dân trên địa bàn Hà Nội tiêm vaccine phòng bệnh viêm não mô cầu. (Ảnh: THẮNG ĐẠT)

Khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh viêm não mô cầu, người dân cần đến ngay cơ sở y tế

Ngay sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận một số trường hợp mắc và tử vong do mắc bệnh viêm não mô cầu, ngành y tế Hà Nội đã tăng cường giám sát dịch tễ, cảnh báo nguy cơ; đồng thời khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh và thực hiện tiêm phòng vaccine phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Ảnh minh họa: Đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Nhổn-ga Hà Nội.

Hà Nội đề xuất phương án cải dịch đường sắt khu vực phía nam

Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội vừa trình phương án tuyến và vị trí công trình tỷ lệ 1/500 Dự án cải dịch đường sắt khu vực phía nam Hà Nội, nhằm phục vụ nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1, chỉnh trang đô thị và tổ chức lại mạng lưới giao thông khu vực. Dự án dự tính dài 27,5km, bước đầu có tổng mức đầu tư gần 12.420 tỷ đồng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường chủ trì Hội nghị phát biểu ý kiến.

Phối hợp triển khai công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội

Ngày 21/10, tại Hà Nội diễn ra Hội nghị phối hợp triển khai công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Hội nghị đánh giá toàn diện kết quả phối hợp liên vùng, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về rác thải, ô nhiễm không khí và nguồn nước, đồng thời đề ra những chiến lược đột phá nhằm xây dựng Thủ đô xanh - sạch - bền vững.

Khu vực hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: Thành Đạt

Hà Nội đặt mục tiêu đón 47-50,5 triệu lượt khách vào năm 2030

Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch hàng đầu của cả nước, hạt nhân dẫn dắt, điều phối liên kết phát triển du lịch vùng, một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia; trung tâm du lịch văn hóa-di sản, sáng tạo, sự kiện và dịch vụ du lịch chất lượng cao của khu vực và quốc tế.

Nhà trong ngõ sâu, nhỏ, hẹp gây nhiều khó khăn cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. (Ảnh: Công an Hà Nội)

Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nhà trong ngõ nhỏ, sâu, hẹp

Thành phố Hà Nội có mật độ dân cư cao, nhiều khu dân cư được hình thành từ lâu đời, với đặc điểm phổ biến là các tuyến ngõ sâu, ngõ nhỏ, hẹp, không bảo đảm để xe chữa cháy và các phương tiện chuyên dụng tiếp cận. Đây cũng là bài toán cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Thủ đô trong nhiều năm qua.

Người dân xã Trường Sơn phối hợp cung cấp thông tin về đất đai cho cán bộ tổ dân phố (Ảnh THANH HÒA)

Tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa nền tảng đối với quản lý nhà nước về đất đai và tiến trình chuyển đổi số.

Hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền tỉnh Ninh Bình với cán bộ, hội viên nông dân.

Hỗ trợ hội viên nông dân trong sản xuất, kinh doanh

Nhằm tạo điều kiện cho các cán bộ, hội viên nông dân trong tỉnh được trực tiếp bày tỏ tâm tư, nguyện vọng; kiến nghị, đề xuất và phát huy vai trò, trách nhiệm, Ninh Bình đã tăng cường đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền tỉnh với cán bộ, hội viên nông dân.

Cán bộ Hải quan cảng Cẩm Phả theo dõi, giám sát hoạt động tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn qua hệ thống camera thông minh.

Nỗ lực triển khai mô hình thông quan tập trung

Chi cục Hải quan khu vực VIII đang quyết tâm triển khai mô hình thông quan tập trung, điều này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp.

Hơn 98% diện tích lúa mùa tại thành phố Bắc Ninh được thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp.

Khẩn trương thu hoạch lúa mùa

Những ngày này, trên khắp các cánh đồng vùng Đồng bằng sông Hồng, nông dân đang khẩn trương huy động nhân lực, máy móc thu hoạch lúa mùa, tranh thủ thời tiết thuận lợi để hạn chế thiệt hại do mưa bão và sâu bệnh cuối vụ.

Sự quan tâm, chăm sóc thường xuyên của Hội Phụ nữ Công an tỉnh Ninh Bình là nguồn động lực giúp các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt vươn lên trong cuộc sống.

Những người mẹ không cùng huyết thống

Hướng tới trở thành điểm tựa cho trẻ em mồ côi, chương trình “Mẹ đỡ đầu” của Hội Phụ nữ Công an tỉnh Ninh Bình mang đến sự chăm sóc thiết thực và đồng hành bền bỉ, tiếp sức cho các em vươn lên trong cuộc sống. Không thể thay thế cha mẹ ruột, song các chị ở bên trẻ bằng sự kiên trì và sẻ chia.

Hoạt động sản xuất tại Công ty Firezero Vina, Khu công nghiệp sạch VTK tỉnh Hưng Yên.

Hưng Yên tạo động lực tăng trưởng mới

Kinh tế-xã hội tỉnh Hưng Yên từ đầu năm đến nay tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, GRDP 9 tháng tăng 11,22%, xếp thứ 7/34 tỉnh, thành phố cả nước, theo xu hướng quý sau cao hơn quý trước. Nhiều công trình, dự án lớn, trọng điểm khởi công, khánh thành tạo động lực mới để tỉnh hoàn thành kế hoạch tăng trưởng 2 con số đã đề ra.

Những chuyến hàng nặng trĩu yêu thương

Những chuyến hàng nặng trĩu yêu thương

Phía sau mỗi đơn hàng được trao tận tay người nhận là những chuyến xe rong ruổi giữa trời mưa nắng và cả những câu chuyện đời ít ai biết đến. Với những người phụ nữ làm nghề giao hàng, mỗi chuyến đi không chỉ là hành trình mưu sinh mà còn mang theo trách nhiệm, những dự định và tình yêu thương dành cho gia đình.