Bài 1: Bệnh viện vệ tinh - xương sống quyết định phát triển y tế bền vững
Việc phát triển đồng bộ về hạ tầng, đội ngũ và ứng dụng công nghệ hiện đại giúp thành phố nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, hình thành hệ sinh thái y tế tiên tiến, trở thành trụ cột quan trọng thúc đẩy sức khỏe và sự phát triển bền vững toàn vùng. Mục tiêu đặt ra là đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm y tế hàng đầu khu vực miền trung-Tây Nguyên, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong bối cảnh mở rộng và hội nhập.
Đề án “Bệnh viện vệ tinh” là một trong những nội dung quan trọng trong lộ trình phát triển Đà Nẵng trở thành trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực miền trung-Tây Nguyên với một số chuyên khoa mũi nhọn và là một trong những trung tâm điều phối ghép tạng quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”.
Giảm tải y tế tuyến trên
Thời gian qua, hệ thống y tế không ngừng được đầu tư hiện đại, hoàn chỉnh và đồng bộ. Ngành y tế thành phố đạt được những kết quả tích cực trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân. Toàn thành phố Đà Nẵng hiện có 9.400 giường bệnh (tỷ lệ 74 giường/10.000 dân-gấp đôi bình quân cả nước), 2.615 bác sĩ (tỷ lệ 18 bác sĩ/10.000 dân), cùng hệ thống gần 2.000 cơ sở y tế tư nhân đang hoạt động.
Mạng lưới y tế công lập gồm 10 bệnh viện tuyến thành phố, trong đó nhiều đơn vị đạt hạng I, sở hữu trang thiết bị hiện đại như: Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ sản-Nhi, Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Việt-Hàn Đà Nẵng… Đà Nẵng đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 2 bệnh viện chuyên khoa đạt tiêu chuẩn cấp vùng, nâng cấp một số bệnh viện chuyên khoa có khả năng cung cấp các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và trong vùng.
Theo Đề án được Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng phê duyệt, mô hình bệnh viện vệ tinh được triển khai với 3 bệnh viện hạt nhân gồm Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ sản- Nhi và Bệnh viện Ung bướu. Các bệnh viện này hỗ trợ chuyên môn cho 9 đơn vị vệ tinh là các trung tâm y tế khu vực và Bệnh viện đa khoa Nam Liên Chiểu.
Kết quả đạt được trong giai đoạn 2023-2025 so với mục tiêu đề ra đạt 90% số đầu mục kỹ thuật được chuyển giao từ bệnh viện hạt nhân được đội ngũ tại đơn vị vệ tinh thực hiện thành thạo; đạt 80% số đơn vị vệ tinh chủ động triển khai kỹ thuật đã được chuyển giao; giảm tối thiểu 15% số bệnh nhân chuyển tuyến.
Việc làm chủ những kỹ thuật này giúp giảm đáng kể tình trạng chuyển tuyến không cần thiết, nhất là ở nhóm bệnh chấn thương, tiêu hóa và sản-nhi. Tại các đơn vị vệ tinh như các Trung tâm y tế khu vực: Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Hòa Vang, số ca chuyển giao kỹ thuật tăng đều qua từng năm. Riêng năm 2024, Trung tâm y tế khu vực Thanh Khê tiếp nhận 26 ca chuyển giao từ Bệnh viện Đà Nẵng; Trung tâm y tế khu vực Sơn Trà 18 ca; Trung tâm y tế khu vực Liên Chiểu 12 ca; Bệnh viện Nam Liên Chiểu 36 ca (mức cao nhất toàn hệ thống).
Một số kỹ thuật chuyên sâu như nội soi dạ dày, đại tràng, xử trí chấn thương chi thể, sàng lọc tuyến vú và tuyến giáp đã được triển khai ổn định và mang lại hiệu quả rõ nét cho người dân đô thị và vùng ven. Cùng với chuyển giao kỹ thuật, hoạt động đào tạo thực hành tại các bệnh viện hạt nhân được triển khai đồng bộ, giúp 80% đơn vị vệ tinh chủ động áp dụng các kỹ thuật đã tiếp nhận.
Tỷ lệ thực hiện kỹ thuật theo mục tiêu toàn giai đoạn đạt mức tích cực: Bệnh viện Nam Liên Chiểu đạt 57,1%; Trung tâm y tế khu vực: Hải Châu 33,3%; Thanh Khê đạt 40,7%; Sơn Trà đạt 66,7%; Cẩm Lệ đạt 100%. Tỷ lệ chuyển tuyến giảm mạnh: Bệnh viện Nam Liên Chiểu từ 93% xuống 29% (giảm 68,8%); Trung tâm y tế khu vực: Sơn Trà giảm 72,7%; Ngũ Hành Sơn giảm 61,5%.
Bác sĩ Nguyễn Cảnh Việt, Phó Giám đốc Phụ trách Trung tâm Y tế khu vực Hải Châu cho biết: Thực hiện Kế hoạch đơn vị vệ tinh giai đoạn 2023-2025, đơn vị đã tham gia đào tạo, tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện hạt nhân theo kế hoạch. Tỷ lệ chuyển tuyến đối với các kỹ thuật được chuyển giao tại đơn vị giảm đáng kể. Nếu như năm 2022, tỷ lệ chuyển tuyến là 8,2%, thì đến năm 2025, tỷ lệ này giảm còn 5,4%.
Quá trình triển khai nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Sở Y tế và sự phối hợp của các bệnh viện hạt nhân trong đào tạo thực hành và chuyển giao kỹ thuật. Tuy nhiên, đơn vị cũng gặp một số khó khăn như biến động nhân lực (đặc biệt tại Khoa Phụ sản), số lượng ca bệnh chưa đủ để thực hiện chuyển giao kỹ thuật do vị trí gần các bệnh viện tuyến trên, cùng với vướng mắc về kinh phí nên công tác truyền thông chưa triển khai. “Trung tâm kiến nghị tiếp tục xây dựng chương trình chuyển giao kỹ thuật cụ thể, toàn diện trong giai đoạn tiếp theo và hỗ trợ đào tạo thực hành đối với các kỹ thuật chưa thực hiện hoặc chưa bảo đảm số lượng theo kế hoạch giai đoạn 2023-2025”, bác sĩ Việt, đề nghị.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế cơ sở
Việc bổ sung các đơn vị vệ tinh đã giúp đội ngũ y tế tuyến cơ sở từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu. Một số kỹ thuật trước đây chủ yếu thực hiện ở tuyến trên nay đã được triển khai tại tuyến dưới, như chạy thận nhân tạo, phẫu thuật nội soi cắt túi mật, cắt ruột thừa, phẫu thuật nội soi lấy sỏi tiết niệu, nội soi tiêu hóa và các kỹ thuật hồi sức cấp cứu cơ bản, nâng cao. Các kỹ thuật trong lĩnh vực sản phụ khoa, nhi khoa và siêu âm chẩn đoán trước sinh cũng được thực hiện ổn định tại nhiều đơn vị.
Bác sĩ Huỳnh Quốc Tám, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà cho biết: Thực hiện đề án bệnh viện vệ tinh đến nay, tỷ lệ chuyển tuyến tại Khoa Ngoại của Trung tâm đã giảm xuống còn khoảng 10% so với trước đây, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của đơn vị. Nhờ sự hỗ trợ chuyên môn từ hai bệnh viện lớn, Khoa Ngoại đã thực hiện thành công nhiều ca khó, trong đó có khâu lỗ thủng dạ dày và đại tràng bằng nội soi, cũng như khâu nối ruột cho các trường hợp tắc hoặc thủng ruột non. Trước đây, nhiều bệnh nhân thường xin chuyển lên tuyến trên, nhưng hiện nay hầu hết các ca đã được điều trị ngay tại trung tâm, thể hiện năng lực chuyên môn ngày càng nâng cao và khả năng tiếp nhận kỹ thuật cao của đơn vị.
Năm 2025, Sở Y tế tiếp tục triển khai kế hoạch bổ sung các đơn vị vệ tinh cho 3 bệnh viện hạng I trên địa bàn, gồm Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ sản-Nhi và Bệnh viện Ung bướu. Đây là bước đánh giá quan trọng nhằm nhìn lại toàn bộ quá trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và nâng cao năng lực tuyến y tế cơ sở theo đề án đã được Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt.
Theo đánh giá của bà Trần Thanh Thủy, Giám đốc Sở Y tế, nhiều kỹ thuật trước đây chỉ thực hiện ở tuyến trên nay đã được thực hiện tại các đơn vị vệ tinh như kỹ thuật chạy thận nhân tạo, phẫu thuật nội soi cắt túi mật, cắt ruột thừa, phẫu thuật nội soi lấy sỏi tiết niệu, kỹ thuật nội soi tiêu hóa, kỹ thuật hồi sức cấp cứu cơ bản và nâng cao,… giúp người dân tiếp cận kỹ thuật chất lượng cao ngay tại tuyến y tế cơ sở, giảm chi phí đi lại, giảm tình trạng quá tải giường điều trị nội trú tại các Bệnh viện hạng I, nhất là tại Bệnh viện Đà Nẵng và nâng cao sự hài lòng của người dân đối với dịch vụ y tế, góp phần giảm tỷ lệ chuyển tuyến trên.
(Còn nữa)
