Vật liệu mới biến nước biển thành nước ngọt trong ít phút

Trong một nghiên cứu đột phá do Đại học Monash, Australia dẫn đầu, các nhà nghiên cứu đã thành công trong việc biến nước lợ và nước biển thành nước sạch và an toàn.

Theo WHO, 785 triệu người đang thiếu nguồn nước ngọt trên toàn cầu. Ảnh: Public Domain.
Theo WHO, 785 triệu người đang thiếu nguồn nước ngọt trên toàn cầu. Ảnh: Public Domain.

Thay vì nhiệt hoặc điện, công nghệ mới khai thác sức mạnh của ánh sáng mặt trời để khử muối và làm sạch nước trong vòng chưa đầy 30 phút.

Bước đột phá này đã tạo ra hy vọng giải quyết tình trạng khan hiếm nước sạch và an toàn ở những khu vực không có điện để sử dụng lọc nước biển bằng các phương pháp khử muối khác.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Sustainability (Thiên nhiên bền vững), đã sử dụng sự kết hợp của vật liệu khung kim loại-hữu cơ (MOFs) và ánh sáng mặt trời để lọc các hạt có hại ra khỏi nước.

Vật liệu này rẻ, ổn định, có thể tái sử dụng và tạo ra nước đạt tiêu chuẩn khử mặn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Dựa trên thử nghiệm ban đầu, với 1 kg vật liệu MOFs, các nhà khoa học có thể sản xuất được gần 140 lít nước sạch mỗi ngày.

Chỉ sau bốn phút tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, vật liệu sẽ giải phóng tất cả các ion muối mà nó ngấm vào nước. Ngay sau đó, nó đã sẵn sàng sử dụng lại cho lần tiếp theo.

Kỹ sư hóa học Huanting Wang, Đại học Monash cho biết: “Quy trình khử muối bằng nhiệt bằng bay hơi và các công nghệ khác hiện nay như thẩm thấu ngược có một số hạn chế là tiêu thụ năng lượng cao và sử dụng hóa chất trong việc làm sạch màng và khử clo”.

"Ánh sáng mặt trời là nguồn năng lượng tái tạo và dồi dào nhất trên Trái đất. Việc chúng tôi phát triển một quy trình khử mặn mới dựa trên chất hấp phụ thông qua việc sử dụng ánh sáng mặt trời để tái tạo mang lại một giải pháp khử mặn hiệu quả về năng lượng và bền vững với môi trường", Giáo sư Huanting Wang nói.

Vật liệu mới biến nước biển thành nước ngọt trong ít phút -0
Giáo sư Huanting Wang, Đại học Monash.

Các nhà nghiên cứu đã tạo ra một vật liệu MOFs mới có tên là PSP-MIL-53, một phần của nó được tạo thành từ vật liệu MIL-53 vốn có phản ứng với nước và carbon dioxide.

Mặc dù đây không phải là nghiên cứu đầu tiên đề xuất ý tưởng sử dụng màng MOFs để làm sạch muối ra khỏi nước biển và nước lợ, nhưng những phát hiện này và vật liệu mới PSP-MIL-53 sẽ cung cấp cho các nhà khoa học nhiều lựa chọn hơn.

MOFs là vật liệu rất xốp, chỉ cần một muỗng cà phê vật liệu này khi nở ra có thể che phủ một diện tích bằng sân bóng đá. Và hệ thống mới này có thể được lắp vào đường ống và các hệ thống nước khác để sản xuất nước uống sạch.

Giáo sư Wang nói: “Quá trình khử muối đã được sử dụng để giải quyết tình trạng thiếu nước ngày càng gia tăng trên toàn cầu. Do nguồn sẵn có của nước lợ và nước biển, và với các quy trình khử mặn đáng tin cậy, nước đã qua xử lý có thể được tích hợp trong các hệ thống nước sinh hoạt hiện có mà vẫn giảm thiểu những rủi ro về sức khỏe".

Theo WHO, toàn cầu có khoảng 785 triệu người thiếu nguồn nước sạch có thể tìm kiếm trong vòng nửa giờ đi bộ từ nơi họ sống. Khi cuộc khủng hoảng khí hậu diễn ra, vấn đề đó ngày càng nghiêm trọng hơn.

Với nguồn nước mặn chiếm khoảng 97% lượng nước trên hành tinh, đó là một nguồn tài nguyên khổng lồ cho nước uống nhằm duy trì sự sống, nếu các giải pháp như PSP-MIL-53 có thể phù hợp và an toàn với con người.

Chưa biết các nhà khoa học đã tiến gần đến mức nào để đưa nghiên cứu của họ vào ứng dụng thực tiễn. Nhưng đây là nguồn cổ vũ tinh thần thật đáng khích lệ khi có thêm một phương pháp tiếp cận khác đang được thử nghiệm, cùng với những phương pháp sử dụng ánh sáng cực tím, bộ lọc graphene, ánh nắng mặt trời hay chất hydrogel. Các nhà khoa học thậm chí đang tìm cách tách nước ra khỏi không khí loãng.

Giáo sư Wang cho biết: “Công trình của chúng tôi cung cấp một lộ trình mới thú vị để thiết kế các vật liệu chức năng sử dụng năng lượng mặt trời nhằm giảm nhu cầu năng lượng và cải thiện tính bền vững của quá trình khử muối trong nước”.

Có thể bạn quan tâm

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho Đắk Lắk bứt phá vươn lên trong giai đoạn mới

Hội thảo nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Trao giải Nhất cho đội Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Cổ vũ khát vọng tiên phong cùng AI và chuyển đổi số vì cộng đồng

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.