Nghị quyết gợi đề tài lớn
Nghị quyết nêu nhiều định hướng chiến lược cho rất nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa; “chạm” đến mọi ngành nghề và các hoạt động tổ chức, vận hành, sản xuất, nghiên cứu… trong các lĩnh vực đó. Đây là những gợi ý quan trọng đối với báo chí. Từ việc xây dựng quan điểm nhân văn, góc nhìn mang tính trách nhiệm xã hội cao cho tới xác định tư thế nhập cuộc, dấn thân nhiệt huyết và đóng góp tiếng nói của người làm báo một cách mạnh mẽ với Đảng, Nhà nước, với nhân dân và đất nước trong tình hình hiện nay.
Cụ thể nữa, qua phần “Định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026-2030”, có thể nhận ra rất nhiều câu, cụm từ trong Nghị quyết là những gợi ý về các đề tài báo chí có tính thời cuộc, vừa là những vấn đề cần được quan tâm lâu dài. Qua đó, cơ quan báo chí có thể triển khai các tuyến bài, chuyên đề hay dài hơi hơn là xây dựng những chuyên mục phù hợp. Có thể liệt kê ra như: “Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân”, “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, thúc đẩy đột phá chiến lược, kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới”, “tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước”, “Hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị, các đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và toàn cầu”, “Phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân, thượng tôn pháp luật, năng lực sáng tạo, thẩm mỹ, thể lực, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số”, “Đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, phát triển các mô hình, phương thức, phong trào học tập theo hướng đa dạng hóa, phù hợp với các đối tượng, từng địa phương”, “Khuyến khích các mô hình, cách làm sáng tạo trong quản trị phát triển cộng đồng bền vững”, “Chủ động, tích cực đóng góp vào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững trên tinh thần là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”…
Nghị quyết cũng gợi mở thẳng thắn và đặt vấn đề một cách cấp thiết như: “tháo gỡ dứt điểm các nút thắt, rào cản trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, các ngành mũi nhọn khác”, “Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra và xử lý có hiệu quả vi phạm pháp luật về tài nguyên, môi trường”, “bảo đảm và bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân”, “Kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực”…
Với những định hướng trên, có thể thấy rõ, Đảng luôn đề cao, ủng hộ việc phát huy tinh thần phụng sự, tính chiến đấu của báo chí; Đảng khích lệ tinh thần đồng hành, đóng góp, phản biện một cách xây dựng, nhân văn, vì lợi ích chính đáng của nhân dân, vì sự phát huy ngày càng tốt hơn vai trò, vị thế của Đảng, Nhà nước trước nhân dân, đất nước, dân tộc. Những ý kiến trong bài phát biểu mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tiếp tục nhấn mạnh vào trách nhiệm của báo chí, tư thế của người làm báo nhằm thực hiện tốt những nhiệm vụ quan trọng trước toàn Đảng, toàn dân. Đó là: “Phát huy truyền thống vẻ vang 100 năm hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam phải tiếp tục vươn mình mạnh mẽ, khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Những người làm báo Việt Nam phải thật sự là những chiến sĩ xung kích có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần đổi mới, khát vọng cống hiến, dấn thân vì sự nghiệp chung của dân tộc. Báo chí phải trở thành lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.
Tiếp lửa cho nhiệm vụ lớn của báo chí
Hiện nay, báo chí các địa phương và tới đây là các bộ, ngành, đoàn thể… đang thực hiện sáp nhập, thu gọn đầu mối, tinh gọn bộ máy, cũng chính là thực hiện chủ trương đề ra trong Nghị quyết Đại hội XIV, nhằm nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hệ thống, bộ máy, con người. Trong bối cảnh đó, thực hiện nhiệm vụ phản ánh công cuộc đưa Nghị quyết vào cuộc sống, thực hiện những đề tài lớn mà Nghị quyết gợi mở, báo chí cũng phải vượt qua không ít thách thức. Những thách thức, khó khăn đó, về nhân lực, cơ sở vật chất, chế độ đãi ngộ, chính sách thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động… cần được tiếp sức từ các cơ quan chức năng liên quan. Có thể gợi mở một số vấn đề kết nối, hợp tác với báo chí như sau:
Đẩy mạnh thông tin phục vụ hoạt động báo chí, truyền thông, thông qua việc thực hiện thường xuyên cơ chế phát ngôn, cung cấp thông tin định kỳ, đột xuất… của các cấp trung ương, bộ, ngành, địa phương. Như vậy nhằm truyền tải một nguồn thông tin, dữ liệu lớn cho báo chí tác nghiệp. Qua đó cũng gợi nhiều vấn đề, đề tài để báo chí khai thác lâu dài.
Thúc đẩy việc hợp tác tuyên truyền, phối hợp truyền thông, chia sẻ thông tin giữa cơ quan báo chí và các bộ, ngành, địa phương cũng như các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp, quần chúng… Qua đó sẽ góp phần thêm cơ chế, điều kiện cho báo chí phản ánh nhiều hơn, sâu rộng hơn về các hoạt động, những thành quả, thành tựu trong các lĩnh vực và toàn xã hội. Trong sự đồng hành này, thực tế tốt đẹp, thành công lớn, thành quả mới trong các lĩnh vực, trên các địa bàn rất cần được báo chí tôn vinh; và những hiện tượng tiêu cực, những thực trạng bất cập, những cái chưa hay, chưa đẹp phát sinh, tồn đọng cũng cần được báo chí góp ý, phản ánh kịp thời để bộ, ngành, địa phương, người dân tiếp thu, điều chỉnh, khắc phục.
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu báo chí: “góp phần quan trọng trong việc nhân lên những giá trị nhân văn, tiến bộ, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, sáng tạo, truyền cảm hứng học tập, lao động, cống hiến. Báo chí phải không ngừng tự đổi mới để phát triển tương xứng với tầm vóc thời đại, với sự phát triển của đất nước, thực sự trở thành nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phục vụ sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và nhân dân trên hành trình dựng xây và phát triển đất nước”.
Ngày 1/7 tới, Luật Báo chí 2025 sau quá trình sửa đổi sẽ có hiệu lực. Trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc hỗ trợ, đồng hành với báo chí nhằm đưa Luật vào cuộc sống càng cần được thúc đẩy mạnh mẽ. Nhất là khi nhiều cơ quan báo chí đang sáp nhập, tinh gọn, có những đơn vị dừng hoạt động. Chính trong bối cảnh này, ngành văn hóa và các bộ, ngành, tổ chức liên quan cần cùng với báo chí áp dụng sớm, nhanh, rộng khắp và hiệu quả những nội dung Luật thiết thực, có ý nghĩa trợ lực quan trọng cho nghề báo, người làm báo như cơ chế phát triển kinh tế báo; cơ chế đặt hàng; nâng cao mức độ thù lao, nhuận bút, chi phí cho công tác của nhà báo và vận hành tòa soạn…
Cùng với đó, cần hỗ trợ hiệu quả cho báo chí trong tiến trình chuyển đổi số, áp dụng công nghệ và phương thức làm báo hiện đại. Việc này rất phù hợp với nhận định của Đảng được nêu trong Nghị quyết Đại hội XIV: “cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo diễn ra nhanh, sâu sắc và toàn diện”. Nghị quyết cũng đề ra: “bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh chế độ, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực...”. Trong các nhiệm vụ trên, và rất trực tiếp là bảo vệ an ninh dữ liệu, an ninh mạng, phải có vai trò và cũng là trách nhiệm của báo chí.
Đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống đòi hỏi sự góp mặt cùng với sự đổi mới, sáng tạo, hoàn thiện mình hơn của báo chí. Chính trong nội dung Nghị quyết, cơ quan báo chí, người làm báo có thể tìm ra những con đường cho sự ổn định, củng cố, phát triển của mình. Nhưng trên đường đi, báo chí không thể thiếu sự đồng hành.
