Ngày 28/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 418/NQ-CP về việc tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho người có công với cách mạng, các đối tượng bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội và đối tượng yếu thế khác. Ngay sau khi thông tin được công bố, một số đối tượng đã lợi dụng thông tin về chính sách này để thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Theo phản ánh, thời gian gần đây người dân liên tục nhận được các cuộc gọi, tin nhắn và thông báo trên các trang mạng xã hội với nội dung: “Hỗ trợ tiền trợ cấp Tết cho hộ gia đình khó khăn”, “Thông báo nhận quà Tết của Nhà nước”, “Danh sách nhận quà Tết 2026 từ quỹ an sinh xã hội”… Các đối tượng thường tự xưng là cán bộ phụ trách an sinh xã hội của địa phương, cán bộ phường, xã, tổ dân phố hoặc đại diện các chương trình thiện nguyện.
Kịch bản chung mà các đối tượng lừa đảo sử dụng là đánh trúng tâm lý mong chờ hỗ trợ dịp cuối năm, nhất là với người cao tuổi, người lao động tự do, hộ kinh doanh nhỏ lẻ, người có hoàn cảnh khó khăn. Sau khi tạo được sự tin tưởng ban đầu, đối tượng yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân như số căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP với lý do: “hoàn tất thủ tục nhận quà” hoặc “xác minh danh sách hỗ trợ”.
Bên cạnh đó, nhiều trường hợp còn bị yêu cầu chuyển trước một khoản tiền nhỏ gọi là “phí hồ sơ”, “phí vận chuyển quà”, “phí xác nhận thông tin” để được nhận tiền trợ cấp hoặc quà Tết giá trị lớn. Chỉ đến khi chuyển tiền xong, người dân mới phát hiện mình bị lừa, chặn liên lạc, mất trắng số tiền đã gửi. Nhiều trường hợp không chỉ mất tiền mà còn bị lộ thông tin cá nhân, sau đó tiếp tục bị các đối tượng khác gọi điện, nhắn tin lừa đảo với nhiều kịch bản khác nhau, gây tâm lý hoang mang, lo lắng kéo dài.
Đáng chú ý, các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi khi sử dụng công nghệ cao để tạo dựng niềm tin. Chúng lập các fanpage, website giả mạo có tên gọi gần giống với cơ quan nhà nước, tổ chức chính thống; sử dụng logo, hình ảnh cán bộ, văn bản giả mạo được “thiết kế” giống thật. Một số đối tượng còn gửi đường link dẫn tới các trang web giả mạo, yêu cầu người dân đăng nhập tài khoản ngân hàng để “nhận tiền hỗ trợ”, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản; giả danh cán bộ địa phương gọi điện trực tiếp cho người dân, đọc đúng tên, địa chỉ, thậm chí nắm được hoàn cảnh gia đình cũng khiến nhiều người không khỏi chủ quan. Thực tế, các thông tin này có thể bị lộ lọt từ nhiều nguồn khác nhau trên không gian mạng, nhưng lại bị đối tượng lợi dụng triệt để để dựng lên “vỏ bọc” đáng tin cậy.
Trên thực tế, không ít nạn nhân thừa nhận do hoàn cảnh khó khăn hoặc tâm lý “thử xem sao”, “có mất gì đâu”, “có còn hơn không” cho nên đã làm theo hướng dẫn của đối tượng mà không kiểm chứng thông tin. Một số người cao tuổi, ít tiếp cận công nghệ khi nhận được cuộc gọi tự xưng là cán bộ phường thông báo có quà Tết, tiền hỗ trợ đã tin tưởng tuyệt đối, dẫn đến bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Theo Luật sư Trần Văn Kiên (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), các cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu người dân đóng phí để nhận trợ cấp xã hội, cũng không gửi đường link lạ hay yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Việc tiếp nhận quà Tết và tiền an sinh xã hội hiện nay được thực hiện công khai, minh bạch, chủ yếu thông qua ứng dụng VNeID hoặc trực tiếp tại địa phương.
Trước tình trạng nêu trên, cơ quan công an khẳng định các chương trình hỗ trợ, trợ cấp xã hội, quà Tết của Nhà nước và chính quyền địa phương đều được triển khai công khai, minh bạch, thông qua chính quyền cơ sở, không yêu cầu người dân cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, cũng không thu bất kỳ khoản phí nào.
Cơ quan công an cũng khuyến cáo, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân để “nhận quà, nhận trợ cấp”. Tuyệt đối không truy cập các đường link lạ, không tải ứng dụng không rõ nguồn gốc, không làm theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại, mạng xã hội.
Khi nhận được thông tin nghi vấn, người dân nên chủ động liên hệ trực tiếp với Ủy ban nhân dân phường/xã, tổ dân phố hoặc cơ quan chức năng để xác minh. Trường hợp phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần nhanh chóng trình báo Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.
Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng công an, sự tỉnh táo, cảnh giác của người dân chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để không trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo. Đừng để niềm vui Tết bị đánh cắp bởi sự cả tin và thiếu sự kiểm chứng thông tin.
Box: Đối với các hành vi có dấu hiệu gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, cơ quan chức năng có thể xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 Bộ luật Hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trường hợp các đối tượng sử dụng phương tiện điện tử, mạng viễn thông, internet hoặc công nghệ cao để thực hiện hành vi phạm tội, có thể bị xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự.