Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng

Hội thảo khoa học “Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng” là hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, đồng thời là diễn đàn học thuật nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong nghiên cứu, bảo tồn, diễn giải và phát huy các giá trị văn hóa biển thông qua hoạt động bảo tàng.

Hội thảo khoa học “Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng” thu hút đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu. (Ảnh: Bảo tàng cung cấp)
Hội thảo khoa học “Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng” thu hút đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu. (Ảnh: Bảo tàng cung cấp)

Hội thảo do Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã phối hợp với Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh tổ chức vào dịp cuối tuần, tại phường Cửa Lò (Nghệ An).

Tham dự Hội thảo có Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lâm Bá Nam, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam; ông Bùi Công Vinh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An cùng gần 60 nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa, giảng viên, cán bộ bảo tàng và đại diện các ban quản lý di tích trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Phát biểu chào mừng hội thảo, ông Bùi Công Vinh nhấn mạnh: “Văn hóa biển chính là sợi dây kết nối và là nền tảng quan trọng trong đời sống của cư dân. Do đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa biển thông qua các hoạt động trưng bày và số hóa đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Hội thảo lần này có ý nghĩa thiết thực, góp phần tập hợp các ý kiến chuyên gia nhằm nâng cao nhận thức và đề xuất các giải pháp chiến lược cho tương lai”.

Trong báo cáo đề dẫn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Đăng nhấn mạnh: “Hội thảo ‘Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng’ được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt gắn liền với Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Hội thảo mang ý nghĩa kết nối sâu sắc giữa nghiên cứu khoa học với các hoạt động giáo dục của bảo tàng. Qua đó, khẳng định bảo tàng không chỉ là một không gian học thuật thuần túy, mà còn là nơi quá khứ được đặt trong sự đối thoại và trải nghiệm sống động với hiện tại”.

vanhoabien1.jpg
Tiến sĩ Vũ Hồng Thuật, Trưởng phòng Trưng bày-Truyền thông-Giáo dục, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm trong việc ứng dụng công nghệ.

Hội thảo được tổ chức thành hai phiên chuyên đề. Phiên thứ nhất tập trung thảo luận các vấn đề lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế về văn hóa biển. Các tham luận đã đề cập đến vai trò của văn hóa biển trong tiến trình hình thành và phát triển quốc gia, vấn đề xây dựng các không gian trưng bày chuyên đề về biển đảo, phát huy giá trị tư liệu về chủ quyền quốc gia đối với Hoàng Sa, Trường Sa cũng như những kinh nghiệm đổi mới trưng bày từ các bảo tàng quốc tế.

Phiên thứ hai tập trung vào chủ đề chuyển đổi số và định hướng bảo tồn, phát triển văn hóa biển trong bối cảnh mới. Các tham luận đã phân tích thực trạng ứng dụng công nghệ số trong hoạt động bảo tàng, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp như số hóa hiện vật, xây dựng không gian trải nghiệm tương tác, ứng dụng thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), phát triển bảo tàng số và hệ sinh thái dữ liệu dùng chung.

vanhoabien2.jpg
Các đại biểu tham quan Trưng bày ảnh “Tự hào biển đảo quê hương” tại hội thảo.

Bên cạnh các tham luận chuyên đề, phiên thảo luận đã ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi. Các đại biểu thống nhất cho rằng trong bối cảnh bảo tàng học đương đại, bảo tàng cần chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu dựa trên trưng bày hiện vật sang mô hình diễn giải di sản thông qua những câu chuyện gắn với con người và cộng đồng. Theo đó, ký ức cộng đồng, tri thức dân gian, tín ngưỡng, tập quán và sinh kế của cư dân ven biển cần được xem là những nguồn tư liệu và nguồn lực quan trọng để xây dựng các trưng bày mang tính tương tác, đa chiều và giàu sức sống.

Nhiều đề xuất cũng được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa biển, trong đó nhấn mạnh việc đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường liên kết giữa các bảo tàng trung ương và địa phương, đồng thời phát huy vai trò của bảo tàng như một không gian giáo dục di sản, góp phần bồi đắp nhận thức, tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm đối với biển đảo cho thế hệ trẻ.

Phát biểu tổng kết hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lâm Bá Nam đánh giá cao chất lượng các tham luận và những trao đổi học thuật tại hội thảo. Ông khẳng định văn hóa biển có vị trí đặc biệt quan trọng trong tiến trình lịch sử và văn hóa dân tộc Việt Nam; việc nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn và trưng bày các giá trị văn hóa biển cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa thông qua sự liên kết giữa các cơ quan nghiên cứu, bảo tàng, địa phương và cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh Hội thảo “Giáo sư, Anh hùng Lao động Hoàng Chương với văn hóa dân tộc”.

Giáo sư, Anh hùng Lao động Hoàng Chương và hành trình trọn đời vì văn hóa dân tộc

Với gần 80 năm lao động, cống hiến, Giáo sư Hoàng Chương là "cánh chim không mỏi" trên bầu trời văn hóa dân tộc. Ông đã đi xa, nhưng di sản ông để lại vẫn tiếp tục soi đường cho hành trình gìn giữ, phát huy nghệ thuật truyền thống, trở thành điểm tựa cho các thế hệ nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và người yêu văn hóa dân tộc.

Nhận diện thách thức, củng cố trận địa tư tưởng trên không gian mạng

Nhận diện thách thức, củng cố trận địa tư tưởng trên không gian mạng

Cuốn sách "Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ trên môi trường mạng xã hội" là công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc, góp phần nhận diện toàn diện các âm mưu, thủ đoạn chống phá trên không gian mạng.

Những phản hồi của khán giả về bộ phim. (Ảnh: Nhà sản xuất cung cấp)

“Tây Du Ký đại náo” tạo bất ngờ cho khán giả

Lấy cảm hứng từ một trong những tác phẩm kinh điển nổi tiếng nhất châu Á, “Tây Du Ký đại náo” không lựa chọn kể lại hành trình thỉnh kinh quen thuộc mà mở ra một câu chuyện hoàn toàn mới, kết hợp giữa yếu tố kỳ ảo, hài hước và cảm xúc gia đình.

Phụ huynh tham quan và giới thiệu cho trẻ biết về các loại trái cây tại Lễ hội Trái cây Đồng Tháp lần thứ I năm 2026.

Lễ hội của trái ngọt, đậm đà tình đất, tình người Đồng Tháp

Đồng Tháp từ lâu được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện tự nhiên và được bàn tay con người nơi đây vun bồi để hình thành nên những vườn cây trái sum suê. Đó chính là thành quả của cả một hành trình, là kết tinh của phù sa, nắng gió, và hơn hết đó là tinh thần lao động, sáng tạo của những con người chân chất, nghĩa tình.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số: Biến tiềm năng thành động lực phát triển

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống kinh tế-xã hội, công nghiệp văn hóa ngày càng được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, góp phần phát huy sức mạnh mềm quốc gia, xây dựng bản sắc văn hóa và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Chương trình “Hòa nhạc ánh sáng-Chào năm mới” do Báo Nhân Dân phối hợp cùng Ủy ban nhân dân TP Hà Nội tổ chức tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Gắn kết cộng đồng bằng tình yêu âm nhạc

Những năm gần đây, nhiều mô hình hợp xướng cộng đồng xuất hiện và phát triển mạnh mẽ, thu hút sự tham gia của nhiều người ở các độ tuổi, nghề nghiệp và hoàn cảnh khác nhau. Sự phát triển này góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận nghệ thuật cho mọi người, đồng thời tạo nên những cộng đồng gắn kết, lan tỏa giá trị nhân văn.

Hình ảnh trên bưu thiếp được lan tỏa tới người lao động.

Tác phẩm văn học nghệ thuật được số hóa chuyển tải đến với người lao động

Sau chuyến thực tế dọc tuyến đường sắt miền trung, nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật được sáng tác từ đời sống người lao động đã được số hóa, trở thành những món quà tinh thần ý nghĩa. Qua những tấm bưu thiếp gắn mã QR, người lao động có thể dễ dàng thưởng thức, gặp lại hình ảnh chính mình hoặc lan tỏa tới gia đình, xã hội.

Nghệ sĩ Trang Công Vinh (bên trái) cùng học viên.

Âm nhạc đồng hành cùng tác phẩm thiếu nhi "Dế Mèn"

Lấy cảm hứng từ tác phẩm nổi tiếng "Dế Mèn phiêu lưu ký" của nhà văn Tô Hoài, chuỗi chương trình hè "Cùng bước chân Dế Mèn - Âm nhạc" mang đến trải nghiệm giáo dục nghệ thuật đặc biệt tại không gian lưu niệm nhà văn tại Hà Nội. Sự kiện góp phần lan tỏa nghệ thuật, thúc đẩy văn hóa đọc và giá trị nhân văn tới thế hệ trẻ.

Quang cảnh đền Cô Bơ ở Thanh Hóa.

Khơi dậy nguồn lực phát triển du lịch từ di sản

Trong xu hướng bảo tồn di sản kết hợp với phát triển du lịch văn hóa, tín ngưỡng, Thanh Hóa là một trong các điểm đến với hệ thống di tích đền, phủ phong phú gắn với Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.