Theo đó, vào lúc 14 giờ 1 phút ngày 5/12, đoàn tàu hàng AH1 do đầu máy Đổi mới số hiệu D19E-950 kéo, khi chạy đến km 323+850 khu gian Vinh-Yên Xuân (tỉnh Nghệ An), đã phải dừng khẩn cấp sau khi phát hiện một ô-tô con bị chết máy, nằm chắn ngang đường sắt. Khi phát hiện chướng ngại vật phía trước, lái tàu Đỗ Trung Kiên đã lập tức thực hiện thao tác hãm phanh phi thường (khẩn cấp) theo đúng quy trình quy định.
Đây là phản ứng rất quan trọng, bởi với đoàn tàu kéo theo 24 toa xe hàng, tải trọng gần 850 tấn, đang chạy với vận tốc cao, khoảng cách cần thiết để dừng tàu thường lớn hơn nhiều so với phương tiện đường bộ. Việc chủ động nhận diện nguy cơ, hãm phanh trong thời gian rất ngắn đã giúp loại trừ khả năng xảy ra va chạm, có thể dẫn tới thiệt hại nghiêm trọng cả về người lẫn phương tiện.
Vị trí xảy ra sự cố là lối đi tự mở tại km 323+850, đã được bố trí các biện pháp bảo đảm an toàn thuộc trách nhiệm đường sắt như biển cảnh báo “Chú ý tàu hỏa”, cột chôn thu hẹp, tầm nhìn thông thoáng, mặt đường qua lối đi đã được thi công theo tiêu chuẩn an toàn. Theo rà soát của Phân ban An toàn thuộc Ban An ninh an toàn (Tổng công ty Đường sắt Việt nam), khu vực này đã đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và quy định liên quan đến bảo đảm an toàn chạy tàu.
Ngay sau khi ghi nhận sự việc, ngành đường sắt đã liên hệ với chính quyền, công an xã Hưng Lộc (Nghệ An), đề nghị tăng cường tuyên truyền đối với người tham gia giao thông, đồng thời tổ chức tuần tra, kiểm soát tại khu vực theo chức năng, nhiệm vụ được quy định trong Quy chế phối hợp giữa đường bộ và đường sắt.
Theo thống kê mới nhất của ngành đường sắt, đến hết tháng 11/2025, trên toàn mạng lưới đường sắt quốc gia hiện có gần 4.050 vị trí giao cắt, trong đó, 1.517 đường ngang và 2.531 lối đi tự mở. Riêng trong số các đường ngang, có 675 đường ngang có gác, 750 đường ngang cảnh báo tự động có chắn tự động, 9 đường ngang cảnh báo tự động và 83 đường ngang chỉ bố trí biển báo. Điều này cho thấy mặc dù ngành đường sắt đã từng bước hiện đại hóa hệ thống cảnh báo và tăng cường thiết bị, số lượng lối đi tự mở vẫn chiếm tỷ lệ cao, khoảng trên 62% tổng số giao cắt, tiềm ẩn rủi ro đáng kể đối với an toàn chạy tàu.
Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ tai nạn đường sắt xảy ra tại các vị trí lối đi tự mở, trong đó lỗi chủ quan từ phía người điều khiển phương tiện đường bộ như không chú ý quan sát, cố vượt khi tàu sắp đến hoặc dừng, đỗ sai quy định là nguyên nhân phổ biến. Mặc dù ngành đường sắt đã tăng cường tuyên truyền và phối hợp với chính quyền địa phương, nhưng ý thức chấp hành pháp luật giao thông của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế.
Sự cố lần này tuy không gây thiệt hại, nhưng là lời cảnh báo rõ ràng về nguy cơ mất an toàn tại các lối đi tự mở. Kỹ năng xử lý, hãm phanh kịp thời của kíp lái đã giúp ngăn chặn hậu quả đáng tiếc, nhưng để bảo đảm an toàn bền vững cần có sự phối hợp và trách nhiệm từ cả phía người tham gia giao thông đường bộ.
