Việt Nam là quốc gia đề xuất và tổ chức AFF lần đầu tiên vào năm 2024. Sáng kiến này thể hiện tư duy chiến lược của Việt Nam trong việc tạo ra một nền tảng để các nhà lãnh đạo, chuyên gia, doanh nghiệp và học giả cùng thảo luận về các xu hướng định hình tương lai khu vực. AFF 2025 tiếp tục duy trì tinh thần này, giúp ASEAN đối diện với các thách thức mới và tận dụng cơ hội phát triển.
Đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong ASEAN cũng như trong việc đề xuất và thúc đẩy diễn đàn AFF, các nhà lãnh đạo, giới chức khu vực và chuyên gia, học giả quốc tế đều chung nhận định Việt Nam đã khẳng định vai trò chủ động, trách nhiệm và sáng tạo trong việc định hướng các vấn đề chiến lược của khu vực.
AFF là sáng kiến được Thủ tướng Phạm Minh Chính công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 43 ở Indonesia vào tháng 9/2023. Diễn đàn là sự kiện đa phương kênh 1,5 quy mô lớn, với sự tham gia của các nhà lãnh đạo, giới chuyên gia, học giả và các doanh nghiệp trong nước và quốc tế để cùng thảo luận, đề xuất các sáng kiến mới cho tương lai phát triển của ASEAN, thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và các đối tác.
Diễn đàn Tương lai ASEAN được tổ chức lần đầu tiên vào tháng 4/2024 đã nhận được sự hưởng ứng, ủng hộ rộng rãi của các nước thành viên ASEAN và đối tác, bạn bè quốc tế. Từ thành công của diễn đàn lần đầu tiên, AFF 2025 tiếp tục là một trong những sự kiện đối ngoại đa phương quan trọng nhất do Việt Nam khởi xướng và chủ trì tổ chức, thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN với các đối tác.
Không chỉ tham gia mà còn dẫn dắt nhiều thảo luận quan trọng tại diễn đàn, Việt Nam đã đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm tăng cường khả năng thích ứng của ASEAN trước những thách thức toàn cầu, với những đề xuất cụ thể về việc nâng cao năng lực hợp tác khu vực, tạo dựng các cơ chế ứng phó linh hoạt trước các biến động, đồng thời khuyến khích tinh thần chủ động của từng quốc gia thành viên trong quá trình phát triển chung.
Diễn đàn cũng thể hiện mạnh mẽ thông điệp về một Việt Nam tham gia chủ động, tích cực, đóng góp trách nhiệm cùng với các nước thành viên duy trì và củng cố vai trò trung tâm và phát huy trách nhiệm tiếng nói của ASEAN đối với hòa bình, ổn định và phát triển.
Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn đánh giá cao vai trò của diễn đàn AFF như một cầu nối quan trọng giúp khu vực thích ứng nhanh chóng với các biến động quốc tế, đồng thời nhấn mạnh đây là một trong những nỗ lực giúp ASEAN tiến bước vững chắc, duy trì vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực.
 |
| Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn phát biểu tại diễn đàn AFF 2025. (Ảnh: TRẦN HẢI) |
Theo ông, thông qua việc khởi xướng và tổ chức AFF, Việt Nam đã khẳng định vai trò của mình như là nhân tố quan trọng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của ASEAN. Điều này đặc biệt ý nghĩa khi Việt Nam xác định ASEAN là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại.
Tổng Thư ký ASEAN cho rằng, trong tương lai, thông qua các sáng kiến như AFF, Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển chung của ASEAN bằng nhiều cách khác nhau, trong đó có việc cung cấp nguồn nhân lực hỗ trợ công việc của ASEAN, đóng góp ý tưởng và sáng kiến nhằm củng cố, tăng cường năng lực khu vực, hướng tới tương lai tốt đẹp hơn cho người dân ASEAN.
Trong khi đó, Thủ tướng Malaysia, Chủ tịch ASEAN 2025 Anwar Ibrahim khẳng định, thông qua AFF, Việt Nam đã khẳng định vai trò của mình trong ASEAN khi không chỉ tham gia mà còn là nhân tố thúc đẩy các chương trình nghị sự quan trọng của khối.
 |
| Thủ tướng Malaysia, Chủ tịch ASEAN 2025 Anwar Ibrahim phát biểu tại diễn đàn AFF 2025. (Ảnh: TRẦN HẢI) |
Đánh giá cao những bài học từ Việt Nam, Thủ tướng Anwar Ibrahim cũng cho rằng, Việt Nam không chỉ đóng góp vào AFF 2025 mà còn hỗ trợ Malaysia - nước Chủ tịch ASEAN 2025 trong việc bảo đảm thành công của chương trình nghị sự khu vực.
Chúc mừng Chính phủ và Bộ Ngoại giao Việt Nam đã tổ chức diễn đàn AFF một cách chuyên nghiệp và hiệu quả, Tổng thống Timor-Leste José Ramos Horta đánh giá những vấn đề được thảo luận tại diễn đàn rất đa dạng, đặc biệt trong bối cảnh thế giới hiện nay với nhiều thách thức nhưng cũng đầy cơ hội.
Tổng thống Timor-Leste cũng bày tỏ kỳ vọng trong tương lai, đây sẽ trở thành một diễn đàn quan trọng và không thể thiếu, thu hút sự tham gia của nhiều quốc gia ngoài khu vực.
 |
| Tổng thống Timor-Leste José Ramos Horta phát biểu tại diễn đàn AFF 2025. (Ảnh: TRẦN HẢI) |
Ông cho rằng, việc tổ chức diễn đàn này là hoàn toàn phù hợp với vị thế của Việt Nam, nhất là khi Việt Nam đã giành được sự tôn trọng của cộng đồng quốc tế.
Theo ông José Ramos Horta, sự ủng hộ của Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng đối với Timor-Leste trong nỗ lực gia nhập ASEAN. Ông khẳng định, Việt Nam có ảnh hưởng sâu rộng trong ASEAN và cả trên trường quốc tế, nên việc được Việt Nam ủng hộ gia nhập ASEAN cùng sự đồng thuận từ các nước khác trong khu vực sẽ giúp Timor-Leste bước vào ASEAN với sự tự tin lớn hơn.
AFF lần thứ 2 diễn ra từ ngày 25-26/2/2025 tại Thủ đô Hà Nội với chủ đề "Xây dựng ASEAN đoàn kết, bao trùm và tự cường trong một thế giới biến động", thu hút khoảng 600 đại biểu tham dự trực tiếp, trong đó có trên 230 đại biểu quốc tế. Diễn đàn có trên 12 hoạt động, trong đó bao gồm 1 phiên cấp cao và 5 phiên toàn thể, tập trung trao đổi, thảo luận các chủ đề liên quan trực tiếp đến tương lai của ASEAN như: Các xu hướng lớn tác động tới ASEAN và thế giới; các nguyên tắc nền tảng của ASEAN, hợp tác tiểu vùng; quản trị công nghệ mới nổi; vai trò gắn kết và thúc đẩy hòa bình của ASEAN…
 |
| AFF 2025 thu hút khoảng 600 đại biểu tham dự trực tiếp, trong đó có trên 230 đại biểu quốc tế. (Ảnh: SƠN TÙNG) |
Chủ tịch Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) Tetsuya Watanabe đánh giá, AFF là một sáng kiến quan trọng của Việt Nam, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo chính trị, doanh nhân và các tổ chức quốc tế để đưa ra những ý tưởng góp phần định hình con đường phía trước cho ASEAN trong bối cảnh toàn cầu khó khăn và phức tạp.
Chủ tịch ERIA kỳ vọng, diễn đàn AFF sẽ tiếp tục là một nền tảng đối thoại chính sách, một "vườn ươm" cho những ý tưởng đổi mới vì sự phát triển của ASEAN trong tương lai.
Nhấn mạnh Việt Nam là một quốc gia quan trọng đối với sự phát triển của ASEAN, ông Tetsuya Watanabe cũng bày tỏ mong muốn tích cực hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trên các lĩnh vực ERIA đang tập trung như giảm phát thải carbon, chuyển đổi năng lượng, chuỗi cung ứng chất bán dẫn…
