Xác lập vai trò là cực tăng trưởng năng động ở trung tâm tiểu vùng Tây Nam Bộ

Dự buổi làm việc có đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Nguyễn Duy Ngọc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí: Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Lê Hoài Trung, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Lê Thành Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương.

Theo báo cáo tại hội nghị, thành phố Cần Thơ ngày càng khẳng định vai trò đầu tàu phát triển, GRDP năm 2024 tăng 7,12% (cao hơn bình quân cả nước); 6 tháng đầu năm, tăng trưởng kinh tế ước khoảng 8,38%. Tổng sản phẩm công nghệ cao năm 2024 đạt 33,6%, dự kiến năm 2025 chiếm 35-40%. Tỉnh Hậu Giang có tốc độ tăng trưởng cao, giai đoạn 2020-2025 bình quân 9,24%/năm; 6 tháng đầu năm 2025, tốc độ tăng trưởng ước đạt 10,95%. Trong năm 2023, 2024, chỉ số PCI của Hậu Giang nằm trong top 10 tỉnh, thành phố đứng đầu cả nước.

Tỉnh Sóc Trăng phát huy vai trò là cửa ngõ kinh tế biển, kim ngạch xuất khẩu 2024 đạt gần 1,9 tỷ USD, vươn lên đứng thứ 4 ở đồng bằng sông Cửu Long. Trong đó, sản lượng thủy sản dẫn đầu khu vực. Tỉnh là một trong những địa phương đi đầu cả nước về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc. Cả 3 địa phương triển khai thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các nghị quyết, kết luận, chỉ thị, hướng dẫn của Trung ương; đã hoàn thành hầu hết các công việc liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, nhân sự cấp xã, phường, cấp tỉnh, thành phố và đang hoàn thành các phần việc còn lại để tiến hành đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng…

Sau khi nghe báo cáo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, việc hợp nhất 3 địa phương thành thành phố Cần Thơ mới sẽ tạo tiền đề thuận lợi để thực hiện liên kết chặt chẽ về không gian kinh tế, văn hóa, xã hội, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Hợp nhất ba địa phương cần phải được đặt trong một tầm nhìn dài hạn, có chiến lược bài bản, vừa kế thừa, vừa phát triển sáng tạo, phát huy sự cộng hưởng những lợi thế vốn có của mỗi địa phương và tạo lập những lợi thế mới. Ban Thường vụ, cấp ủy, chính quyền và hệ thống chính trị các địa phương cần phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tổ chức thực hiện hiệu quả với sự công tâm, chuyên nghiệp và tinh thần cải cách sâu sắc, tạo sự đồng thuận, niềm tin trong xã hội, bảo đảm nguyên tắc “một tỉnh-một tầm nhìn-một bộ máy thống nhất-một cộng đồng đoàn kết”.

Tổng Bí thư chỉ ra những khó khăn, hạn chế, thách thức lớn mà 3 tỉnh đang và sẽ phải đối mặt trong thời gian tới. Đó là, quy mô nền kinh tế của từng địa phương còn nhỏ, sức chống chịu và khả năng thích ứng với biến động bên ngoài còn hạn chế. Tỷ trọng khu vực doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cao, năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và hàm lượng khoa học, công nghệ trong sản phẩm còn thấp.

Cần Thơ tuy là trung tâm vùng, nhưng tốc độ phát triển, vai trò dẫn dắt, lan tỏa trong liên kết phát triển vùng vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Hậu Giang và Sóc Trăng còn gặp khó khăn trong việc thu hút đầu tư quy mô lớn, nhất là vào lĩnh vực công nghiệp chế biến sâu, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo. Kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội còn thiếu đồng bộ. Các tuyến đường trọng điểm chậm triển khai, trong khi nhu cầu phát triển kinh tế và bảo đảm quốc phòng, an ninh ngày càng tăng cao. Các địa phương đang phải đối mặt với bài toán kép, vừa bảo đảm tốc độ tăng trưởng nhanh, vừa phải thích ứng bền vững, giữ vững an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an sinh xã hội lâu dài…

Gợi mở một số vấn đề để các địa phương tiếp tục nghiên cứu triển khai trong thời gian tới, Tổng Bí thư nêu rõ, hợp nhất mở ra cơ hội tái cấu trúc không gian phát triển theo trục động lực mới: từ đô thị trung tâm (Cần Thơ) đến vành đai công nghiệp-nông nghiệp công nghệ cao (Hậu Giang), kết nối ra vùng biển, cảng biển và không gian du lịch sinh thái, văn hóa biển đảo (Sóc Trăng). Trục phát triển này sẽ hình thành các vùng liên kết nội tại mạnh mẽ hơn, giảm sự dàn trải nguồn lực và tạo điều kiện để quy hoạch các siêu dự án có quy mô lớn, có sức lan tỏa cao hơn trước đây.

Quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội của thành phố Cần Thơ mới phải tích hợp cao, không chỉ cộng gộp các tiềm năng sẵn có của 3 địa phương mà phải kiến tạo các chuỗi giá trị mới. Sau sáp nhập, với quy mô lớn, định vị rõ vai trò trung tâm kinh tế cấp vùng, thành phố sẽ có điều kiện thuận lợi hơn trong việc đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù, thu hút đầu tư chiến lược, hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp-công nghiệp-dịch vụ có chiều sâu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, kinh tế số và phát triển xanh.

Cần Thơ cần nhanh chóng xác lập vai trò là cực tăng trưởng năng động ở trung tâm tiểu vùng Tây Nam Bộ. Việc triển khai Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ đến năm 2030, tầm nhìn 2045 không chỉ là yêu cầu riêng của địa phương mà là một phần không thể tách rời trong chiến lược quốc gia về tái cấu trúc không gian phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Trong cấu trúc phát triển mới của thành phố, gắn với tầm nhìn chiến lược của toàn vùng, cần khẳng định đúng vai trò và sứ mệnh đặc biệt mà Đảng và Nhà nước đã giao phó - là trung tâm động lực, hạt nhân lan tỏa và đầu mối điều phối phát triển vùng. Cần chủ động chuyển mình từ vai trò “một trung tâm hành chính lớn" sang một trung tâm kinh tế tri thức-đổi mới sáng tạo-logistics-giáo dục-y tế và tài chính của toàn vùng. Ba trụ cột đột phá về hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng đồng bộ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động thiết thực, gắn với yêu cầu thực tiễn và tinh thần của các nghị quyết quan trọng được Bộ Chính trị ban hành gần đây.

Hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, nhất là giao thông đa phương thức, hạ tầng logistics, hạ tầng số, hạ tầng thủy lợi và năng lượng phải sớm được hoàn thiện; ưu tiên phát triển những lĩnh vực có lợi thế so sánh và giá trị gia tăng cao như: nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp sinh thái gắn với chuỗi cung ứng chế biến và xuất khẩu; công nghiệp chế biến nông-thủy sản, năng lượng sạch; kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, du lịch sinh thái-văn hóa-tâm linh, đô thị thông minh, thương mại và dịch vụ chất lượng cao. Phát triển kinh tế không chỉ tập trung ở đô thị trung tâm, mà phải lan tỏa đến các vùng nông thôn, biên giới, hải đảo, bảo đảm phát triển cân bằng và bao trùm. Cùng với đó, phải đặc biệt quan tâm thực hiện tốt các chính sách xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, phúc lợi; giảm nghèo bền vững; mở rộng tiếp cận dịch vụ công cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt, Đại hội Đảng bộ các cấp không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng thường kỳ mà còn là cột mốc khởi đầu giai đoạn phát triển mới cho địa phương hợp nhất. Công tác chuẩn bị đại hội, nhất là xây dựng văn kiện đại hội, phải được tiến hành công phu, bài bản và khoa học, bám sát Chỉ thị số 45-CT/TW của Bộ Chính trị. Tinh thần đổi mới tư duy và hành động phải được thể hiện rõ qua việc xác định đúng các điểm nghẽn, nút thắt, thách thức cũ chưa giải quyết và thách thức mới từ quá trình hợp nhất. Công tác nhân sự cần đặt trong mối quan hệ gắn kết giữa yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy và mục tiêu phát triển nhanh, bền vững; bảo đảm sự hài hòa vùng miền, cân đối giữa kế thừa và đổi mới, giữa ổn định và phát triển; phải đặt năng lực thực tiễn, đạo đức công vụ và uy tín trong nhân dân làm tiêu chuẩn cao nhất.