Ngày 29/5, Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 30 đã khai mạc tại thủ đô Tokyo (Nhật Bản) với chủ đề "Thách thức của châu Á trong một thế giới đầy biến động."
Cùng với Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba là lãnh đạo chính phủ của nước chủ nhà. Hội nghị Tương lai châu Á năm nay đã nhận được sự tham dự của các nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith; Tổng thống Palau Surangel Whipps Jr; Thủ tướng Campuchia Hun Manet; người đứng đầu chính phủ lâm thời Bangladesh Muhammad Yunus; Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Chí Dũng; Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong; Ngoại trưởng Philippines Enrique Manalo và Ngoại trưởng Thái Lan Maris Sangiampongsa.
Phát biểu trong ngày đầu tiên của Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 30, Thủ tướng Nhật Bản Ishiba đề cập đến vai trò của các nước Nam Bán cầu và nhấn mạnh: "Khi tầm quan trọng của Nam Bán cầu gia tăng trong cộng đồng quốc tế và sự hiện diện cũng như tiếng nói của châu Á nói riêng tăng lên, kỳ vọng và trách nhiệm đối với vai trò của các quốc gia châu Á trong quản trị toàn cầu đang gia tăng".
Nhà lãnh đạo Nhật Bản cho rằng khi chủ nghĩa bảo hộ và xu hướng hướng nội đang gia tăng trên toàn thế giới, các nước châu Á, với tư cách là trung tâm tăng trưởng của thế giới, nên hợp tác và chứng minh với thế giới về tầm quan trọng của một trật tự kinh tế tự do và công bằng dựa trên luật lệ.
Thủ tướng Nhật Bản cho biết sẽ tìm hiểu khả năng hợp tác giữa các thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và các tổ chức khu vực như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Liên minh châu Âu (EU).
Ông Ishiba còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với ASEAN. Ông nói: "Khi tôi đến thăm Malaysia, Indonesia, Việt Nam và Philippines, chúng tôi nhận ra rằng chúng tôi đã xây dựng được mối quan hệ cùng có lợi trong lĩnh vực năng lượng bao gồm khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG)".
Thủ tướng Ishiba cam kết Nhật Bản sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và cộng đồng quốc tế" cũng như "theo đuổi các sáng kiến hướng tới tương lai".
 |
| Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong phát biểu tại Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 30. (Ảnh: Nguyễn Tuyến/TTXVN) |
Trong khi đó, Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong thúc giục các nước trên khắp châu Á "hình thành liên minh mới" nhằm giải quyết các vấn đề chính sách thương mại chung trong bối cảnh hệ thống thương mại toàn cầu đang tái cấu trúc sau khi Mỹ áp thuế quan mạnh tay.
Ông Gan Kim Yong cho rằng "trật tự dựa trên luật lệ trong thương mại đang bị phá hoại" và đề xuất các quốc gia hình thành liên minh kinh tế mới bằng cách "xây dựng dựa trên các nhóm kinh tế hiện có và các thỏa thuận đa phương".
Phó Thủ tướng Singapore nêu thí dụ về việc ASEAN đang hướng tới mối quan hệ kinh tế sâu sắc hơn với Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC) với một thỏa thuận thương mại khả thi.
Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong cũng lưu ý rằng hiệp định thương mại Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, mà Singapore và một số quốc gia châu Á tham gia, đang tìm cách mở rộng hợp tác kinh tế với ASEAN và Liên minh châu Âu.
Ông cho rằng những sáng kiến như vậy để hợp tác sâu sắc hơn "có thể ở dạng đối thoại ngay từ đầu và mở rộng sang các lĩnh vực hợp tác tiềm năng như tạo thuận lợi cho thương mại hoặc khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng".
Phó Thủ tướng Singapore tin tưởng: "Những liên minh mới này sẽ tạo điều kiện cho sự hợp tác hiệu quả và kịp thời về các vấn đề chính sách thương mại quan trọng và thể hiện cam kết của chúng tôi đối với một hệ thống thương mại dựa trên luật lệ."
Ông cho biết điều quan trọng đối với các tổ chức đa phương như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) gồm 15 thành viên là "chứng minh với phần còn lại của thế giới rằng, bất chấp sự tranh chấp và phức tạp, vẫn còn chỗ cho sự hợp tác và cộng tác."
ASEAN và Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương nên mở rộng hợp tác với các đối tác khác và mở rộng sang các lĩnh vực như thương mại và công nghiệp. Singapore khuyến khích "các quốc gia khác tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương", ông nói thêm, ám chỉ đến Trung Quốc và Indonesia, những nước đã nộp đơn xin gia nhập.
Ông Gan Kim Yong cũng nhấn mạnh đến nhu cầu "hội nhập kỹ thuật số sâu hơn" trong khu vực. Ông ước tính bằng cách sử dụng Thỏa thuận khung về kinh tế số trong ASEAN (DEFA) để đẩy nhanh khả năng tương tác của các hệ thống thanh toán và danh tính kỹ thuật số nhằm thúc đẩy thương mại kỹ thuật số xuyên biên giới, nền kinh tế kỹ thuật số của khu vực có tiềm năng tăng gấp đôi quy mô lên 2.000 tỷ USD vào năm 2030.
Trong bài phát biểu tại hội nghị, Ngoại trưởng Thái Lan Maris Sangiampongsa đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa các đối tác thương mại trong khu vực để vượt qua những gián đoạn toàn cầu.
Theo ông, các nền kinh tế châu Á không thể chỉ dựa vào "các thị trường truyền thống" mà "sẽ cần phải nỗ lực hết sức để đa dạng hóa khả năng tiếp cận các thị trường mới". Ông nói thêm rằng các nước châu Á nên "tăng cường hợp tác để giảm thiểu tác động từ các cuộc xung đột đang diễn ra".
Ông Maris cho rằng có "tiềm năng lớn" trong việc mở rộng RCEP. Theo Ngoại trưởng Thái Lan, các khuôn khổ thương mại và đầu tư hiện có, chẳng hạn như quan hệ đối tác kinh tế toàn diện giữa ASEAN và Nhật Bản, nên được tích hợp đầy đủ hoặc mở rộng.
Ông nói thêm rằng các thỏa thuận thương mại mới nên được thiết lập, vì Thái Lan theo đuổi các hiệp ước với EU, Vương quốc Anh và Hàn Quốc cùng nhiều nước khác.
 |
| Ngoại trưởng Thái Lan Maris Sangiampongsa phát biểu tại Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 30. (Ảnh: Nguyễn Tuyến/TTXVN |
Ngoại trưởng Thái Lan nhấn mạnh: "Chúng ta phải tăng cường hội nhập kinh tế khu vực và kiên định với cam kết của mình đối với các nền kinh tế tự do và cởi mở". Theo ông, điều này có nghĩa là thúc đẩy kết nối thương mại ở mọi khía cạnh, thúc đẩy đầu tư chất lượng cao và đa dạng hóa thị trường như một biện pháp cách ly khỏi những tác động lan tỏa của cuộc chiến thuế quan giữa các cường quốc.
Trả lời phỏng vấn của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam bên lề Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 30, ông Nakazawa Katsunori - Phó Chủ tịch điều hành Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), nhấn mạnh châu Á đang và sẽ tiếp tục là cốt lõi của nền kinh tế thế giới và khu vực này có sức mạnh kết nối mọi thứ.
Dẫn phát biểu của Phó Thủ tướng Singapore và Ngoại trưởng Thái Lan tại hội nghị, ông Nakazawa Katsunori nhận định thế giới có sự kết nối và phụ thuộc lẫn nhau, vì vậy nếu châu Á không hành động, điều đó sẽ không xảy ra. Ông cho rằng thế giới đang bị chia cắt vì vậy châu Á phải dẫn đầu ngay bây giờ, vì lợi ích của thế giới và vì thế hệ tương lai.
Đánh giá về vai trò của Nhật Bản, ông cho rằng trong quá khứ, Nhật Bản có thể đã có những bước tiến về công nghệ. Tuy nhiên, lợi thế đó có lẽ không còn lớn như bây giờ. Thay vào đó, ông quan niệm giá trị mới sẽ được tạo ra trong quá trình làm việc cùng nhau vốn đã và đang được vun đắp. Vì vậy, ông cho rằng “điều quan trọng nhất chúng ta cùng nhau suy nghĩ, sau đó cùng nhau làm việc và cùng nhau tìm ra giải pháp".
Hội nghị được coi là một trong những diễn đàn toàn cầu quan trọng nhất ở châu Á quy tụ các nhà lãnh đạo chính trị, lãnh đạo doanh nghiệp và các học giả hàng đầu, để trao đổi quan điểm một cách thẳng thắn về các vấn đề khu vực và vai trò của châu Á.
