Tuyển cộng tác viên online để lừa đảo có thể bị xử lý hình sự

Thủ đoạn lừa đảo tuyển cộng tác viên online

Các đối tượng lừa đảo thường đăng bài tuyển dụng trên Facebook, Telegram hoặc trong các hội nhóm tìm việc với nội dung rất thu hút, chẳng hạn như thu nhập từ 500.000 đến 2.000.000 đồng mỗi ngày, công việc đơn giản không cần kinh nghiệm, chỉ cần điện thoại và kết nối internet là có thể làm việc tại nhà. Một số đối tượng còn gửi tin nhắn trực tiếp đến người dùng mạng xã hội để mời tham gia “công việc kiếm tiền online”.

Sau khi nạn nhân bày tỏ sự quan tâm, các đối tượng sẽ hướng dẫn tham gia vào các nhóm chat trên Telegram hoặc Zalo, nơi được giới thiệu là “nhóm làm nhiệm vụ”. Ban đầu, người tham gia chỉ được giao những nhiệm vụ rất đơn giản như thả tim video TikTok, theo dõi các trang mạng xã hội hoặc đánh giá sản phẩm. Khi hoàn thành nhiệm vụ, nạn nhân sẽ được chuyển một khoản tiền nhỏ, thường chỉ từ vài chục nghìn đồng. Khoản tiền này được xem như “mồi nhử” để tạo lòng tin.

Sau vài nhiệm vụ đầu tiên, các đối tượng bắt đầu giới thiệu các “nhiệm vụ nâng cấp” với mức hoa hồng cao hơn. Lúc này, người tham gia được yêu cầu chuyển tiền trước để thực hiện các nhiệm vụ như đặt đơn hàng ảo trên sàn thương mại điện tử hoặc tham gia các gói nhiệm vụ có giá trị lớn hơn. Chẳng hạn, nạn nhân được hướng dẫn nạp 500.000 đồng để nhận nhiệm vụ có giá trị 800.000 đồng hoặc nạp 2 triệu đồng để nhận nhiệm vụ trị giá 3 triệu đồng. Ở giai đoạn đầu, một số người có thể được hoàn tiền để củng cố niềm tin.

Tuy nhiên, khi nạn nhân chuyển số tiền lớn hơn, hệ thống thường xuất hiện thông báo như “lỗi nhiệm vụ”, “tài khoản bị treo” hoặc “chưa hoàn thành đơn hàng”. Lúc này, các đối tượng tiếp tục yêu cầu nạn nhân nạp thêm tiền để mở khóa tài khoản, hoàn thành nhiệm vụ còn lại hoặc rút tiền từ hệ thống. Nếu nạn nhân tiếp tục chuyển tiền, các yêu cầu nạp tiền sẽ ngày càng tăng.

Khi nạn nhân không còn khả năng chuyển tiền hoặc bắt đầu nghi ngờ, các đối tượng thường xóa nhóm chat, chặn liên lạc hoặc xóa tài khoản mạng xã hội. Lúc đó nạn nhân mới nhận ra mình đã bị lừa. Theo cảnh báo của các cơ quan chức năng, nhiều vụ lừa đảo theo hình thức này đã khiến nạn nhân thiệt hại hàng chục triệu đến hàng trăm triệu đồng chỉ trong thời gian rất ngắn.

Chế tài xử phạt đối với hành vi lừa đảo tuyển cộng tác viên online

Theo quy định của pháp luật, việc lợi dụng mạng xã hội, internet hoặc các nền tảng trực tuyến để tổ chức hoạt động lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và có thể bị xử lý bằng nhiều chế tài khác nhau.

Trường hợp hành vi có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Theo quy định này, người nào sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Mức hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào giá trị tài sản chiếm đoạt và mức độ nguy hiểm của hành vi, trong đó mức phạt tù có thể lên đến 20 năm hoặc tù chung thân đối với những trường hợp chiếm đoạt tài sản có giá trị lớn.

Trong nhiều trường hợp, các đối tượng lừa đảo sử dụng website, ứng dụng hoặc các hệ thống trực tuyến để tạo ra những “nhiệm vụ ảo” nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia. Hành vi này có thể bị xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản. Theo quy định của điều luật này, người phạm tội có thể bị phạt tiền với mức lên đến hàng trăm triệu đồng hoặc bị phạt tù đến 12 năm tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Ngoài trách nhiệm hình sự, các hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, giả mạo tổ chức hoặc cá nhân trên mạng để lừa đảo cũng có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin. Theo đó, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm và khắc phục hậu quả.

Bên cạnh đó, việc thu thập, khai thác hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân của người khác để phục vụ hoạt động lừa đảo còn có thể bị xử lý theo quy định của Luật An ninh mạng năm 2018 và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Như vậy, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các công việc yêu cầu chuyển tiền trước để thực hiện nhiệm vụ hoặc tham gia vào các nhóm làm việc không rõ nguồn gốc. Việc tìm hiểu kỹ thông tin về đơn vị tuyển dụng và không chuyển tiền cho các cá nhân lạ trên mạng là cách quan trọng để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)