“Bà chúa Mõ” lên sân khấu cải lương Hải Phòng

“Bà chúa Mõ”- vở diễn về nhân vật lịch sử của dân tộc đã góp phần mang lại sự phát triển và ấm no cho vùng đất mặn mòi nơi cửa biển đã chính thức lên sân khấu thành phố Cảng trong chương trình “Sáng đèn Nhà hát thành phố” cuối cùng của năm 2023.
"Bà chúa Mõ" lên sân khấu thành phố Cảng.
"Bà chúa Mõ" lên sân khấu thành phố Cảng.

Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao Hải Phòng Trần Thị Hoàng Mai cho hay, vở diễn “Bà chúa Mõ” nhằm khắc ghi công lao to lớn của Công chúa Quỳnh Trân cũng như truyền thống lịch sử, văn hóa và sự phát triển của mảnh đất, con người Kiến Thụy nói riêng và miền cửa biển Hải Phòng nói chung.

Vở diễn cũng khẳng định sức sáng tạo luôn được duy trì, phát triển hoạt động biểu diễn nghệ thuật sân khấu cải lương của đội ngũ nghệ sĩ thành phố Cảng trong nỗ lực đưa các loại hình nghệ thuật biểu diễn đến gần hơn với công chúng.

Lãnh đạo Sở Văn hóa-Thể thao Hải Phòng trao đổi nội dung vở diễn với ekip sáng tạo.

Lãnh đạo Sở Văn hóa-Thể thao Hải Phòng trao đổi nội dung vở diễn với ekip sáng tạo.

Cũng chính vì vậy, lãnh đạo thành phố Hải Phòng đã chọn “Bà chúa Mõ” là vở diễn cho chương trình Sân khấu truyền hình của tháng 12 năm 2023 nhằm tôn vinh và truyền tải những công lao to lớn của người phụ nữ có nhiều đóng góp cho việc mở mang và tạo dựng cuộc sống của người dân vùng đất Nghi Dương (huyện Kiến Thụy ngày nay) bằng nghệ thuật sân khấu cải lương.

Nghệ sĩ nhân dân Hoàng Quỳnh Mai chia sẻ, trong điều kiện khó khăn chung của hoạt động nghệ thuật biểu diễn, thì thành phố Hải Phòng đang nổi lên như là một hiện tượng, một điểm sáng trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn của cả nước.

Hình tượng "Bà chúa Mõ" trên sân khấu.

Hình tượng "Bà chúa Mõ" trên sân khấu.

Trên địa bàn Hải Phòng vẫn duy trì được hoạt động của 5 đoàn nghệ thuật-một sự hiếm hoi trong cả nước, nhất là Đoàn Cải lương Hải Phòng không chỉ vẫn duy trì hoạt động với tư cách là đoàn nghệ thuật độc lập, mà còn luôn giành nhiều thành tích cao trong các liên hoan, hội diễn nghệ thuật của cả nước.

Tại đây, các nghệ sĩ cải lương vẫn được làm nghề, vẫn được cống hiến cho nghệ thuật mình ưa thích với ít nhất 2 vở diễn trở lên trong 1 năm và vẫn lan tỏa được các tác phẩm qua nghệ thuật biểu diễn đến với khán giả yêu thích cải lương…

Một cảnh trong vở diễn.

Một cảnh trong vở diễn.

Vở diễn “Bà chúa Mõ” đã đưa công chúng về với thế kỷ 13 để “kể lại” câu chuyện về Công chúa Quỳnh Trân, con gái Thượng hoàng Trần Thánh Tông xuất gia thờ Phật tại xã Nghi Dương, huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn (xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy ngày nay).

Khi đó, Công chúa Quỳnh Trân đã xin Thượng hoàng cho xuất gia thờ Phật. Trên đường đi tìm nơi lập chùa tu tập, Công chúa đã tìm đến xã Nghi Dương, huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn, nay là xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy.

Quần thể di tích đền-chùa Mõ với cây gạo hơn 700 năm tuổi.

Quần thể di tích đền-chùa Mõ với cây gạo hơn 700 năm tuổi.

Thấy thế đất nơi đây giống như chim bay giữa núi non, sóng nước mênh mông, phong cảnh thanh u, Công chúa đã làm am nhỏ, ngày đêm hương đèn thờ Phật. Sau đó, chùa được mở rộng cùng với quá trình các cư dân quần tụ và Công chúa đã hướng dẫn cư dân khai khẩn ruộng vườn, cấp phát tiền cho người người cày cấy và người dân Nghi Dương ngày càng no đủ, trở thành một làng giàu có từ ấy…

Điền sản ngày càng rộng mở, phát đạt, Công chúa Quỳnh Trân đã quy ước dùng tiếng mõ như hiệu lệnh để “điều hành” hoạt động sản xuất, cũng như đời sống sinh hoạt của mọi người.

Từ đó, mọi người truyền ngôn gọi là chùa là “chùa Mõ” và khi Công chúa viên tịch, dân sở tại lập đền thờ cạnh chùa, gọi là đền Mõ thờ “Bà chúa Mõ”.

Bà chúa Mõ đã trở thành huyền thoại trong đời sống người dân.

Bà chúa Mõ đã trở thành huyền thoại trong đời sống người dân.

Cụm Di tích đền-chùa Mõ đã được các triều đại trao 12 bản sắc phong và năm 1991 được Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia.

Trưởng đoàn Cải lương Hải Phòng Vũ Gia Thùy cho biết, ngoài tập thể nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Cải lương Hải Phòng, còn có một số nghệ sĩ của một số đoàn nghệ thuật trong cả nước cùng tham gia vở diễn như nghệ sĩ Minh Lý, Lê Tuấn đến từ Nhà hát Cải lương Việt Nam, nghệ sĩ Thu Hiền đến từ Đoàn Cải lương Hà Nội…

Không chỉ nghiên cứu nhuần nhuyễn kịch bản, các nghệ sĩ, diễn viên và ê-kip sáng tạo vở diễn cũng đã đến dâng hương, tìm hiểu, cảm nhận thực tế, hòa mình với phong cảnh tĩnh tại của địa danh lịch sử… với mong muốn sự sáng tạo nghệ thuật của mình chân thực, đồng cảm và gần gũi hơn với công chúng…

Một cảnh trong vở diễn "Bà chúa Mõ".

Một cảnh trong vở diễn "Bà chúa Mõ".

Vở diễn được thực hiện bởi ê-kip: tác giả Trần Kiên Cường; chuyển thể cải lương Nghệ sĩ Ưu tú Ngọc Chi; Đạo diễn Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Quỳnh Mai; Nhạc sĩ-Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Anh Tú; Họa sĩ Đăng Khoa; Chỉ đạo nghệ thuật Trưởng đoàn Vũ Gia Thùy…

Chứng kiến cây gạo cổ thụ hơn 700 năm tuổi vẫn tỏa bóng mát với cành lá xum xuê, tương truyền do chính tay Công chúa Quỳnh Trân trồng tại khu di tích đền- chùa Mõ, Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Quỳnh Mai chia sẻ, các nghệ sĩ, diễn viên sẽ cố gắng sáng tạo trong biểu diễn để chuyển tải tới công chúng hình tượng “Bà chúa Mõ”- người phụ nữ đã dám vượt qua tất cả, rũ bỏ cả cuộc sống nơi phồn hoa để hướng tới một tình yêu lớn hơn…

Di tích đền Mõ thuộc địa bàn xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thụy) đã được các triều đại trao 12 bản sắc phong và năm 1991 cụm Di tích đền-chùa Mõ được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia.

Tại di tích có cây gạo hơn 700 năm tuổi với nhiều giai thoại linh thiêng như một chứng tích lưu dấu lịch sử khai phá, phát triển của mảnh đất này và vẫn đang là điểm đến cuốn hút người dân và du khách thập phương.

Khu Di tích lịch sử đền, chùa Mõ trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc cũ. Lễ hội đền Mõ được tổ chức vào dịp đầu năm âm lịch hàng năm để tưởng nhớ công lao của vị Thành hoàng làng-Công chúa Quỳnh Trân và cầu mong cho mưa thuận gió hòa, nhà nhà no đủ, cuộc sống phát đạt...

Khu di tích đền Mõ.

Khu di tích đền Mõ.

Và giờ đây, tiếng mõ trong vở diễn không chỉ là tiếng mõ đơn thuần, mà đó là tiếng mõ đi vào huyền thoại, tiếng mõ hóa giải nỗi đau thương, mang đến sự an lành cho đông đảo người dân, cho quê hương, đất nước… Các nghệ sĩ chúng tôi sẽ cố gắng thể hiện điều đó trên sân khấu cải lương của thành phố Cảng- Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Quỳnh Mai chia sẻ thêm.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện các cơ quan tiến hành động thổ bắt đầu khai quật khẩn cấp. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh)

Nghệ An: Khai quật khẩn cấp mộ gạch cổ tại Rú Bụt

Ngày 13/8, thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết, Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang tổ chức khai quật khẩn cấp lăng mộ gạch cổ tại xã Kim Liên. Sau hai ngày khai quật, nhiều hiện vật đã được tìm thấy.

Các nghệ nhân vừa nghe nhạc vừa vẽ tranh. (Ảnh: THÙY VÂN)

Zhostovo - thương hiệu khay vẽ thủ công nổi tiếng của Nga

Phong cách nghệ thuật Zhostovo với những bó hoa rực rỡ đầy biểu cảm và hài hòa khó có thể nhầm lẫn với bất kỳ nghệ thuật nào khác trên thế giới. Đằng sau mỗi chiếc khay được vẽ là lịch sử nghệ thuật dân gian Nga, đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, vẫn giữ được giá trị và chỉ cần nhìn thấy là đã cảm nhận được "chất Nga".

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: TRẦN HUẤN)

Phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" năm 2026

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ tư, năm 2026 được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh. Ban tổ chức bổ sung giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.

Luật Phát triển công nghiệp văn hóa ra đời sẽ tạo "cú huých" chính sách cho công nghiệp văn hóa. (Ảnh: LINH BẢO)

Tạo “cú huých” chính sách cho công nghiệp văn hóa

Việc xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam.

Phim có sự trở lại của Tom Holland. (Ảnh chụp màn hình)

“Người Nhện” lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu, “The Odyssey” thiết lập cột mốc mới

Cuộc đua màn ảnh rộng trên thế giới mùa phim hè 2026 đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Trong khi siêu phẩm “Spider-Man: Brand New Day” (tạm dịch “Người Nhện: Khởi đầu mới”) đang càn quét mọi kỷ lục doanh thu, thì “The Odyssey” của đạo diễn Christopher Nolan cũng chính thức ghi tên mình vào lịch sử điện ảnh.

Không gian Hồ Văn thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi diễn ra chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nghệ thuật trở thành nhịp cầu kết nối yêu thương trong mùa Vu Lan

Từ Hồ Văn, chương trình "Duyên 8" tiếp tục kể những câu chuyện, chia sẻ những ký ức về mẹ bằng âm nhạc. Không chỉ lan tỏa yêu thương trong mùa Vu Lan, góp phần khơi dậy tinh thần đạo hiếu, đạo học, để mỗi lần trở về với cha mẹ cũng là một lần mỗi người trở về với những giá trị bền vững của văn hóa Việt.

Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” sẽ diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh vào 20 giờ ngày 23/8/2026. (Ảnh: Ban tổ chức)

Công bố sơ đồ khu vực khán giả chương trình “Tổ quốc trong tim”

Sơ đồ các khu vực dành cho khán giả tại Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” năm 2026 chính thức được công bố. Tiếp nối dấu ấn từ mùa đầu tiên tại Hà Nội, các khu vực mang tên Độc lập, Tự do, Hạnh phúc và Cờ đỏ sao vàng tiếp tục được sử dụng khi chương trình đến với Thành phố Hồ Chí Minh.

Khách tham quan triển lãm tranh “Sắc dó 4” của họa sĩ Vũ Thái Bình tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Sức sống mới cho giấy dó

Từ lâu, giấy dó đã gắn với tranh dân gian, thư tịch cổ và các sản phẩm truyền thống, giữ vị trí riêng trong đời sống văn hóa Việt. Được làm từ vỏ cây dó theo quy trình thủ công, loại giấy này có độ dai, bền, ít bị mối mọt và khả năng lưu giữ màu sắc tốt, tạo nên những ưu điểm so với nhiều chất liệu khác.

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. (Ảnh: DUY LINH)

Hoàn thiện Luật Xuất bản để theo kịp sự phát triển của môi trường số

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý nhiều nội dung mới của dự thảo Luật Xuất bản, từ quản lý văn học mạng, xuất bản điện tử, lưu chiểu và hậu kiểm đến trách nhiệm của các nền tảng số.