Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025)

Từ báo Đời sống thợ thuyền đến báo Thanh Niên

Giữa lúc cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra ác liệt, tình hình Đông Dương đang có những biến động, vào khoảng cuối năm 1917, Nguyễn Tất Thành từ Anh trở lại Pháp để có điều kiện trực tiếp hoạt động trong phong trào Việt kiều và phong trào công nhân Pháp.

Từ báo Đời sống thợ thuyền đến báo Thanh Niên

1. Thời gian đầu khi tới Paris, cuộc sống của anh gặp rất nhiều khó khăn. Vừa hoạt động chính trị, vừa phải kiếm sống một cách chật vật, khi thì làm thuê cho một hiệu ảnh, khi thì vẽ thuê cho một xưởng đồ cổ mỹ nghệ Trung Hoa, nhưng anh vẫn kiên trì, hăng say học tập, hoạt động và tập viết những bài báo nhỏ.

Chủ nhiệm báo Đời sống thợ thuyền (La vie ouvriere) đã khuyến khích Nguyễn Ái Quốc viết tin tức ở thuộc địa cho báo với mong muốn giúp người Pháp hiểu rõ những bất công xảy ra ở An Nam. Cũng trong thời gian này Người quen ông chủ bút tờ Nhân đạo (L’Humanité) và bắt đầu học kỹ năng viết truyện ngắn.

Ngày 17/8/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh kể về quá trình Người tập viết báo tại lớp chỉnh Đảng Trung ương, Người bộc bạch có ba lần sung sướng trong nghề viết. “Lần đầu bài mình được đăng báo, có thể nói là sướng nhất trong đời người”, lần thứ hai được sung sướng là viết truyện ngắn được đăng báo và lần sung sướng thứ ba là viết bài Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H, 2011, t.8, tr.211).

2. Từ người yêu nước trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc nhận thức được trách nhiệm to lớn của mình là tranh thủ các diễn đàn, các đại hội quốc tế và trên báo chí, nhằm lên án tội ác của chủ nghĩa thực dân đối với nhân dân các nước thuộc địa, thức tỉnh nhân dân các nước thuộc địa, hướng họ vào cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do và truyền bá chủ nghĩa cộng sản về quê hương.

Đánh giá cao sức mạnh của nhân dân thuộc địa và vai trò của những người cộng sản trong việc tập hợp và tổ chức quần chúng đấu tranh để giành độc lập dân tộc, trong hai bài “Đông Dương”, đăng trên tạp chí Cộng sản (La Revue Communiste), số 14 (4/1921) và số 15 (5/1921) Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến. Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy cho thời cơ đó mau đến.

Sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: Chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr. 40).

3. Để có thể thúc đẩy sự nghiệp cách mạng của nhân dân các thuộc địa, để có một bộ tham mưu tổ chức và lãnh đạo thống nhất cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc ở các thuộc địa, được sự đồng tình và ủng hộ của Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã cùng với đại biểu thuộc địa của Pháp đứng ra vận động thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa - một hình thức mặt trận của các dân tộc bị chủ nghĩa thực dân Pháp thống trị, liên minh với giai cấp vô sản ở chính quốc cùng đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Từ những hoạt động và đóng góp của mình, Người đã được bầu vào Ban Chấp hành Hội Liên hiệp thuộc địa.

Hội Liên hiệp thuộc địa xuất bản báo Người cùng khổ (Le Paria) làm cơ quan ngôn luận. Nguyễn Ái Quốc được phân công làm chủ nhiệm, kiêm chủ bút của tờ báo. Le Paria số 1, ngày 1/4/1922, đăng lời kêu gọi, nêu rõ tôn chỉ, mục đích và nhấn mạnh:

“Le Paria đã sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu, mục đích của báo chắc chắn sẽ đạt được: đó là giải phóng loài người” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr.491). Sáu năm liên tục ở Pháp (1917-1923), từ lúc phải tự trau dồi tiếng Pháp, đến khi viết được một mẩu tin,viết được một truyện ngắn đăng báo, đến khi cho ra đời tờ báo Le Paria đã cho thấy sức làm việc phi thường và nghị lực to lớn của Nguyễn Ái Quốc.

Từ khi ra đời đến khi đình bản, báo Người cùng khổ ra được 38 số, trong những điều kiện hết sức khó khăn về tài chính và phương tiện hoạt động, lại luôn bị cảnh sát theo dõi, đe dọa, gây khó dễ. Nguyễn Ái Quốc là một trong những người lãnh đạo chủ chốt của báo, Người làm chủ nhiệm, chủ bút, giữ quỹ và kiêm cả việc phát hành, bán báo. Vừa chạy vạy lo kinh phí, lo phát hành, thậm chí còn dành cả phần tài chính eo hẹp của mình để duy trì báo, Nguyễn Ái Quốc vẫn phải viết báo, số nào gần như Người cũng viết. Có những số báo Nguyễn Ái Quốc viết đến 3-4 bài. Không những viết cho Le Paria, Nguyễn Ái Quốc còn viết cho rất nhiều tờ báo khác như L’Humanité, La Vie Ouvrière… Nguyễn Ái Quốc còn dự định làm báo Việt Nam hồn bằng tiếng Việt nhằm lưu hành trong người Việt Nam. Nhưng việc này không thành vì giữa năm 1923 Người được Quốc tế Cộng sản và Đảng Cộng sản Pháp cử đi Liên Xô dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ V.

4. Năm 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. báo Thanh Niên, cơ quan ngôn luận của Hội được Người sáng lập và trực tiếp chỉ đạo, đồng thời là cây bút chủ chốt, số đầu tiên ra ngày 21/6/1925. Là tờ báo đầu tiên trong lịch sử báo chí cách mạng nước ta, báo Thanh Niên đã góp phần quan trọng vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tới thành lập chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Việt Nam.

Tiếp theo tờ Thanh Niên, Nguyễn Ái Quốc cùng các bạn chiến đấu của mình còn xuất bản ba tờ báo định kỳ khác là: báo Công nông (từ tháng 12/1926 đến đầu năm 1928), bán nguyệt san Lính cách mệnh (từ đầu năm 1927 đến đầu năm 1928) và Việt Nam tiền phong cho những đối tượng hẹp hơn.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại kho tàng báo chí đồ sộ với hơn 2.000 bài báo các loại, gần 300 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký và Người cũng đã từng sử dụng 173 tên gọi, bút danh, bí danh khác nhau (Riêng Báo Nhân Dân, trong 18 năm Bác đã viết 1.205 bài báo, với 23 bút danh). Nhiều bài báo, tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành những tác phẩm lý luận quan trọng, nhiều tác phẩm trở thành cẩm nang cho hoạt động của Đảng ta. Người thực sự là một nhà báo lão luyện, người thầy vĩ đại của các nhà báo.

Có thể bạn quan tâm

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật tại xã Tam Hưng, Hà Nội.

Gỡ rào cản để hộ kinh doanh mở rộng quy mô

Hộ kinh doanh là lực lượng quan trọng của kinh tế tư nhân, tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và giữ vai trò lớn trong lưu thông hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, khu vực này đang bộc lộ nhiều dấu hiệu suy giảm, đòi hỏi sớm tháo gỡ rào cản để ổn định và phát triển.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, phát biểu giới thiệu nghị quyết.

Việt Nam khởi xướng Thập kỷ quốc tế về Văn hóa

Ngày 4/9, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững”, tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững.

Việc sáp nhập các trường đặt mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm. Ảnh: THẾ PHONG

Sau sáp nhập, trường học phải tốt hơn

Năm học 2026-2027 mở ra với một thay đổi lớn trong mạng lưới trường học: Các địa phương đồng loạt tổ chức lại cơ sở giáo dục công lập theo mô hình mới. Từ những trường nhỏ, phân tán hình thành các trường quy mô lớn, có phân hiệu, điểm trường, đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy học.

Cuộc cạnh tranh hạ tầng trạm sạc sẽ không chỉ nằm ở số lượng trụ sạc mà còn ở công nghệ và hạ tầng số đi kèm. Đồ họa: ANH QUÂN

Cuộc đua phủ sóng hạ tầng trạm sạc xe điện

Cùng với đà tăng trưởng của thị trường xe điện, hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển sôi động với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Xu hướng này phản ánh quá trình chuyển dịch sang giao thông xanh đang được thúc đẩy đồng thời từ chính sách và thị trường.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng biên (kỳ 1)

Ngày 5/9, tiếng trống khai giảng năm học 2026-2027 vang lên cùng một dấu mốc đặc biệt: 108 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới dự kiến đồng loạt được khánh thành, bàn giao, đưa vào sử dụng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng những ngôi trường ấy sẽ trở thành những “cột mốc mềm” về giáo dục vùng biên. Đằng sau những công trình mới là một chủ trương lớn nhằm tạo công bằng trong cơ hội giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền và đầu tư cho nguồn nhân lực của vùng biên trong tương lai.

Dự án mở rộng đường cao tốc đoạn Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: VIẾT DŨNG

Hạ tầng mở đường cho tăng trưởng

Khi những tuyến đường, sân bay và công trình kết nối lần lượt về đích, kỳ vọng lớn hơn không chỉ là thêm những công trình mới mà là mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Hoạt động khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trước năm học mới 2026-2027.

Tấm thẻ nhỏ, điểm tựa lớn

Năm học 2026-2027 đang đến gần, cùng với những khoản chi đầu năm, bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những chính sách an sinh mà mỗi gia đình có con đang đi học cần chủ động chuẩn bị. Một tấm thẻ có thể cả năm không sử dụng, nhưng khi ốm đau, tai nạn hay mắc bệnh phải điều trị dài ngày, đó có thể là điểm tựa giúp gia đình giảm đi khoản chi phí y tế rất lớn.

Trường PTTH Hoàng Quán Chi vừa hoàn thành chuẩn bị đón học sinh năm học 2026-2027. Ảnh: NAM NGUYỄN

Thêm nguồn lực cho ngành giáo dục Thủ đô

Năm học 2026-2027 đang đến gần. Với gần 2,3 triệu học sinh, Hà Nội bước vào năm học mới trong bối cảnh số học sinh dự kiến tăng thêm khoảng 37.800 em, tương ứng hơn 1.000 lớp. Cùng với bài toán bảo đảm đủ trường, lớp, thành phố tiếp tục bổ sung giáo viên, tăng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú và siết chặt quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm trong trường học.

Hướng dẫn người dân kê khai dữ liệu đất. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nỗ lực hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Từ những phòng làm việc sáng đèn ngoài giờ hành chính đến các nhà văn hóa thôn, xóm trong ngày nghỉ, nhiều địa phương đang chạy đua với thời gian để hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Mỗi nơi một cách làm và cùng chung quyết tâm xây dựng hệ thống dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Nhiều người dân vẫn chưa biết mình thuộc diện được hưởng chính sách an sinh nào. Ảnh: ANH QUÂN

Để chính sách an sinh đến đúng người, đúng lúc

Tại buổi làm việc ngày 25/8 về tình hình thực hiện chính sách an sinh xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt vấn đề đổi mới cách tiếp cận chính sách theo hướng chủ động hơn, bao trùm hơn, để mỗi người dân, dù ở đâu và trong hoàn cảnh nào, đều được bảo vệ trước những rủi ro lớn, tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và có cơ hội phát triển.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Nhân viên của Halo Trust rà phá bom mìn tại Daraa. Ảnh: UNMAS

Bom mìn chưa nổ đe dọa hàng nghìn người dân

Theo CNN, trên các cánh đồng ở Daraa, miền nam Syria, hiện vẫn ngổn ngang chất nổ còn sót lại từ cuộc xung đột. Số liệu của tổ chức Halo Trust (Anh) cho thấy, ít nhất 800 người, trong đó gần 35% là trẻ em, đã thiệt mạng vì bom mìn chưa nổ kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào cuối năm 2024.

Thủ đô Damascus của Syria.Ảnh: WIKIPEDIA

Syria hướng tới tái thiết đất nước

Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tuyên bố quốc gia này đang từng bước khép lại một giai đoạn đau thương trong quá khứ, mở đường cho tái thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Tuyên bố được ông al-Sharaa đưa ra sau khi Mỹ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố.

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Việt Nam cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán để BESS thật sự trở thành một thị trường.

Cần cú huých cho thị trường pin lưu trữ

Sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo (NLTT) đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển thị trường pin lưu trữ năng lượng (BESS) - công nghệ cho phép tích trữ điện khi nguồn dồi dào và phát lại khi nhu cầu tăng cao, qua đó cân bằng cung - cầu và nâng cao độ ổn định của hệ thống điện.

Tư vấn cho sinh viên các nghành học về công nghệ tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: NAM HẢI

Khép kín chuỗi đào tạo

Sáng 25/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan đánh giá kết quả một năm triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Đại dương ở châu Âu đang ấm lên nhanh chóng do BĐKH. Ảnh: GETTY IMAGES

Đại dương châu Âu đang ấm lên

Một nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Bern (Thụy Sĩ) cho biết, biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiệt độ biển tăng cao ở châu Âu, trực tiếp làm tăng thêm khoảng 2OC nhiệt độ ở Địa Trung Hải trong mùa hè này và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

Hiện tượng siêu El Nino gây khô hạn và cháy rừng tại Brazil. Ảnh: FUTURA SCIENCES

Dự báo tác động nghiêm trọng của “siêu El Nino”

Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh vừa dự báo, hiện tượng El Nino năm nay sẽ đạt mức nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ, khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Giới chuyên gia châu Á cũng cho rằng, El Nino siêu mạnh có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn nông nghiệp trên khắp Đông Nam Á.

Thủ môn Lê Giang Patrik (giữa) mang đến sự chắc chắn cho hàng thủ đội tuyển Việt Nam. Ảnh: LÊ MINH

Phần thưởng cho sự kiên trì

Trên chảo lửa Rajamangala tại Bangkok, Đội tuyển Việt Nam đã quật ngã kình địch Thái Lan với tỷ số 2-0 ở trận chung kết lượt đi ASEAN Cup 2026. Pha lập công của Hai Long và Quang Hải ở hiệp 2 khiến hàng triệu người hâm mộ vỡ òa, nhưng về chuyên môn, “người gác đền” Lê Giang Patrik mới là nền móng cho toàn bộ chiến thuật của Huấn luyện viên (HLV) Kim Sang Sik.

Hơn 50.000 người đồng thanh hát Quốc ca.

Cùng chung tiếng gọi Tổ quốc thiêng liêng

Tiếp nối dấu ấn của mùa đầu tiên tại Hà Nội, chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” 2026 do Báo Nhân Dân và UBND Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức đã diễn ra tối 23/8 tại Khu đô thị Vạn Phúc, Thành phố Hồ Chí Minh. Nghệ sĩ, khán giả thuộc các thế hệ đã cùng hát, cùng cảm nhận và lan tỏa tình yêu đất nước.