Hạn chế quỹ đất để đầu tư xây dựng cảng, bến
Đánh giá mới nhất của Sở Xây dựng Thành phố đối với hoạt động đường thủy nội địa cho thấy, nhiều tuyến giao thông đường thủy trọng điểm vướng các công trình vượt sông, mà hầu hết đã được xây dựng từ lâu dẫn đến khẩu độ không bảo đảm đã ảnh hưởng lớn đến quá trình khai thác vận tải đường thủy. Cụ thể: Trong 83 tuyến đường thủy nội địa địa phương và 5 tuyến đường thủy nội địa quốc gia có tổng cộng 237 công trình vượt sông, trong đó có 102 công trình vượt sông trên 42 tuyến không bảo đảm tĩnh không, khẩu độ theo quy hoạch.
Ngoài ra, một số cầu đang thi công hoặc đã thi công xong nhưng chưa giao đơn vị khai thác, quản lý hệ thống báo hiệu giao thông 32 đường thủy thiết lập không đầy đủ, một số báo hiệu bị mờ không phát huy được tác dụng. Việc đầu tư các công trình như xây dựng kè chống sạt lở, chỉnh trang, nạo vét trong quá trình triển khai còn vướng mặt bằng thi công dẫn đến chậm hoàn thành so với quy định; chi phí để thực hiện công tác duy tu, bảo trì còn hạn chế.
Quỹ đất dùng để đầu tư xây dựng cảng, bến, các khu du lịch, dịch vụ vui chơi giải trí, tham quan thắng cảnh trên sông và dọc sông, dịch vụ hậu cần kỹ thuật phục vụ cho du lịch còn hạn chế; hành lang ven bờ sông tại một số khu vực còn riêng lẻ, phân đoạn, chưa được kết nối thông suốt. Các bến thủy nội địa không phép vẫn còn lén lút hoạt động mặc dù lực lượng Cảnh sát đường thủy và các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, xử lý, tuy nhiên vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Ông Nguyễn Kim Toản, Giám đốc Công ty Thường Nhật, đơn vị khai thác tuyến buýt sông thành phố chia sẻ: “Theo quy hoạch tuyến buýt đường sông do Công ty khai thác (từ năm 2017) sẽ có 19 bến đỗ nhưng hiện nay mới hoạt động 7 bến. Lý do vì công tác quy hoạch và giao thuê đất của Thành phố rất chậm đã làm hạn chế khả năng kết nối và hiệu quả khai thác của tuyến buýt sông”.
Cũng theo Phòng Quản lý đường thủy, Sở Xây dựng, qua kiểm tra tình trạng một số bến thủy nội địa không phép tuy đã có Quyết định đình chỉ và xóa tên. Tuy nhiên các chủ bến không tháo dỡ các hệ thống biển báo hiệu hoạt động bến thủy nội địa theo quy định, vì vậy các thuyền trưởng vẫn tiếp tục đưa phương tiện vào xếp, dỡ hàng hóa tại bến không phép. Trong khi đó lực lượng Cảnh sát đường thủy không có chức năng cưỡng chế tháo dỡ các hệ thống biển báo này.
Để xử lý dứt điểm các bến thủy nội địa không phép phải có sự vào cuộc của nhiều lực lượng chức năng mà theo Sở này vai trò của Ủy ban nhân dân các phường, xã là vô cùng quan trọng.
Xây dựng ứng dụng quản lý phương tiện thủy dùng chung
Để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và nâng cao hiệu quả công tác quản lý phương tiện thủy, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh vừa kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo các cơ quan chuyên môn xây dựng ứng dụng quản lý phương tiện thủy dùng chung trên toàn quốc để thống nhất dữ liệu. Đồng thời hướng dẫn và quy định cơ quan có thẩm quyền công bố hoạt động cảng, bến thủy nội địa xác định phân cấp công trình xây dựng của cảng, bến thủy nội địa theo Thông tư số 06/2021/TT-BXD ngày 30/6/2021 của Bộ Xây dựng tại Quyết định công bố hoạt động cảng, bến thủy nội địa.
Đề nghị Bộ Xây dựng có quy định đối với loại hình hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng phương tiện thủy nội địa trên các tuyến đường thủy nội địa, đặc biệt đối với việc đầu tư xây dựng cảng, bến đầu, cuối và các điểm dừng; phương tiện vào, rời đón trả khách,..
Sở Xây dựng cũng đề nghị Bộ Xây dựng tham mưu Chính phủ ban hành các Đề án hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút và đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông như cao tốc kết nối đồng bộ giữa các tuyến và các loại hình vận tải, cảng biển, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí vận chuyển nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu. Nghiên cứu xây dựng và ban hành quy định, chính sách phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.
Thành phố Hồ Chí Minh có 5 tuyến vận tải hành khách đường thủy kết hợp sản phẩm du lịch gồm:
1. Tuyến số 1 (Bạch Đằng - Linh Đông) - tuyến buýt sông thuộc Dự án đầu tư hai tuyến vận tải hành khách công cộng bằng đường thủy trên địa bàn Thành phố theo hình thức đối tác công tư (hợp đồng BOO) do công ty Trách nhiệm hữu hạn Thường Nhật khai thác.
2. Tuyến vận tải hành khách bằng tàu cao tốc từ công viên bến Bạch Đằng đi phường Vũng Tàu Tuyến do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Công nghệ xanh DP khai thác.
3. Tuyến vận tải hành khách-hàng hóa bằng phà biển Cần Giờ - Vũng Tàu do Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Quốc Chánh khai thác.
4. Tuyến vận tải hành khách cố định trên tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo (từ Cảng Sài Gòn - Khu vực Nhà Rồng Khánh Hội đi Cảng Bến Đầm hoặc Bến tàu khách Côn Đảo, đặc khu Côn Đảo) do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Vận tải Hành khách Thành Thành Phát khai thác.
5. Tuyến vận tải hành khách cố định trên tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo (từ phường Vũng Tàu đi Cảng Bến Đầm, đặc khu Côn Đảo) do Công ty Cổ phần tàu Cao tốc Phú Quốc khai thác.
