Cháu N. (11 tuổi, quê Lai Châu) vốn là một cậu bé năng động, rất đam mê thể thao, đặc biệt là bóng đá. Cơn ác mộng ập đến cách đây 2 tháng khi N. bắt đầu sốt cao liên tục, rét run, đỉnh điểm có lúc lên tới 40 độ C.
Ban đầu, trẻ chỉ kêu đau nhức dữ dội ở hai bắp đùi. Nghĩ con nghịch ngợm chạy nhảy nhiều dẫn đến mỏi cơ, gia đình không mảy may nghi ngờ. Tuy nhiên, cơn đau nhanh chóng lan rộng ra khắp cơ thể, buộc gia đình phải đưa em đến cơ sở y tế để khám và điều trị. Tình trạng tiến triển nặng lên nhanh trong thời gian ngắn khiến trẻ rơi vào suy hô hấp cấp, phải hỗ trợ thở oxy qua gọng kính.
Các bác sĩ chẩn đoán cháu N. bị sốc nhiễm khuẩn, nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng – một tình trạng nhiễm trùng máu cực kỳ nguy hiểm. Trẻ phải trải qua 6 ngày ròng rã thở máy xâm nhập và phẫu thuật dẫn lưu mủ ở cơ đùi hai bên để giải phóng ổ nhiễm trùng.
Dù đã cắt được sốt sau 6 ngày điều trị tích cực, nhưng đôi chân của N. đã tổn thương quá nặng. Trẻ gần như không thể đi lại, vùng đùi phải đau nhức dữ dội, dịch mủ lẫn máu vẫn liên tục rỉ thấm băng. Nhận thấy nguy cơ hoại tử tiến triển, bệnh nhi lập tức được chuyển viện đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để can thiệp chuyên sâu.
Tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ Khoa Nhi ghi nhận cháu N. trong tình trạng suy dinh dưỡng, gầy gò. Trên hai chân là những vết sẹo mổ cũ vẫn đang rỉ dịch lẫn ít máu và mủ loãng thấm băng.
Kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số viêm của bệnh nhi ở mức báo động đỏ: CRP (chỉ số viêm) tăng vọt lên tới 194.9 mg/L (bình thường < 5 mg/L), chứng tỏ cơ thể đang phản ứng viêm cực kỳ dữ dội. Kết quả cấy vi khuẩn cho thấy tụ cầu vàng còn nhạy với nhiều loại kháng sinh. Tuy nhiên độc lực của tụ cầu vàng đã để lại những tổn thương nặng nề hệ vận động cho bệnh nhi.
Kết quả chụp MRI và siêu âm phần mềm cho thấy tình trạng viêm xương tủy lan tỏa xương đùi, xuất hiện nhiều ổ áp xe trong xương, dưới màng xương và các khối cơ vùng chậu, mông và đùi phải. Đặc biệt, siêu âm phát hiện một ổ giảm âm dạng dịch mủ kích thước 12x15mm nằm sát màng xương đùi, ăn sâu và tạo thành một đường rò mủ ra tận ngoài da. Toàn bộ tổ chức mô mềm quanh mông, đùi, cẳng chân hai bên bị phù nề nghiêm trọng. Cháu N. được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng kèm viêm xương tủy xương đùi.
Trước tình trạng tổn thương xương hoại tử nghiêm trọng, dịch mủ vẫn tiếp tục rò rỉ và nguy cơ tàn phế khá cao, các bác sĩ đã tiến hành hội chẩn chuyên khoa và quyết định can thiệp phẫu thuật.
Bác sĩ chuyên khoa II Hoàng Mạnh Hà, Trưởng khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình và thần kinh cột sống, người trực tiếp phẫu thuật cho biết: “Vi khuẩn tụ cầu vàng xâm nhập vào cơ thể cháu N. qua đường máu, sau đó khu trú, sinh sôi trong các bè xương và khoảng trống của tủy xương dài. Chúng gây viêm, nhiễm trùng hoại tử, phá vỡ vỏ xương và tạo thành các ổ áp xe phần mềm dồn dập".
Trong hơn 1 giờ, kíp phẫu thuật đã nạo sạch tối đa tất cả các ổ áp xe, ổ viêm trong xương và cơ, loại bỏ các tổ chức hoại tử. Nhưng để điều trị triệt để các ổ viêm trong xương mà mắt thường không nhìn thấy được, bác sĩ đã đưa xi măng kháng sinh vào để bịt kín các khoảng khuyết hổng. Xi măng kháng sinh sẽ khuếch tán dần và diệt vi khuẩn tại chỗ.
Sau từ 3 đến 6 tuần, vùng xương hết viêm nhiễm, hoại tử, bệnh nhân sẽ được tiến hành phẫu thuật ghép xương tự thân hoặc xương nhân tạo. Đây hiện là phương pháp hiệu quả giúp kiểm soát tình trạng viêm xương, đồng thời tạo cơ hội bảo tồn chi và phục hồi chức năng vận động cho bệnh nhi.
Một tuần sau mổ, tình trạng nhiễm trùng của cháu N. đã được kiểm soát hoàn toàn, vết thương khô và bắt đầu lành tốt. Trong thời gian tới, khi các chỉ số xét nghiệm về nhiễm trùng trở về mức bình thường, các bác sĩ sẽ tiến hành ghép xương tự thân/ nhân tạo, sớm đưa cậu bé mê bóng đá trở lại với sân cỏ.
Qua trường hợp của bé N., các bác sĩ khuyến cáo: Vi khuẩn tụ cầu vàng có độc lực rất mạnh và nguy hiểm. Khi trẻ có biểu hiện sốt cao kéo dài kèm theo đau nhức cơ, xương, khớp bất thường, phụ huynh tuyệt đối không tự ý điều trị hoặc chủ quan nghĩ do vận động. Cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, làm xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh kịp thời, tránh để bệnh tiến triển thành viêm xương tủy, hoại tử xương hoặc các biến chứng nặng nề có thể dẫn đến tàn phế.
