Ngày 15/12, tại Kỳ họp lần thứ 16 Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO diễn ra tại Paris, Pháp, Di sản Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham dự phiên họp của UNESCO ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái Việt Nam. (Ảnh: Hà Nam)
Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam được thực hành chủ yếu tại các tỉnh Sơn La, Lai Châu, Yên Bái và Điện Biên. Đây là hình thức sinh hoạt không thể thiếu trong các hoạt động văn hóa, tinh thần của cộng đồng người Thái. Xòe thể hiện tình đoàn kết giữa các tộc người, tôn trọng thế giới quan tộc người theo mục tiêu của UNESCO, giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của di sản các cộng đồng dân tộc không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới.
Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương phát biểu tại cuộc họp.
Ngay sau khi được UNESCO thông qua, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương và Bí thư Yên Bái Đỗ Đức Duy đã có bài phát biểu bày tỏ vui mừng và vinh dự được UNESCO vinh danh Nghệ thuật Xòe Thái là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại và hứa sẽ phối hợp bảo tồn, phát huy những giá trị vô cùng quý giá của di sản văn hóa phi vật thể này. Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 14 của Việt Nam được UNESCO ghi danh, là một đóng góp nữa của Việt Nam cho mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị di sản mà UNESCO đang thúc đẩy.
Ông Punchi Nilame Meegaswatte, Tổng Thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Sri Lanka, chúc mừng Việt Nam.
Vào lúc 11 giờ 11 phút giờ địa phương, (17 giờ 11 phút giờ Hà Nội), tại Kỳ họp lần thứ 16 của Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể (diễn ra từ ngày 13 đến 18/12/2021 tại Trụ sở Tổ chức UNESCO ở thủ đô Paris của Pháp) được tổ chức theo hình thức trực tuyến do ông Punchi Nilame Meegaswatte, Tổng Thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Sri Lanka, chủ trì, hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại với số phiếu tuyệt đối.
Kỳ họp lần thứ 16 xem xét ghi danh các di sản mới trên cơ sở xem xét 48 hồ sơ đệ trình danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trong đó có hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam.
Đại sứ, Trưởng đại diện phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO Lê Thị Hồng Vân bày tỏ vui mừng cho biết, việc ghi danh không chỉ là niềm tự hào của cộng đồng người Thái ở vùng núi Tây Bắc, mà còn là niềm vui chung của Việt Nam, góp phần giới thiệu tinh hoa văn hóa dân tộc, quảng bá hình ảnh, đất nước con người Việt Nam phát triển năng động, nhưng vẫn giàu truyền thống, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc và khẳng định sự đánh giá cao của quốc tế đối với di sản này, đối với những giá trị văn hóa Việt Nam.
Hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái đã đáp ứng toàn bộ 5 tiêu chí do UNESCO đề ra: (i) Xòe Thái là di sản văn hóa phi vật thể theo định nghĩa tại Điều 2 của Công ước 2003; (ii) Việc ghi danh sẽ góp phần đảm bảo tính phổ biến của Xòe Thái và nhận thức về tầm quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể; (iii) Các biện pháp bảo tồn được đề xuất có khả năng bảo tồn và phát huy di sản; (iv) Xòe Thái đã được đề cử với sự tự nguyện và đồng thuận của cộng đồng có liên quan; (v) Xòe Thái đã được đưa vào một danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật của Quốc gia thành viên đề cử di sản, như được quy định tại Điều 11 và 12 của Công ước 2003.
Trong tiếng Thái, “Xòe” có nghĩa là múa với các động tác tượng trưng cho các hoạt động của con người trong nghi lễ, sinh hoạt văn hóa, cuộc sống, lao động. Xòe được trình diễn trong nghi lễ, trong đám cưới, lễ hội, các sự kiện văn hóa của cộng đồng. Chủ thể của Nghệ thuật Xòe Thái là cộng đồng người Thái, cư trú ở vùng núi Tây Bắc Việt Nam. Họ là một trong 54 dân tộc sinh sống ở Việt Nam, canh tác chủ yếu nghề trồng lúa nước. Những người thực hành Xòe là thành viên của cộng đồng người Thái, không phân biệt giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp và vị thế xã hội. Xòe được bà con người Thái thực hành ở 4 tỉnh Yên Bái, Lai Châu, Sơn La và Điện Biên.
Nghệ thuật Xòe Thái là di sản văn hóa phi vật thể thứ 14 của Việt Nam được UNESCO ghi danh. Việc ghi danh hồ sơ Xòe Thái là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại lần này khẳng định sự đánh giá cao của quốc tế đối với những giá trị văn hóa của Việt Nam, tăng cường sự hiện diện của Việt Nam trên bản đồ văn hóa phi vật thể của thế giới, đồng thời góp phần quảng bá cho các mục tiêu phát triển bảo tồn và phát huy các giá trị di sản mà UNESCO đang thúc đẩy. Đây là thành quả của sự nỗ lực và phối hợp chặt chẽ trong thời gian qua của cộng đồng, chính quyền các địa phương có di sản với sự tư vấn chuyên môn của các chuyên gia về di sản, sự chỉ đạo tích cực và hiệu quả của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và vai trò điều phối của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Bộ Ngoại giao, Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh tổ chức UNESCO trong việc đề xuất, lựa chọn ý tưởng, hoàn thiện và vận động hồ sơ.
Đông đảo đồng bào các tỉnh có Xòe Thái theo dõi phiên họp của UNESCO tại Trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Việc UNESCO ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam, sự gắn kết cộng đồng, đề cao tôn trọng đa dạng văn hóa, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc vì sự khoan dung, tình yêu và lòng bác ái theo tôn chỉ và mục tiêu của Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.
Việc ghi danh này cũng góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của Xòe Thái cũng như giá trị di sản văn hóa nói chung của cộng đồng, thúc đẩy trách nhiệm trao truyền di sản giữa các thế hệ và thực hành di sản trong đời sống đương đại. Đồng thời, việc ghi danh này cũng góp phần nâng cao nhận thức về giá trị và tầm quan trọng của những truyền thống vũ đạo tương tự trong các vùng khác ở Việt Nam, tăng thêm niềm tự hào về bản bản sắc văn hóa và phát huy tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc ở Việt Nam.
Đây là lần thứ hai Kỳ họp của Ủy ban liên chính phủ được tổ chức trực tuyến do tác động của đại dịch Covid-19, song vẫn tiếp tục thu hút sự tham dự đông đảo của hàng trăm đại biểu là đại diện chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, viện văn hóa nghệ thuật và các bên liên quan trên khắp thế giới.
Một số hình ảnh phiên họp trực tuyến chiều nay tại Trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch:
Tối 28/1, Ban nhạc Quả dưa hấu ra mắt MV “Cảm ơn âm nhạc”, như món quà nghệ thuật đặc biệt gửi đến người yêu nhạc. Ca khúc nằm trong live concert “Bản ghi nhớ” dự kiến sẽ diễn ra giữa tháng 3/2026, chính thức đánh dấu sự tái hợp của các thành viên Quả dưa hấu sau gần ba thập kỷ rời sân khấu chung.
Chiều 28/1, Lễ khai mạc triển lãm ảnh "Mừng Đảng, mừng Xuân và Chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng" đã diễn ra tại Nhà triển lãm 29 Hàng Bài (Hà Nội), giới thiệu tới công chúng 100 tác phẩm nhiếp ảnh giàu tính thời sự và nghệ thuật.
Buổi ra mắt cuốn sách thứ hai “Thương – Câu chuyện tiếp tục từ trái tim” của Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu trong khuôn khổ chuỗi hoạt động sách mừng xuân của Nhã Nam đã trở thành buổi tri ân gần gũi và ấm áp của nhiều độc giả dành cho bác sĩ.
Ngày 28/1, buổi họp báo công bố Lễ hội Việt Nam tại Osaka lần thứ 3 (Vietnam Festival at Osaka 2026) đã diễn ra tại Nhật Bản với sự tham dự của đại diện Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, chính quyền địa phương, các nhà tài trợ và khách mời.
Từ ngày 30/1-1/3, triển lãm chuyên đề "Ngựa trong nghệ thuật tạo hình" sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, giới thiệu đến công chúng 60 tác phẩm đặc sắc, được tuyển chọn từ các sưu tập mỹ thuật dân gian, mỹ thuật ứng dụng, mỹ thuật hiện đại và đương đại.
Ngày 28/1, ca sĩ Nguyễn Mộc An chính thức phát hành album CD đầu tay mang tên “Mộc An Vol.1” sau một năm giành ngôi vị Quán quân tại Cuộc thi “Tiếng hát Hà Nội” 2024. Album được xem là cột mốc quan trọng đánh dấu chặng đường hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp của nữ nghệ sĩ trẻ.
Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.
Sáng 28/1, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) tổ chức Lễ ra mắt “Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu” tại số 12 Đào Tấn, Hà Nội.
Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long và ca sĩ AnhHi Thanh Cường đã cho ra mắt một album kết hợp chất liệu dân gian với âm nhạc đương đại, nối dài sức sống của những thanh âm xưa bằng hơi thở hiện đại.
Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đang được giới chuyên gia và cộng đồng văn nghệ sĩ đánh giá như một “bản thiết kế” mang tầm vóc lịch sử.
Ngày 27/1, tại khu vực Hồ Văn – Văn Miếu, Quốc Tử Giám (Hà Nội), diễn ra Hội thảo khoa học với chủ đề “Cội nguồn tổ tiên Đại thi hào Nguyễn Du – Danh nhân văn hóa thế giới”.
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân, ngày 27/1, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào, bà Naly Sisoulith cùng Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly, thăm và tìm hiểu một số di sản văn hóa tiêu biểu của tỉnh Ninh Bình.
Chiều 27/1, tại trụ sở Báo Nhân Dân (71 Hàng Trống, Hà Nội), đã diễn ra Lễ công bố Chương trình nghệ thuật “Hòa Nhạc Ánh Sáng – Chào năm mới 2026”. Sự kiện này do Báo Nhân Dân phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức.
Chiều 27/1, Báo Nhân Dân phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức công bố chương trình nghệ thuật Hòa nhạc Ánh sáng - Chào năm mới 2026 với chủ đề “Vibrant Light - Ánh sáng rực rỡ”.
Ở năm đầu tiên tổ chức, Giải thưởng Tinh hoa Việt do Báo Đại Đoàn Kết phối hợp cùng Công ty ZOA Creative tổ chức đã cho thấy sự vinh danh tinh thần sáng tạo bền bỉ, trách nhiệm xã hội và khát vọng gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.
Tại Lễ trao giải Tinh hoa Việt năm 2025 vừa diễn ra tối 26/1 tại Thành phố Hồ Chí Minh, vở nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo" của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long đã giành chiến thắng ở hạng mục “Tinh hoa sân khấu”.
Chào mừng Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Nhã Nam tổ chức chuỗi sự kiện giao lưu tác giả-tác phẩm, ra mắt sách, và Hội sách Dọn kho đón Tết, với nhiều hoạt động thú vị.
Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.
Nữ diễn viên múa 67 tuổi Dương Lệ Bình, người thường được gọi là “Chim công làng múa”, “Khổng tước làng múa” sẽ có buổi trình diễn tại Việt Nam vào đầu tháng 3 tới.
Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.
Chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026, Nhà hát Múa rối Việt Nam tổ chức đợt biểu diễn nghệ thuật phục vụ miễn phí đồng bào vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là các cháu thiếu niên, nhi đồng tại Lũng Cú (Tuyên Quang).
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế văn hóa không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.
Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.