Xây dựng chính sách để quản lý chặt thuốc lá thế hệ mới

Ngày 5/7, tại Hà Nội, Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức Hội thảo “Kiểm soát thuốc lá mới có trách nhiệm”, với sự tham dự của các đại biểu đến từ Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công thương, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam.

Thứ Tư, ngày 05/07/2023 - 19:24

Hội thảo cập nhật những trao đổi mới nhất giữa các bộ liên quan về chính sách kiểm soát hiệu quả các sản phẩm thuốc lá mới, ngăn chặn việc sử dụng của trẻ; hài hòa lợi ích của các chủ thể liên quan; phù hợp Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030.

Trao đổi tại hội thảo, ông Lê Đại Hải, Phó Vụ trưởng Pháp luật dân sự-Kinh tế (Bộ Tư pháp) cho rằng, thuốc lá làm nóng bao gồm bao thuốc chứa các điếu thuốc ngắn, dùng thiết bị điện tử để làm nóng tạo ra nicotine; còn thuốc lá điện tử chỉ chứa dung dịch, dễ có khả năng bị trộn lẫn nhiều chất vào. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, thuốc lá làm nóng cần quản lý theo luật hiện hành đang áp dụng cho thuốc lá điếu thông thường. Đó là Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá 2012.

Ngoài Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá 2012, còn có Luật Đầu tư 2020, Nghị định số 67/2013/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá làm căn cứ pháp lý phục vụ cho việc quản lý thuốc lá làm nóng. Vì vậy, cần tập trung quản lý để loại bỏ những sản phẩm nhập lậu bị lợi dụng để đưa chất cấm vào, bị kẻ gian dụ dỗ tiếp cận học sinh ở trường học.

Đại biểu phát biểu ý kiến tại hội thảo.

"Để quản lý các loại thuốc lá mới, Việt Nam cần có biện pháp và quy định chặt chẽ về quản lý như: tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, quy chuẩn sản xuất, nhập khẩu, quy định về thu thuế, người bán, người mua cũng như quy định về nguyên tắc kinh doanh có trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà cung cấp. Ngoài ra, thuốc lá thế hệ mới dù là nung nóng hay dung dịch có chứa nicotine thì đều là thuốc lá. Sản xuất, kinh doanh thuốc lá là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Vì vậy, Chính phủ cần có ngay và luôn quy định để quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh... thuốc lá thế hệ mới chứ không phải thí điểm", ông Lê Đại Hải nhìn nhận

Đồng quan điểm nêu trên, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội tư vấn thuế, cho rằng, các loại thuốc lá thế hệ mới dù thí điểm hay chính thức đều là đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc đặt các sản phẩm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử vào khuôn khổ quy định phù hợp cũng giúp bảo đảm cho người dùng được tiếp cận với những sản phẩm chính danh; được kiểm soát chất lượng, tránh hàng nhập lậu không rõ nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng, cũng như thành phần bên trong sản phẩm.

Đại diện Phòng Công nghiệp thực phẩm (Cục Công nghiệp, Bộ Công thương), ông Trần Thành Trung cho hay, Bộ Công thương đang xây dựng phương án quản lý tiệm cận gần nhất với ý kiến của Bộ Y tế để có thể trình Chính phủ theo hướng phù hợp với Hiến pháp, Luật Đầu tư, các qui định khác liên quan về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Quản lý thuốc lá cần an toàn sức khỏe người sử dụng, dung hòa quyền lợi giữa các chủ thể liên quan và phù hợp thông lệ quốc tế.

Tổng kết hội thảo, đại diện các bộ, ngành liên quan đều nhấn mạnh việc đưa các sản phẩm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử chịu chế tài của pháp luật, không đặt lợi ích kinh tế làm trọng tâm. Việc hợp pháp hóa sản phẩm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử một cách có trách nhiệm giữa các chủ thể liên quan là cần thiết và cấp bách, để từ đó đặt nền móng pháp lý cho việc ngăn chặn hiệu quả các hành vi phạm tội bao gồm buôn lậu, tiếp cận trái phép đến giới trẻ và những người đã cai thuốc, cũng như những tuyên bố khoa học chưa được kiểm chứng, quảng cáo trá hình. Bảo đảm mọi sản phẩm thuốc lá đều chịu sự giám sát của luật pháp, tạo sự an tâm cho xã hội.

THÁI SƠN