Xung đột leo thang nghiêm trọng ở Trung Đông

Cuộc đối đầu quân sự trực tiếp giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy Trung Đông vào tình trạng cực kỳ nguy hiểm. Không chỉ diễn ra trong lãnh thổ Iran và Israel, các đòn tấn công và đáp trả giữa các bên còn lan rộng ra các nước và vùng biển khu vực, đe dọa trực tiếp các tuyến hàng hải và năng lượng chiến lược của thế giới.

Một mục tiêu ở Iran bị tấn công trong xung đột. Ảnh: IPA
Một mục tiêu ở Iran bị tấn công trong xung đột. Ảnh: IPA

Thời khắc nguy hiểm

Mối quan hệ Mỹ - Iran bước vào thời điểm cực kỳ căng thẳng với các cuộc tấn công quân sự trực tiếp quy mô lớn. Rạng sáng 28/2, Mỹ phối hợp Israel chính thức phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn mang tên “Operation Epic Fury” (tạm dịch là “Cơn thịnh nộ dữ dội”) nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Iran. Đợt tấn công phủ đầu của Mỹ và Israel, nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân, dàn phóng tên lửa đạn đạo và trung tâm chỉ huy của Iran, khiến nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng, trong đó có Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Trong đợt tấn công thứ hai, từ ngày 2/3, Mỹ tuyên bố nhắm trực tiếp vào ban lãnh đạo mới và các cơ sở hạ tầng quân sự còn lại của Iran. Mỹ cũng chuẩn bị cho đợt tấn công thứ ba, được dự báo là lớn nhất, nhằm “xóa sổ” hoàn toàn năng lực hạt nhân của Iran. Trong khi đó, ngoài các mục tiêu tại Iran, Israel cũng mở rộng chiến dịch không kích sang Thủ đô Beirut của Lebanon, sau khi bị lực lượng Hezbollah ở Lebanon tấn công.

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố những mục tiêu chính của chiến dịch tấn công Iran gồm: Phá hủy năng lực tên lửa; tiêu diệt Hải quân; ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân; chấm dứt việc Iran trang bị vũ khí, tài trợ và chỉ đạo các nhóm khủng bố bên ngoài. Ông tuyên bố chiến dịch tấn công “vượt tiến độ dự kiến”, ước tính có thể kéo dài khoảng 4 hoặc 5 tuần; và chỉ dừng lại khi mọi mục tiêu được hoàn thành.

Iran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) vào các căn cứ Mỹ ở khu vực, các thành phố của Israel, cũng như các mục tiêu tại Qatar, Kuwait, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tấn công một tàu chở dầu liên quan đến Mỹ tại eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố đóng cửa tuyến đường biển huyết mạch này.

Iran cảnh báo việc sát hại lãnh tụ tối cao Ali Khamenei sẽ mở ra “chiếc hộp Pandora” và kéo theo những hậu quả tàn khốc và sâu rộng. Trong thư gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc và Bộ trưởng Ngoại giao các nước thành viên, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi tuyên bố: Việc cố ý tấn công lãnh đạo cấp cao nhất của Iran đã cấu thành hành vi vi phạm nghiêm trọng chưa từng có đối với những chuẩn mực cơ bản nhất điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia.

Hệ lụy khôn lường

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tiến hành phiên họp đặc biệt khẩn cấp ngay sau khi Mỹ khai hỏa nhằm vào các mục tiêu tại Iran và Tehran sau đó phát động hàng loạt đòn trả đũa trên khắp Trung Đông. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres lên án các vụ tấn công và cảnh báo hành động quân sự ở Trung Đông gây ra những hậu quả khôn lường, tiềm ẩn nguy cơ châm ngòi cho một chuỗi bạo lực khó có thể kiểm soát tại khu vực. Lãnh đạo Liên hợp quốc hối thúc cộng đồng quốc tế làm tất cả những gì có thể để ngăn chặn xung đột leo thang.

Nga và Trung Quốc lên án các cuộc tấn công Iran là hành động gây hấn vi phạm luật pháp quốc tế. Nga khẳng định sẵn sàng hỗ trợ Iran và phối hợp với Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an để thúc đẩy một lệnh ngừng bắn ngay lập tức. Trong khi đó, UAE, Kuwait, Bahrain và một số nước trong khu vực ra tuyên bố chung, trong đó gọi các hành động đáp trả của Iran là sự leo thang nguy hiểm. Trong một tuyên bố, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) kêu gọi Iran ngay lập tức chấm dứt tấn công vào các nước GCC, coi hành động của Tehran là không có lý do chính đáng.

Nhật Bản cũng kêu gọi Iran tìm kiếm giải pháp ngoại giao, trong khi Thủ tướng Ấn Độ nhấn mạnh sự cấp thiết sớm chấm dứt xung đột. Cảnh báo xung đột có thể đe dọa hòa bình và an ninh kinh tế của các quốc gia dễ tổn thương, nhiều nước châu Phi đã thúc giục các bên kiềm chế và quay lại bàn đàm phán. Nam Phi kêu gọi Liên hợp quốc dẫn dắt các nỗ lực hòa giải.

Dù bày tỏ sự ủng hộ nhất định đối với mục tiêu của Mỹ ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, các nước châu Âu cũng nêu lo ngại về một cuộc chiến tranh toàn diện. Anh và Pháp đã điều chiến hạm tới Địa Trung Hải để bảo vệ lợi ích hàng hải và chuẩn bị cho các phương án sơ tán công dân. Tuy nhiên, Đức tuyên bố không có ý định tham gia các hoạt động quân sự tại Iran. Anh cũng khẳng định không tham gia cuộc “tấn công phủ đầu” của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Nhiều nước ban hành cảnh báo đỏ và triển khai nỗ lực bảo hộ công dân tại Trung Đông. Bộ Ngoại giao Mỹ phát đi thông báo hối thúc công dân rời khỏi 14 quốc gia khu vực Trung Đông. Trong khi đó, tác động kinh tế đã xuất hiện ngay lập tức. Hàng loạt hãng hàng không hủy chuyến qua không phận Iran, Iraq và vùng Vịnh. Các công ty bảo hiểm hàng hải tăng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu chịu cú sốc lớn...

Có thể bạn quan tâm

Hơn 20 thí sinh tham dự cuộc thi năm nay.

Tiếng Việt ghi dấu tại Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản), Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt sáu bậc dành cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: DƯƠNG TIÊU

Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt đối với phát triển đất nước, việc xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược cần được triển khai theo hướng không chỉ tập hợp, kết nối mà phải huy động được đúng người, đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Saudia Arabia và Pakistan (trái sang) tại lễ ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Ảnh: SAUDI PRESS AGENCY

Cái bắt tay chiến lược

Với việc cùng đặt bút ký kết Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, ba quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã bắt đầu cùng hợp tác xây dựng một cơ chế phòng thủ tập thể được cho là tương tự Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Làn sóng hồi hương gây áp lực lên nền kinh tế Afghanistan. Ảnh: ANADOLU AGENCY

Nửa thập kỷ Taliban nắm quyền tại Afghanistan

Những lá cờ trắng, chữ đen được giăng dọc các tuyến phố chính ở Kabul cuối tuần trước, khi lực lượng Taliban kỷ niệm 5 năm trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Tình hình an ninh được cải thiện phần nào, song khủng hoảng kinh tế vẫn nghiêm trọng. Từ ngăn ngừa xung đột tái diễn, vực dậy nền kinh tế, nỗ lực tạo việc làm và tiếp nhận người tị nạn trở về, thách thức với Afghanistan còn rất lớn.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.