Dù tiến trình đàm phán tiến triển tốt, hai bên vẫn cho thấy sự cẩn trọng cao nhất với thỏa thuận vốn được kỳ vọng mang lại nhiều cơ hội chiến lược.
Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal vừa có cuộc gặp Ủy viên Thương mại và An ninh Kinh tế EU Maros Sefcovic tại New Delhi, với một trong những trọng tâm là thúc đẩy tiến trình đàm phán FTA giữa EU và Ấn Độ.
Hai bên quyết tâm gỡ nút thắt các điều khoản “khó nhằn” còn lại, sau khi đã thống nhất được 11 trong số 23 chương dự kiến của FTA tại vòng đàm phán gần nhất tháng 10 vừa qua tại Brussels (Bỉ).
Khởi động lại đàm phán FTA từ năm 2022 và tăng tốc từ đầu năm nay theo chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban châu Âu và Thủ tướng Ấn Độ, EU và Ấn Độ nhấn mạnh cam kết chính trị mạnh mẽ khi lần lượt vượt qua nhiều khác biệt để hướng tới việc chốt FTA trong năm 2025.
Đặc biệt là khi hai bên đều nhấn mạnh nhu cầu đa dạng hóa thị trường và đối tác, trong bối cảnh chính sách thuế quan từ Mỹ gây nhiều xáo trộn cho dòng chảy thương mại toàn cầu.
Theo số liệu của Ấn Độ, trong năm 2024, thương mại song phương Ấn Độ-EU đạt 120 tỷ euro. FTA được kỳ vọng tạo thêm động lực mới cho trao đổi thương mại giữa hai bên.
Là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, Ấn Độ có thị trường nội địa rộng và lực lượng lao động lớn, có thể cung cấp hàng hóa, dịch vụ, lao động, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu thụ mà các doanh nghiệp châu Âu đánh giá cao.
Theo số liệu của Ấn Độ, trong năm 2024, thương mại song phương Ấn Độ-EU đạt 120 tỷ euro.
Từ phía EU, ký FTA với Ấn Độ giúp khu vực này mở rộng xuất khẩu hàng hóa chế biến, công nghiệp, dịch vụ, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Với nền tảng hợp tác tốt và tiềm năng lớn về thương mại, dịch vụ, đầu tư, FTA Ấn Độ-EU có thể thúc đẩy chuyển dịch công nghiệp và công nghệ, từ đó giúp Ấn Độ trở thành cầu nối quan trọng Á-Âu, đóng góp vào ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu, giảm rủi ro từ gián đoạn, biến động địa chính trị.
Trong bối cảnh cỗ máy kinh tế toàn cầu vẫn cần được hiệu chỉnh để khắc phục trục trặc hậu đại dịch Covid-19, trong khi các khối thương mại lớn đồng loạt tìm kiếm hướng cơ cấu lại nhằm thích ứng và tăng trưởng, việc Ấn Độ và EU ký và triển khai thành công FTA sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững.
Dù mở ra nhiều cơ hội mang tính chiến lược, FTA Ấn Độ-EU vẫn được xem như một “ván cược lớn” giữa hai đối tác kinh tế chủ chốt, khi phía trước còn không ít thách thức và những nút thắt cần được tháo gỡ.
Nhiều ngành như dệt may, nông sản, sản xuất nội địa Ấn Độ có thể bị ảnh hưởng bởi hàng nhập khẩu từ châu Âu. Tiêu chuẩn cao từ EU như các quy định về lao động, môi trường, sở hữu trí tuệ, an toàn sản phẩm có thể làm tăng chi phí cho doanh nghiệp Ấn Độ, khiến các công ty Đất nước sông Hằng có thể mất lợi thế cạnh tranh.
Chưa kể hai bên còn những chênh lệch phát triển. Ấn Độ dù đang tích cực nâng cấp năng lực công nghiệp, hạ tầng, song việc mở cửa thương mại quá nhanh cũng có thể dẫn đến áp lực trong xã hội, ảnh hưởng việc làm trong nước…
Thực tế, những khó khăn được lường trước trong đàm phán FTA vẫn tiếp tục là trở ngại lớn. Ngay cả khi “thời hạn quyết định” cuối năm 2025 đang đến rất gần, các quan chức thừa nhận nhiều vấn đề then chốt vẫn chưa được tháo gỡ, do khác biệt lớn về thuế quan, tiếp cận thị trường và cam kết phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, những vấn đề nhạy cảm, như thép, ô-tô, cơ chế thuế carbon và các quy định mới của EU tiếp tục là điểm bất đồng. EU muốn cắt giảm mạnh thuế đối với ô-tô, thiết bị y tế, rượu vang, rượu mạnh và thịt, đồng thời yêu cầu các quy định sở hữu trí tuệ chặt chẽ hơn.
Trong khi, Ấn Độ tìm kiếm quyền tiếp cận miễn thuế cho các mặt hàng sử dụng nhiều lao động… Dù được ưu tiên kết thúc sớm, đàm phán FTA giữa Ấn Độ và EU vẫn đòi hỏi thêm nhiều điều chỉnh và linh hoạt từ hai bên để “về đích” đúng hạn.
Việc tham gia FTA với Ấn Độ giúp EU tiếp tục nhấn mạnh vai trò và ảnh hưởng thông qua hợp tác với các cường quốc đang lên, trong khi New Delhi xem đây là cơ hội khẳng định vị thế trong kỷ nguyên mới.
Mang giá trị chiến lược cho cả hai phía, FTA Ấn Độ-EU nếu được triển khai thành công có thể trở thành mô hình hợp tác nam-bắc mới, tạo tiền lệ tích cực cho các hiệp định khác trong tương lai.
