Ba bài toán lớn của ngành công thương: Bứt phá bằng công nghệ chiến lược

Vào trung tuần tháng 6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 808/QĐ-TTg giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược giai đoạn 2026-2030.

Bộ Công thương tập trung toàn lực, đổi mới tư duy điều hành nhằm tìm lời giải tối ưu cho ba bài toán công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ giao phó.
Bộ Công thương tập trung toàn lực, đổi mới tư duy điều hành nhằm tìm lời giải tối ưu cho ba bài toán công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ giao phó.

Trong đó, Bộ Công thương được giao chủ trì ba bài toán lớn mang tính cốt lõi: Bảo đảm an ninh năng lượng xanh, hiện thực hóa tự chủ công nghiệp và hiện đại hóa thương mại dựa trên nền tảng dữ liệu. Đây được coi là những "mũi khoan" chiến lược để đưa kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới: Xanh hơn, thông minh hơn và tự chủ hơn.

Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và lộ trình "xanh hóa" hệ thống điện

Theo đó, bài toán thứ nhất đặt ra cho ngành là bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và lộ trình "xanh hóa" hệ thống điện. Đặt trong bối cảnh nền kinh tế đang tăng tốc hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao, đồng thời phải hiện thực hóa cam kết quốc tế về phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), Bộ Công thương được giao trọng trách dẫn dắt quá trình chuyển đổi toàn diện hạ tầng năng lượng. Đây không chỉ là câu chuyện nguồn cung thuần túy, mà là bước chuyển mình chiến lược sang một hệ thống điện - nhiên liệu thông minh, linh hoạt và tự chủ.

1-tich-tru-nang-luong1783909969667-2144425532258970042-5403002401184974723-729bf3279740922ce381f9702c558e0d.jpg
Lộ trình "xanh hóa" hệ thống điện quốc gia giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi ngành công thương phải làm chủ các công nghệ hạ tầng then chốt, đặc biệt là hệ thống tích trữ năng lượng (BESS) và năng lượng tái tạo ngoài khơi để hiện thực hóa cam kết Net Zero.

Với mục tiêu cốt lõi là bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, an toàn trong mọi tình huống; nâng cao năng lực dự trữ chiến lược và hiệu quả điều hành hệ thống quốc gia; từng bước làm chủ các công nghệ hạ tầng then chốt gắn liền với việc tích hợp hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo.

Cùng với đó, về trọng tâm công nghệ, ngành sẽ tập trung thúc đẩy sự hội tụ của công nghệ số, tự động hóa, robot, vật liệu tiên tiến cùng công nghệ khai thác biển sâu và lòng đất.

Cuối cùng, đích đến của bài toán này là hình thành các sản phẩm chiến lược đột phá mang tính định hình tương lai, bao gồm: Hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh, nhiên liệu sinh học; hệ thống lưu trữ năng lượng tích hợp (BESS) cùng các dòng pin tiên tiến; nền tảng bản sao số (Digital Twins), trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành phục vụ điều độ, vận hành hệ thống điện trực tuyến; và các thiết bị hạ tầng biển sâu, công trình biển phục vụ năng lượng tái tạo ngoài khơi gắn liền công nghệ thu giữ, lưu trữ carbon (CCS).

Hóa giải thế "gia công", tạo bước đột phá về tự chủ công nghiệp và nâng cấp chuỗi giá trị

Tiếp nối mạch dịch chuyển chiến lược từ hạ tầng năng lượng sang nền tảng sản xuất, bài toán thứ hai được xác định là hóa giải thế "gia công", tạo bước đột phá về tự chủ công nghiệp và nâng cấp chuỗi giá trị. Để thoát khỏi bẫy gia công giá trị thấp và gia tăng hàm lượng nội địa, giai đoạn 2026-2030 sẽ là cột mốc quyết định để Việt Nam tự hình thành, làm chủ năng lực sản xuất tại các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp trọng điểm và công nghiệp hỗ trợ chủ lực.

Mục tiêu cốt lõi của nhiệm vụ này là thúc đẩy dịch chuyển mạnh mẽ về phía thượng nguồn nhằm làm chủ các khâu then chốt từ nghiên cứu vật liệu, thiết kế, chế tạo cho đến tích hợp hệ thống, sản xuất thông minh và chế biến sâu; từ đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, nâng cấp giá trị gia tăng và đáp ứng trọn vẹn các tiêu chuẩn khắt khe về "xanh và số" để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

2-cong-thuong1783909972509-2144425532258970042-5403002401184974723-580fbf410f5a7c2be178df9fd317c9a5.jpg
Ứng dụng robot công nghiệp và giải pháp nhà máy thông minh (Smart Factory) nhằm chuyển dịch mạnh mẽ cấu trúc từ gia công thuần túy sang làm chủ thiết kế và tích hợp hệ thống có giá trị gia tăng cao.

Để hiện thực hóa điều đó, trọng tâm công nghệ sẽ là sự giao thoa đồng bộ giữa công nghệ số, công nghệ robot và tự động hóa, vật liệu tiên tiến, sinh học y sinh và đặc biệt là công nghệ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Chuỗi công nghệ này được kỳ vọng sẽ kết tinh vào các nhóm sản phẩm đột phá như: Hệ thống nền tảng phục vụ nhà máy thông minh, robot công nghiệp và robot di động tự hành (AGV/AMR); vật liệu chức năng hiệu năng cao cho chế biến chế tạo; công nghệ chế biến sâu khoáng sản, dầu khí, đất hiếm; cùng hạ tầng mạng Blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc sản phẩm và các hệ thống tích hợp cho mạng lưới đường sắt tốc độ cao quốc gia.

Hiện đại hóa hạ tầng thương mại bằng sức mạnh dữ liệu và chuỗi logistics tin cậy

Song hành cùng dòng chảy chuyển đổi của năng lượng và sản xuất, bài toán lớn thứ ba đặt ra cho ngành công thương là hiện đại hóa hạ tầng thương mại bằng sức mạnh dữ liệu và chuỗi logistics tin cậy. Trên định hướng thương mại là cánh đầu ra, là mạch đập lưu thông của nền kinh tế, hạ tầng thương mại cả trong nước và xuất nhập khẩu đòi hỏi một cuộc tái cấu trúc toàn diện dựa trên nền tảng số nhằm tối ưu hóa chi phí và định hình lợi thế cạnh tranh mới cho hàng hóa Việt Nam.

3-cong-thuong1783910409038-2144425532258970042-5403002401184974723-43188e2e88e836c5aefe55aea165a670.jpg
Hiện đại hóa logistics bằng AI và dữ liệu thời gian thực (real-time data) là giải pháp bức thiết để tối ưu hóa chi phí tuần hoàn hàng hóa, nâng cao sức cạnh tranh của thương mại Việt Nam trên trường quốc tế.

Theo đó, mục tiêu cốt lõi hướng tới là thiết lập cho được năng lực điều hành thương mại quốc gia dựa trên dữ liệu thời gian thực (real-time data); kéo giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực tuân thủ để bảo đảm chuỗi cung ứng hàng hóa luôn thông suốt, minh bạch, an toàn và tin cậy.

Để làm bệ đỡ cho mục tiêu này, trọng tâm công nghệ cốt lõi sẽ tập trung vào ứng dụng sâu rộng công nghệ số và tự động hóa cao độ. Xoay quanh trục công nghệ đó, các sản phẩm chiến lược đột phá sẽ được tập trung phát triển gồm có: Trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành và AI camera xử lý tại biên (Edge AI) giúp phân tích hành vi thị trường, tối ưu hóa luồng hàng; hạ tầng mạng Blockchain đồng bộ phục vụ hệ thống truy xuất nguồn gốc quy mô lớn; cùng hệ thống robot di động tự hành và robot công nghiệp ứng dụng trong kho bãi, trung tâm logistics thông minh thế hệ mới.

Quyết định số 808/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là văn bản pháp lý mang tính bắt buộc, xác lập rõ ràng trách nhiệm của ngành công thương trong việc triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. Ba bài toán lớn đặt ra trong giai đoạn 2026-2030 không dừng lại ở định hướng, mà là những mục tiêu có chỉ tiêu định lượng cụ thể, đòi hỏi ngành phải tập trung toàn bộ nguồn lực để tìm ra lời giải nhằm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn hạ tầng của nền kinh tế, tiến tới tự chủ về năng lượng, tự cường về công nghiệp và hiện đại hóa thương mại.

Đây là những nhiệm vụ có khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp cao. Trong bối cảnh các rào cản kỹ thuật quốc tế ngày càng thắt chặt, việc chuyển dịch từ mô hình khai thác, gia công giá trị thấp sang chủ động nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp chuyển đổi xanh là yêu cầu bắt buộc. Đây là lộ trình có tính tiên quyết để đưa công nghiệp và thương mại Việt Nam bắt kịp xu thế, duy trì tốc độ tăng trưởng và bảo đảm các mục tiêu an ninh kinh tế dài hạn của quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 3/11: Cổ phiếu bất động sản gây sức ép, VN-Index mất mốc 1.700 điểm

Phiên giao dịch ngày 3/11, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục diễn biến kém tích cực. VN-Index giảm 11,1 điểm xuống 1.699,62 điểm, chủ yếu chịu sức ép từ nhóm cổ phiếu bất động sản, bảo hiểm và năng lượng. Dù nhiều nhóm ngành phục hồi, thanh khoản thị trường suy giảm, trong khi khối ngoại bán ròng gần 500 tỷ đồng.

Các đại biểu tại buổi làm việc. (Ảnh: TRẦN HẢO)

Triển khai dự án phát triển hạ tầng du lịch sử dụng vốn vay ADB

Ngày 3/11, đoàn công tác Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) do ông Manoj Sharma, Giám đốc lĩnh vực nước và phát triển đô thị khu vực Đông Nam Á làm Trưởng đoàn, đã làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ về tình hình chuẩn bị dự án phát triển hạ tầng du lịch tỉnh Hòa Bình (cũ) sử dụng vốn vay ODA của ADB.

Toàn cảnh diễn đàn. (Ảnh: TM)

Chuyển đổi số ngân hàng gắn với quản trị rủi ro

Công nghệ tài chính giúp giảm chi phí, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ, đồng thời làm gia tăng sự phụ thuộc vào dữ liệu, hạ tầng số và các nhà cung cấp công nghệ. Tại Diễn đàn Kinh tế Việt-Anh 2026, các diễn giả đề cập yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ quản lý và nâng khả năng duy trì dịch vụ khi xảy ra sự cố.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 3/11: Vàng miếng SJC tăng mạnh

Giá vàng thế giới hôm nay (3/11) bật tăng nhờ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt, kéo giá dầu thô đi xuống, giao dịch ở mức 3.935,6 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC tăng theo đà đi lên của thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 141,2 triệu đồng/lượng và 136,8 triệu đồng/lượng.

Trang sức bạc. (Ảnh: THU LAN)

Sáng 3/11: Giá bạc thế giới và trong nước diễn biến trái chiều

Sáng 3/11, giá bạc thế giới giao dịch trên ngưỡng 50 USD/ounce sau khi tăng hơn 3% trong phiên trước đó. Ở mốc này, giá kim loại trắng đã phục hồi từ vùng đáy gần mức thấp nhất trong một năm qua khi giá dầu giảm trước những dấu hiệu tiến triển ngoại giao giữa Mỹ và Iran, qua đó làm dịu mối lo lạm phát.

Arabica Mường Chanh đã mang đến những thay đổi ở từng hộ dân và những mô hình liên kết đang cho thấy hiệu quả rõ hơn ở quy mô cộng đồng.

Tạo sinh kế bền vững từ đặc sản bản địa

Từ những sườn đồi cà-phê của tỉnh Sơn La đến những căn bếp vùng cao Điện Biên, Arabica và thịt trâu gác bếp đã trở thành những sản vật mang theo câu chuyện về đất, người và sinh kế địa phương đến gần hơn với người dân trong và ngoài nước. 

Dây chuyền sản xuất giày thể thao của Công ty Giầy Vĩnh Yên, Phú Thọ. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Đổi mới khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn

Mặc dù không gắn với chỉ tiêu sản xuất công nghiệp riêng, tuy nhiên hoạt động khuyến công vẫn đóng góp quan trọng vào tăng trưởng công nghiệp thông qua nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và huy động nguồn lực xã hội. 

Xã Nam Thành chú trọng phát triển giao thông để thúc đẩy kinh tế. (Ảnh: TUỆ THƯ)

Lâm Đồng: Vùng núi Nam Thành bứt phá xây dựng nông thôn mới

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, xã vùng núi Nam Thành (tỉnh Lâm Đồng) chú trọng xây dựng nông thôn mới. Với tư duy đột phá, hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ cùng định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Nam Thành từng bước thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: VĂN ÚT)

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng

Chiều 2/11, tại thành phố Cần Thơ, đồng chí Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ làm việc với lãnh đạo Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp về mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026. Tại buổi làm việc các địa phương báo cáo kết quả 9 tháng, khó khăn và giải pháp trọng tâm quý IV.

Một góc thành phố Hà Nội. Ảnh: Thành Đạt

Hà Nội triển khai hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội giao Sở Tài chính chủ trì cập nhật, kết nối liên thông dữ liệu các dự án vào hệ thống quản lý đầu tư; đồng thời xem xét khả năng cân đối ngân sách và các nguồn lực tài chính để triển khai các dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn.