Vinh danh các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất sắc trong năm 2023

Lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2023 được tổ chức nhằm mục đích đánh giá, tôn vinh, khích lệ các nhà nghiên cứu lý luận, phê bình có tác phẩm chất lượng cao và các cơ quan báo chí, xuất bản có thành tích nổi bật trong công tác tuyên truyền về lĩnh vực văn hóa, văn nghệ trong năm qua.
Các đơn vị có thành tích nổi bật trong hoạt động tuyên truyền cho công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trong năm 2023. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Các đơn vị có thành tích nổi bật trong hoạt động tuyên truyền cho công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trong năm 2023. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Tối ngày 19/9, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức Lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2023.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương dự và trao giải cho 04 tác phẩm đạt mức B (mức cao nhất trong lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lần này).

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương dự và trao giải cho 04 tác phẩm đạt mức B. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương dự và trao giải cho 04 tác phẩm đạt mức B. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Tham dự buổi lễ, còn có đại diện lãnh đạo một số ban, bộ, ngành, cơ quan, đơn vị cùng các tác giả có tác phẩm đạt giải; các cơ quan báo chí, xuất bản có nhiều đóng góp cho hoạt động lý luận, phê bình văn học nghệ thuật.

Lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2023 được tổ chức nhằm mục đích đánh giá, tôn vinh, khích lệ các nhà nghiên cứu lý luận, phê bình có tác phẩm chất lượng cao và các cơ quan báo chí, xuất bản có thành tích nổi bật trong công tác tuyên truyền về lĩnh vực văn hóa, văn nghệ trong năm qua.

Tặng thưởng do Ban Bí thư Trung ương Đảng giao Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tiến hành đánh giá, thẩm định và tổ chức trao tặng.

Theo đó, các tác phẩm được vinh danh trong năm 2023 đã đóng góp những vấn đề cấp thiết, có giá trị khoa học, nghệ thuật, nhân văn cao; có những điểm mới, cách tiếp cận phù hợp; thiết thực thúc đẩy hoạt động sáng tạo, quảng bá, tiếp nhận giá trị tác phẩm văn học, nghệ thuật.

Đồng thời, đây cũng là những tác phẩm được giới chuyên môn và dư luận đánh giá tích cực; kế thừa và vận dụng sáng tạo đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; góp phần xây dựng nền văn hóa, văn nghệ Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Năm nay, có 118 tác phẩm (gồm 34 cuốn sách và 84 bài viết) được các cơ quan, đơn vị gửi đề nghị Hội đồng xét tặng thưởng.

Ban Chỉ đạo Tặng thưởng đã xem xét, đề nghị Chủ tịch Hội đồng quyết định trao tặng thưởng cho 25 tác phẩm, trong đó, mức B: 04 tác phẩm; mức C: 12 tác phẩm và mức Khuyến khích: 09 tác phẩm.

Ban Chỉ đạo đã xem xét, đề nghị Chủ tịch Hội đồng quyết định trao tặng thưởng cho 25 tác phẩm, trong đó, mức B: 04 tác phẩm; mức C: 12 tác phẩm và mức Khuyến khích: 09 tác phẩm.

Dịp này, Ban Chỉ đạo thống nhất đề nghị Chủ tịch Hội đồng quyết định trao tặng thưởng cho 18 cơ quan, đơn vị báo chí, xuất bản có thành tích nổi bật trong hoạt động tuyên truyền cho công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trong năm 2023.

Trong đó, Ban Văn hóa-Văn nghệ Báo Nhân Dân, vinh dự được trao tặng thưởng vì những đóng góp cho công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2023.

Ban Văn hóa-Văn nghệ, Báo Nhân Dân được trao thưởng vì những đóng góp cho hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2023. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Ban Văn hóa-Văn nghệ, Báo Nhân Dân được trao thưởng vì những đóng góp cho hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2023. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bên cạnh đó, Tiến sĩ, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại, nguyên Phó Trưởng ban Văn hóa-Văn nghệ, Báo Nhân Dân và nhà phê bình Nguyễn Hoài Nam, Trung tâm Truyền hình Nhân Dân được trao tặng giải thưởng mức B.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương cho biết, Ngày 21/6/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 84-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X), xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật Việt Nam trong thời kỳ mới, trước yêu cầu mới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Hai văn kiện quan trọng này của Đảng đều khẳng định và đề cao vị trí, vai trò, đóng góp của văn học, nghệ thuật đối với đời sống xã hội: “Chú trọng tính đặc thù, nhạy cảm, tinh tế của văn học, nghệ thuật, vừa bảo đảm phát triển đúng định hướng chính trị, tư tưởng của Đảng, vừa bảo đảm tự do, dân chủ trong sáng tạo; khơi dậy và phát huy mạnh mẽ khát vọng cống hiến, năng lực sáng tạo của văn nghệ sĩ”.

“Chú trọng tính đặc thù, nhạy cảm, tinh tế của văn học, nghệ thuật, vừa bảo đảm phát triển đúng định hướng chính trị, tư tưởng của Đảng, vừa bảo đảm tự do, dân chủ trong sáng tạo; khơi dậy và phát huy mạnh mẽ khát vọng cống hiến, năng lực sáng tạo của văn nghệ sĩ”. (Kết luận số 84-KL/TW ngày 21/06/2024 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X))

Từ năm 2012 đến nay, Hội đồng đã tổ chức 10 đợt xét chọn và trao Tặng thưởng cho các tác phẩm, công trình lý luận, phê bình chất lượng cao; khen thưởng các cơ quan xuất bản, báo chí có thành tích nổi bật trong công tác tuyên truyền, quảng bá, sáng tạo văn học, nghệ thuật.

Ban tổ chức trao thưởng cho 09 tác phẩm đạt giải khuyến khích. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Ban tổ chức trao thưởng cho 09 tác phẩm đạt giải khuyến khích. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Để chọn lọc, thẩm định và đi đến quyết định trao tặng thưởng hàng năm cho các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chất lượng cao, Hội đồng đặc biệt coi trọng tính học thuật, tính mới, cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của các tác giả khi đi vào các vấn đề, hiện tượng, khuynh hướng hay trường hợp văn nghệ cụ thể, đặc biệt là đóng góp của tác phẩm đoạt giải đối với thực tiễn sáng tác; nghiên cứu lý luận, phê bình; quảng bá và tiếp nhận giá trị tác phẩm.

Hội đồng đặc biệt coi trọng tính học thuật, tính mới, cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của các tác giả khi đi vào các vấn đề, hiện tượng, khuynh hướng hay trường hợp văn nghệ cụ thể, đặc biệt là đóng góp của tác phẩm đoạt giải đối với thực tiễn sáng tác; nghiên cứu lý luận, phê bình; quảng bá và tiếp nhận giá trị tác phẩm.

Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương Nguyễn Thế Kỷ

Trên tinh thần đó, Lễ trao tặng thưởng tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chất lượng cao và Khen thưởng các cơ quan báo chí xuất bản có thành tích nổi bật năm 2023 đã về đích thành công.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.