Ngày 15/12, tại Kỳ họp lần thứ 16 Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO diễn ra tại Paris, Pháp, Di sản Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham dự phiên họp của UNESCO ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái Việt Nam. (Ảnh: Hà Nam)
Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam được thực hành chủ yếu tại các tỉnh Sơn La, Lai Châu, Yên Bái và Điện Biên. Đây là hình thức sinh hoạt không thể thiếu trong các hoạt động văn hóa, tinh thần của cộng đồng người Thái. Xòe thể hiện tình đoàn kết giữa các tộc người, tôn trọng thế giới quan tộc người theo mục tiêu của UNESCO, giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản các cộng đồng dân tộc không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới.
Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương phát biểu tại cuộc họp.
Ngay sau khi được UNESCO thông qua, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương và Bí thư Yên Bái Đỗ Đức Duy đã có bài phát biểu bày tỏ vui mừng và vinh dự được UNESCO vinh danh Nghệ thuật Xòe Thái là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại và hứa sẽ phối hợp bảo tồn, phát huy những giá trị vô cùng quý giá của di sản văn hóa phi vật thể này. Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 14 của Việt Nam được UNESCO ghi danh, là một đóng góp nữa của Việt Nam cho mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị di sản mà UNESCO đang thúc đẩy.
Ông Punchi Nilame Meegaswatte, Tổng Thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Sri Lanka, chúc mừng Việt Nam.
Vào lúc 11 giờ 11 phút giờ địa phương, (17 giờ 11 phút giờ Hà Nội), tại Kỳ họp lần thứ 16 của Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể (diễn ra từ ngày 13 đến 18/12/2021 tại Trụ sở Tổ chức UNESCO ở thủ đô Paris của Pháp) được tổ chức theo hình thức trực tuyến do ông Punchi Nilame Meegaswatte, Tổng Thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Sri Lanka, chủ trì, hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại với số phiếu tuyệt đối.
Kỳ họp lần thứ 16 xem xét ghi danh các di sản mới trên cơ sở xem xét 48 hồ sơ đệ trình danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trong đó có hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam.
Đại sứ, Trưởng đại diện phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO Lê Thị Hồng Vân bày tỏ vui mừng cho biết, việc ghi danh không chỉ là niềm tự hào của cộng đồng người Thái ở vùng núi Tây Bắc, mà còn là niềm vui chung của Việt Nam, góp phần giới thiệu tinh hoa văn hóa dân tộc, quảng bá hình ảnh, đất nước con người Việt Nam phát triển năng động, nhưng vẫn giàu truyền thống, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc và khẳng định sự đánh giá cao của quốc tế đối với di sản này, đối với những giá trị văn hóa Việt Nam.
Hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái đã đáp ứng toàn bộ 5 tiêu chí do UNESCO đề ra: (i) Xòe Thái là di sản văn hóa phi vật thể theo định nghĩa tại Điều 2 của Công ước 2003; (ii) Việc ghi danh sẽ góp phần đảm bảo tính phổ biến của Xòe Thái và nhận thức về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể; (iii) Các biện pháp bảo tồn được đề xuất có khả năng bảo tồn và phát huy di sản; (iv) Xòe Thái đã được đề cử với sự tự nguyện và đồng thuận của cộng đồng có liên quan; (v) Xòe Thái đã được đưa vào một danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật của Quốc gia thành viên đề cử di sản, như được quy định tại Điều 11 và 12 của Công ước 2003.
Trong tiếng Thái, “Xòe” có nghĩa là múa với các động tác tượng trưng cho các hoạt động của con người trong nghi lễ, sinh hoạt văn hóa, cuộc sống, lao động. Xòe được trình diễn trong nghi lễ, trong đám cưới, lễ hội, các sự kiện văn hóa của cộng đồng. Chủ thể của Nghệ thuật Xòe Thái là cộng đồng người Thái, cư trú ở vùng núi Tây Bắc Việt Nam. Họ là một trong 54 dân tộc sinh sống ở Việt Nam, canh tác chủ yếu nghề trồng lúa nước. Những người thực hành Xòe là thành viên của cộng đồng người Thái, không phân biệt giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp và vị thế xã hội. Xòe được bà con người Thái thực hành ở 4 tỉnh Yên Bái, Lai Châu, Sơn La và Điện Biên.
Nghệ thuật Xòe Thái là di sản văn hóa phi vật thể thứ 14 của Việt Nam được UNESCO ghi danh. Việc ghi danh hồ sơ Xòe Thái là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại lần này khẳng định sự đánh giá cao của quốc tế đối với những giá trị văn hóa của Việt Nam, tăng cường sự hiện diện của Việt Nam trên bản đồ văn hóa phi vật thể của thế giới, đồng thời góp phần quảng bá cho các mục tiêu phát triển bảo tồn và phát huy các giá trị di sản mà UNESCO đang thúc đẩy. Đây là thành quả của sự nỗ lực và phối hợp chặt chẽ trong thời gian qua của cộng đồng, chính quyền các địa phương có di sản với sự tư vấn chuyên môn của các chuyên gia về di sản, sự chỉ đạo tích cực và hiệu quả của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và vai trò điều phối của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Bộ Ngoại giao, Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh tổ chức UNESCO trong việc đề xuất, lựa chọn ý tưởng, hoàn thiện và vận động hồ sơ.
Đông đảo đồng bào các tỉnh có Xòe Thái theo dõi phiên họp của UNESCO tại Trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Việc UNESCO ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam, sự gắn kết cộng đồng, đề cao tôn trọng đa dạng văn hóa, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc vì sự khoan dung, tình yêu và lòng bác ái theo tôn chỉ và mục tiêu của Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
Việc ghi danh này cũng góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của Xòe Thái cũng như giá trị di sản văn hóa nói chung của cộng đồng, thúc đẩy trách nhiệm trao truyền di sản giữa các thế hệ và thực hành di sản trong đời sống đương đại. Đồng thời, việc ghi danh này cũng góp phần nâng cao nhận thức về giá trị và tầm quan trọng của những truyền thống vũ đạo tương tự trong các vùng khác ở Việt Nam, tăng thêm niềm tự hào về bản bản sắc văn hóa và phát huy tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc ở Việt Nam.
Đây là lần thứ hai Kỳ họp của Ủy ban liên chính phủ được tổ chức trực tuyến do tác động của đại dịch Covid-19, song vẫn tiếp tục thu hút sự tham dự đông đảo của hàng trăm đại biểu là đại diện chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, viện văn hóa nghệ thuật và các bên liên quan trên khắp thế giới.
Một số hình ảnh phiên họp trực tuyến chiều nay tại Trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch:
Ngày 6/10, tại Hà Nội đã diễn ra lễ khai mạc chính thức dự án quốc tế quy mô lớn về khoa học và giáo dục “Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa”.
Những kết quả ấn tượng của các vận động viên khiêu vũ thể thao (Dancesport) Việt Nam tại Rome (Italia) mới đây được đánh giá là bệ phóng tiếp thêm niềm tin về khả năng vươn xa của các thế hệ vận động viên Việt Nam.
Hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”, trong 2 ngày 24 và 25/10, tại di tích Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên sẽ tổ chức 2 giải thể thao gồm: Leo núi và việt dã.
Từ ngày 24-31/10, thủ đô Paris (Pháp) sẽ trở thành điểm hẹn nghệ thuật đặc biệt với Tuần lễ Sân khấu Việt Nam tại Pháp mang tên “Vietnam en Scène” (Chân dung Việt Nam).
Ngoại giao văn hóa cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động giao lưu, quảng bá hình ảnh hay tổ chức sự kiện; đó có thể là một cơ chế kết nối nguồn lực trong nước với tri thức, thị trường, công nghệ, vốn và mạng lưới quốc tế.
Hơn 50 tác phẩm về mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tại triển lãm "CHATS" diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Từ hình tượng gần gũi trong đời sống, mèo được họa sĩ chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình giàu màu sắc, qua đó gợi mở những trạng thái, cảm xúc và suy tư về con người.
Đầu tháng 10, hòa chung không khí trang nghiêm, tự hào, tỉnh An Giang tổ chức Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868-2026). Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, xúc tiến du lịch, lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ vị anh hùng áo vải kiên trung, khơi dậy tinh thần đoàn kết dân tộc.
Từ ngày 11-12/10, Lễ khai mạc hoạt động văn hóa dân gian Chăm trong khuôn khổ Lễ hội Katê của người Chăm năm 2026 tại Trung tâm văn hóa Chăm, xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng.
Chiều 6/10, Báo Nhân Dân tổ chức lễ công bố chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”, với chủ đề “Hành trình của ước mơ và những khám phá diệu kỳ”. Chương trình được tổ chức nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 và nhằm tạo thêm một không gian văn hóa dành cho thiếu nhi và gia đình.
Chiều 6/10, Đoàn cán bộ quân, dân, chính Đảng tỉnh An Giang đến dâng hương tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868-2026).
Từ Tú Lệ, Mù Cang Chải sang Sa Pa, về Bản Liền, tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. Liên kết các điểm đến để du khách lưu lại lâu hơn, người dân được hưởng lợi nhiều hơn là hướng đi giúp du lịch địa phương phát triển bền vững.
Từ ngày 10-11/10, với chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” diễn ra tại Phố sách Hà Nội (phố 19/12, phường Cửa Nam), người dân và du khách có cơ hội trở về Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo. Chương trình phục vụ công chúng từ 8-18 giờ mỗi ngày, nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.
Theo thông tin từ Báo Tiền Phong, năm nay có 53 thí sinh xuất sắc nhất đã lọt vào vòng Chung khảo toàn quốc Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2026. Đêm Chung khảo dự kiến diễn ra 20 giờ ngày 10/10, tại Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng, Hải Phòng.
Ngày 6/10, tại Phố Sách Hà Nội 19/12, Tạp chí Người Hà Nội tổ chức Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi”. Sự kiện là hoạt động ý nghĩa kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2026), góp phần tạo diễn đàn chia sẻ ký ức, câu chuyện về Hà Nội.
Sáng 6/10 tại Hà Nội, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, Trường trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên và Bảo tàng Sen Việt Nam tổ chức sự kiện “Sen trong đá: Tâm sáng, lòng son”.
Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đề xuất đánh giá “mức độ bản sắc văn hóa Việt Nam” của sản phẩm công nghiệp văn hóa làm căn cứ hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi. Từ cách làm của một số nước, chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm quý giá trong việc đánh giá, “chấm điểm” cho sản phẩm văn hóa.
Lần đầu tiên sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng sẽ được tổ chức vào cuối tháng 10 với chủ đề “Lịch sử của Ngày mai”. Chương trình quy tụ hơn 20 hoạt động liên tục, hướng đến việc từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo và định hình Đà Nẵng trở thành đô thị "Di sản-Sáng tạo-Giàu bản sắc".
Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!
Sáng 6/10, tại Hà Nội, Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 7, nhiệm kỳ 2026-2031, với sự tham dự của đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương và hơn 470 đại biểu.
Tối 14/10, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam tổ chức đêm nhạc “Từ Thiên thai đến Ở trọ…”, giới thiệu những tác phẩm tiêu biểu của hai nhạc sĩ Văn Cao và Trịnh Công Sơn.
Từ ngày 9 đến 11/10, tại Khu Nghi lễ thờ Tổ, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. Chương trình góp phần khơi dậy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" và tăng cường kết nối, giao lưu văn hóa giữa các địa phương.
Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, mà quan trọng hơn là phải chuyển hóa các giá trị ấy thành nguồn lực, sức mạnh nội sinh và động lực trực tiếp cho phát triển đất nước.
Trong tháng 10, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch với chủ đề “Sắc hương đại ngàn” quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng, tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc. Điểm nhấn là giới thiệu không gian văn hóa Chăm Islam tỉnh An Giang.
Công diễn từ ngày 25/9 tại Hà Nội, vở kịch xiếc “Sơn Thần Thủy Quái” liên tục lấp kín hơn 1.200 chỗ ngồi tại Rạp Xiếc Trung ương. Sức hút ấy không chỉ đến từ những màn trình diễn kỹ thuật xiếc đặc sắc, mà còn ở cách công nghệ được kết hợp với chất liệu văn hóa dân gian để mở rộng ngôn ngữ biểu đạt của sân khấu.
Thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, tại thời điểm ngày 5/10, có gần 800 nghệ nhân, vận động viên, diễn viên thuộc 11 tỉnh tham gia Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4.
Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.
Tối 4/10, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, lễ bế mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần hai đã diễn ra, với những màn trình diễn đặc sắc của các nghệ sĩ trong nước và quốc tế.
Tối 4/10, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai đã chính thức khép lại sau 4 ngày sôi động với những hoạt động giao lưu, quảng bá văn hóa, du lịch và di sản giữa các quốc gia.
