Năm 2026 đánh dấu chặng đường tròn 50 năm hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Philippines, hai quốc gia gần gũi về địa lý và cùng là thành viên của ASEAN. Bước sang giai đoạn phát triển mới của quan hệ Việt Nam-Philippines, hai nước càng quyết tâm khai thác tiềm năng hợp tác, trong đó có hợp tác thương mại gạo - một điểm sáng của quan hệ song phương, nhất là trong bối cảnh tình hình an ninh lương thực toàn cầu gặp nhiều biến động.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1976, Việt Nam và Philippines đã xây dựng nên mối quan hệ tốt đẹp và thực chất trong nhiều lĩnh vực. Vượt qua những biến động khôn lường của tình hình thế giới, mối quan hệ này liên tục được làm sâu sắc thêm bởi tình cảm nồng ấm giữa nhân dân hai nước và được vun đắp trên cơ sở sự bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác vì lợi ích chung.
Với sự ủng hộ, chỉ đạo sát sao của các thế hệ lãnh đạo hai nước, thời gian qua, quan hệ Việt Nam-Philippines gặt hái nhiều thành quả tích cực. Kim ngạch thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng ổn định, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp. Hai nước đang phấn đấu nâng kim ngạch thương mại hai chiều sớm đạt 10 tỷ USD.
Hợp tác về nông nghiệp và an ninh lương thực, nhất là thương mại gạo, là điểm sáng nổi bật trong bức tranh hợp tác song phương và là biểu tượng sinh động cho sự kết nối chặt chẽ, hiệu quả giữa hai nước để ứng phó các thách thức chung. Việt Nam tiếp tục là đối tác tin cậy, duy trì nguồn cung ứng gạo ổn định, góp phần bảo đảm ổn định thị trường và an ninh lương thực cho Philippines.
Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), trong 2 tháng đầu năm 2026, lượng gạo Việt Nam xuất khẩu sang Philippines đã đạt 711.000 tấn, tăng tới 30% so với mức cùng kỳ năm 2025.
Trong khi đó, Philippines luôn là thị trường tiêu thụ nông sản và lúa gạo chủ lực của Việt Nam. Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), trong 2 tháng đầu năm 2026, lượng gạo Việt Nam xuất khẩu sang Philippines đã đạt 711.000 tấn, tăng tới 30% so với mức cùng kỳ năm 2025. Mới đây, Bộ Nông nghiệp Philippines đã ký thỏa thuận với Việt Nam để nhập khẩu thêm 1,5 triệu tấn gạo kéo dài đến năm 2027.
Bên cạnh ý nghĩa về mặt thương mại, thỏa thuận còn mở ra dư địa cho hợp tác nông nghiệp rộng hơn giữa hai nước trong thời gian tới. Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết, người tiêu dùng nước này ngày càng ưa chuộng các loại gạo chất lượng cao, nhất là gạo nhập khẩu từ Việt Nam. Gạo ST25 của Việt Nam từng đoạt giải Nhất tại Hội thi gạo ngon nhất thế giới lần thứ 15 diễn ra ở Philippines.
Trong bối cảnh hiện nay, hợp tác giữa Việt Nam và Philippines trong lĩnh vực nông nghiệp càng có ý nghĩa quan trọng. Theo đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã đẩy giá khí đốt - nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phân bón - tăng cao, đồng thời làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận tải biển quốc tế. Tình trạng này đang gây áp lực lớn đối với chi phí sản xuất nông nghiệp, khiến nhiều khu vực, trong đó có châu Á, cần xây dựng phương án ứng phó rủi ro tăng giá thực phẩm và mất an ninh lương thực.
Vì vậy, tăng cường hợp tác với Việt Nam là bước đi chủ động của Philippines để bảo đảm nguồn cung lương thực, trong bối cảnh sản lượng lúa gạo nội địa dự báo sẽ bị ảnh hưởng do chi phí phân bón tăng cao và hiện tượng El Nino cực mạnh.
Để tiếp tục khai thác tiềm năng hợp tác trong thương mại gạo, thời gian qua, hai nước không ngừng củng cố quan hệ đối tác giữa các cơ quan Chính phủ liên quan, phối hợp triển khai hiệu quả các bản ghi nhớ về hợp tác nông nghiệp và hợp tác thương mại gạo đã được ký kết. Để bảo đảm an ninh lương thực và phát triển nông nghiệp bền vững, hai bên đang tiếp tục thúc đẩy hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp và ứng dụng công nghệ sinh học tiên tiến nhằm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.
Tại cuộc tiếp xúc song phương bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48, diễn ra tại Philippines mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr đã nhất trí thúc đẩy một số trọng tâm hợp tác trụ cột trong quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước, trong đó có tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh lương thực.
Sự phát triển mạnh mẽ của mối quan hệ Đối tác chiến lược cùng những kinh nghiệm hợp tác phong phú trong 50 năm qua chính là nền tảng vững chắc để làm sâu sắc hơn nữa quan hệ giữa Việt Nam và Philippines. Hai nước quyết tâm đồng hành ứng phó mọi thách thức, trong đó có những biến động trong hệ thống an ninh lương thực toàn cầu.
