Ba bài toán lớn của ngành công thương: Bứt phá bằng công nghệ chiến lược

Vào trung tuần tháng 6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 808/QĐ-TTg giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược giai đoạn 2026-2030.

Bộ Công thương tập trung toàn lực, đổi mới tư duy điều hành nhằm tìm lời giải tối ưu cho ba bài toán công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ giao phó.
Bộ Công thương tập trung toàn lực, đổi mới tư duy điều hành nhằm tìm lời giải tối ưu cho ba bài toán công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ giao phó.

Trong đó, Bộ Công thương được giao chủ trì ba bài toán lớn mang tính cốt lõi: Bảo đảm an ninh năng lượng xanh, hiện thực hóa tự chủ công nghiệp và hiện đại hóa thương mại dựa trên nền tảng dữ liệu. Đây được coi là những "mũi khoan" chiến lược để đưa kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới: Xanh hơn, thông minh hơn và tự chủ hơn.

Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và lộ trình "xanh hóa" hệ thống điện

Theo đó, bài toán thứ nhất đặt ra cho ngành là bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và lộ trình "xanh hóa" hệ thống điện. Đặt trong bối cảnh nền kinh tế đang tăng tốc hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao, đồng thời phải hiện thực hóa cam kết quốc tế về phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), Bộ Công thương được giao trọng trách dẫn dắt quá trình chuyển đổi toàn diện hạ tầng năng lượng. Đây không chỉ là câu chuyện nguồn cung thuần túy, mà là bước chuyển mình chiến lược sang một hệ thống điện - nhiên liệu thông minh, linh hoạt và tự chủ.

1-tich-tru-nang-luong1783909969667-2144425532258970042-5403002401184974723-729bf3279740922ce381f9702c558e0d.jpg
Lộ trình "xanh hóa" hệ thống điện quốc gia giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi ngành công thương phải làm chủ các công nghệ hạ tầng then chốt, đặc biệt là hệ thống tích trữ năng lượng (BESS) và năng lượng tái tạo ngoài khơi để hiện thực hóa cam kết Net Zero.

Với mục tiêu cốt lõi là bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, an toàn trong mọi tình huống; nâng cao năng lực dự trữ chiến lược và hiệu quả điều hành hệ thống quốc gia; từng bước làm chủ các công nghệ hạ tầng then chốt gắn liền với việc tích hợp hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo.

Cùng với đó, về trọng tâm công nghệ, ngành sẽ tập trung thúc đẩy sự hội tụ của công nghệ số, tự động hóa, robot, vật liệu tiên tiến cùng công nghệ khai thác biển sâu và lòng đất.

Cuối cùng, đích đến của bài toán này là hình thành các sản phẩm chiến lược đột phá mang tính định hình tương lai, bao gồm: Hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh, nhiên liệu sinh học; hệ thống lưu trữ năng lượng tích hợp (BESS) cùng các dòng pin tiên tiến; nền tảng bản sao số (Digital Twins), trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành phục vụ điều độ, vận hành hệ thống điện trực tuyến; và các thiết bị hạ tầng biển sâu, công trình biển phục vụ năng lượng tái tạo ngoài khơi gắn liền công nghệ thu giữ, lưu trữ carbon (CCS).

Hóa giải thế "gia công", tạo bước đột phá về tự chủ công nghiệp và nâng cấp chuỗi giá trị

Tiếp nối mạch dịch chuyển chiến lược từ hạ tầng năng lượng sang nền tảng sản xuất, bài toán thứ hai được xác định là hóa giải thế "gia công", tạo bước đột phá về tự chủ công nghiệp và nâng cấp chuỗi giá trị. Để thoát khỏi bẫy gia công giá trị thấp và gia tăng hàm lượng nội địa, giai đoạn 2026-2030 sẽ là cột mốc quyết định để Việt Nam tự hình thành, làm chủ năng lực sản xuất tại các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp trọng điểm và công nghiệp hỗ trợ chủ lực.

Mục tiêu cốt lõi của nhiệm vụ này là thúc đẩy dịch chuyển mạnh mẽ về phía thượng nguồn nhằm làm chủ các khâu then chốt từ nghiên cứu vật liệu, thiết kế, chế tạo cho đến tích hợp hệ thống, sản xuất thông minh và chế biến sâu; từ đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, nâng cấp giá trị gia tăng và đáp ứng trọn vẹn các tiêu chuẩn khắt khe về "xanh và số" để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

2-cong-thuong1783909972509-2144425532258970042-5403002401184974723-580fbf410f5a7c2be178df9fd317c9a5.jpg
Ứng dụng robot công nghiệp và giải pháp nhà máy thông minh (Smart Factory) nhằm chuyển dịch mạnh mẽ cấu trúc từ gia công thuần túy sang làm chủ thiết kế và tích hợp hệ thống có giá trị gia tăng cao.

Để hiện thực hóa điều đó, trọng tâm công nghệ sẽ là sự giao thoa đồng bộ giữa công nghệ số, công nghệ robot và tự động hóa, vật liệu tiên tiến, sinh học y sinh và đặc biệt là công nghệ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Chuỗi công nghệ này được kỳ vọng sẽ kết tinh vào các nhóm sản phẩm đột phá như: Hệ thống nền tảng phục vụ nhà máy thông minh, robot công nghiệp và robot di động tự hành (AGV/AMR); vật liệu chức năng hiệu năng cao cho chế biến chế tạo; công nghệ chế biến sâu khoáng sản, dầu khí, đất hiếm; cùng hạ tầng mạng Blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc sản phẩm và các hệ thống tích hợp cho mạng lưới đường sắt tốc độ cao quốc gia.

Hiện đại hóa hạ tầng thương mại bằng sức mạnh dữ liệu và chuỗi logistics tin cậy

Song hành cùng dòng chảy chuyển đổi của năng lượng và sản xuất, bài toán lớn thứ ba đặt ra cho ngành công thương là hiện đại hóa hạ tầng thương mại bằng sức mạnh dữ liệu và chuỗi logistics tin cậy. Trên định hướng thương mại là cánh đầu ra, là mạch đập lưu thông của nền kinh tế, hạ tầng thương mại cả trong nước và xuất nhập khẩu đòi hỏi một cuộc tái cấu trúc toàn diện dựa trên nền tảng số nhằm tối ưu hóa chi phí và định hình lợi thế cạnh tranh mới cho hàng hóa Việt Nam.

3-cong-thuong1783910409038-2144425532258970042-5403002401184974723-43188e2e88e836c5aefe55aea165a670.jpg
Hiện đại hóa logistics bằng AI và dữ liệu thời gian thực (real-time data) là giải pháp bức thiết để tối ưu hóa chi phí tuần hoàn hàng hóa, nâng cao sức cạnh tranh của thương mại Việt Nam trên trường quốc tế.

Theo đó, mục tiêu cốt lõi hướng tới là thiết lập cho được năng lực điều hành thương mại quốc gia dựa trên dữ liệu thời gian thực (real-time data); kéo giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực tuân thủ để bảo đảm chuỗi cung ứng hàng hóa luôn thông suốt, minh bạch, an toàn và tin cậy.

Để làm bệ đỡ cho mục tiêu này, trọng tâm công nghệ cốt lõi sẽ tập trung vào ứng dụng sâu rộng công nghệ số và tự động hóa cao độ. Xoay quanh trục công nghệ đó, các sản phẩm chiến lược đột phá sẽ được tập trung phát triển gồm có: Trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành và AI camera xử lý tại biên (Edge AI) giúp phân tích hành vi thị trường, tối ưu hóa luồng hàng; hạ tầng mạng Blockchain đồng bộ phục vụ hệ thống truy xuất nguồn gốc quy mô lớn; cùng hệ thống robot di động tự hành và robot công nghiệp ứng dụng trong kho bãi, trung tâm logistics thông minh thế hệ mới.

Quyết định số 808/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là văn bản pháp lý mang tính bắt buộc, xác lập rõ ràng trách nhiệm của ngành công thương trong việc triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. Ba bài toán lớn đặt ra trong giai đoạn 2026-2030 không dừng lại ở định hướng, mà là những mục tiêu có chỉ tiêu định lượng cụ thể, đòi hỏi ngành phải tập trung toàn bộ nguồn lực để tìm ra lời giải nhằm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn hạ tầng của nền kinh tế, tiến tới tự chủ về năng lượng, tự cường về công nghiệp và hiện đại hóa thương mại.

Đây là những nhiệm vụ có khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp cao. Trong bối cảnh các rào cản kỹ thuật quốc tế ngày càng thắt chặt, việc chuyển dịch từ mô hình khai thác, gia công giá trị thấp sang chủ động nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp chuyển đổi xanh là yêu cầu bắt buộc. Đây là lộ trình có tính tiên quyết để đưa công nghiệp và thương mại Việt Nam bắt kịp xu thế, duy trì tốc độ tăng trưởng và bảo đảm các mục tiêu an ninh kinh tế dài hạn của quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa xúc tiến đầu tư phát triển cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics

Chiều 14/7, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư vào cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics, thu hút 300 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Khánh Hòa, chuyên gia, đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, hàng hải và logistics.

Tốc độ xây dựng các dự án bất động sản vẫn duy trì, gia tăng nguồn cung cho thị trường. (Ảnh: HNV)

Quý II/2026: Nguồn cung bất động sản tiếp tục gia tăng, thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc

Quý II/2026, thị trường căn hộ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận nguồn cung mới tiếp tục gia tăng, đánh dấu sự trở lại của nhiều dự án mới. Tuy nhiên, thanh khoản chưa theo kịp tốc độ mở bán khi người mua ngày càng thận trọng và ưu tiên các sản phẩm có mức giá phù hợp cùng giá trị khai thác bền vững.

(Ảnh minh họa)

Chứng khoán ngày 14/7: Nhóm năng lượng, ngân hàng bứt phá, VN-Index tăng hơn 6 điểm

Phiên giao dịch ngày 14/7, thị trường chứng khoán Việt Nam khởi sắc nhờ lực kéo từ nhóm năng lượng, ngân hàng và bán lẻ. Dù thanh khoản giảm mạnh so với phiên trước và khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 158 tỷ đồng, VN-Index vẫn tăng 6,09 điểm lên 1.806,63 điểm, với số mã tăng áp đảo trên toàn thị trường.

Tạo không gian đủ rộng, an toàn cho doanh nghiệp tư nhân phát triển.

Tạo không gian đủ rộng, an toàn cho doanh nghiệp tư nhân tự lớn

Trả lời phỏng vấn của Báo Nhân Dân về kết quả một năm triển khai thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể cho rằng, nếu chỉ có cơ chế hỗ trợ nhiều hơn, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam sẽ không thể lớn lên

Chỉ số MXV-Index

Giá dầu thô tăng vọt hơn 9%, MXV-Index nối dài đà khởi sắc

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục chi phối lên diễn biến thị trường tài chính toàn cầu trong phiên giao dịch đầu tuần (13/7). Trong khi nhiều thị trường chứng khoán chịu áp lực bán mạnh, thị trường hàng hóa nguyên liệu lại ghi nhận dòng tiền quay trở lại, đặc biệt ở nhóm năng lượng.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam. (Ảnh: VNA)

Vietnam Airlines - lực lượng nòng cốt của ngành hàng không Việt Nam

Ngày 14/7, tại Hà Nội, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, ghi nhận thành tích nổi bật của hãng trong thực hiện chiến lược phát triển bền vững, trong đó có kết quả tiêu biểu Vì sự tiến bộ của phụ nữ và bình đẳng giới 2023-2025.

(Ảnh minh họa: kitco.com)

Sáng 14/7, giá bạc tiếp tục giảm sâu

Sáng 14/7, giá bạc nối dài đà giảm và duy trì dưới ngưỡng 58 USD/ounce giữa lúc căng thẳng tái bùng phát trong quan hệ Mỹ-Iran khiến giá dầu tăng mạnh và một lần nữa làm dấy lên những lo ngại về lạm phát và triển vọng lãi suất.

Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương.

Kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực trên hầu hết các lĩnh vực

Tăng trưởng kinh tế sáu tháng đầu năm không chỉ đạt mức cao nhất kể từ năm 2011 đến nay mà còn có sự chuyển dịch ấn tượng của các động lực tăng trưởng chính, tạo nền tảng quan trọng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Phóng viên Báo Nhân Dân phỏng vấn Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương về vấn đề này.

Người dân mua thực phẩm tại siêu thị Co.opmart Cống Quỳnh, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: HỮU HẠNH)

Giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát

Để kiềm chế lạm phát, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường năng lực dự báo và chuẩn bị đầy đủ các kịch bản phù hợp. Công tác điều hành giá các mặt hàng thiết yếu trong sáu tháng cuối năm cần được tính toán thận trọng, linh hoạt trong bối cảnh dư địa kiểm soát lạm phát đang thu hẹp.

Chiến lược phát triển kết cấu hạ tầng hàng hải thời gian tới tập trung nguồn lực vào các dự án trọng điểm, có tính lan tỏa cao. (Ảnh minh họa)

Phê duyệt điều chỉnh quy hoạch kết cấu hạ tầng hàng hải

Bộ trưởng Xây dựng đã ký ban hành Quyết định số 1061/QĐ-BXD phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể kết cấu hạ tầng hàng hải thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bước đi chiến lược nhằm cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Quốc hội, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để hệ thống cảng biển Việt Nam phát triển.