Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025)

Từ báo Đời sống thợ thuyền đến báo Thanh Niên

Giữa lúc cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra ác liệt, tình hình Đông Dương đang có những biến động, vào khoảng cuối năm 1917, Nguyễn Tất Thành từ Anh trở lại Pháp để có điều kiện trực tiếp hoạt động trong phong trào Việt kiều và phong trào công nhân Pháp.

Từ báo Đời sống thợ thuyền đến báo Thanh Niên

1. Thời gian đầu khi tới Paris, cuộc sống của anh gặp rất nhiều khó khăn. Vừa hoạt động chính trị, vừa phải kiếm sống một cách chật vật, khi thì làm thuê cho một hiệu ảnh, khi thì vẽ thuê cho một xưởng đồ cổ mỹ nghệ Trung Hoa, nhưng anh vẫn kiên trì, hăng say học tập, hoạt động và tập viết những bài báo nhỏ.

Chủ nhiệm báo Đời sống thợ thuyền (La vie ouvriere) đã khuyến khích Nguyễn Ái Quốc viết tin tức ở thuộc địa cho báo với mong muốn giúp người Pháp hiểu rõ những bất công xảy ra ở An Nam. Cũng trong thời gian này Người quen ông chủ bút tờ Nhân đạo (L’Humanité) và bắt đầu học kỹ năng viết truyện ngắn.

Ngày 17/8/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh kể về quá trình Người tập viết báo tại lớp chỉnh Đảng Trung ương, Người bộc bạch có ba lần sung sướng trong nghề viết. “Lần đầu bài mình được đăng báo, có thể nói là sướng nhất trong đời người”, lần thứ hai được sung sướng là viết truyện ngắn được đăng báo và lần sung sướng thứ ba là viết bài Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H, 2011, t.8, tr.211).

2. Từ người yêu nước trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc nhận thức được trách nhiệm to lớn của mình là tranh thủ các diễn đàn, các đại hội quốc tế và trên báo chí, nhằm lên án tội ác của chủ nghĩa thực dân đối với nhân dân các nước thuộc địa, thức tỉnh nhân dân các nước thuộc địa, hướng họ vào cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do và truyền bá chủ nghĩa cộng sản về quê hương.

Đánh giá cao sức mạnh của nhân dân thuộc địa và vai trò của những người cộng sản trong việc tập hợp và tổ chức quần chúng đấu tranh để giành độc lập dân tộc, trong hai bài “Đông Dương”, đăng trên tạp chí Cộng sản (La Revue Communiste), số 14 (4/1921) và số 15 (5/1921) Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến. Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy cho thời cơ đó mau đến.

Sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: Chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr. 40).

3. Để có thể thúc đẩy sự nghiệp cách mạng của nhân dân các thuộc địa, để có một bộ tham mưu tổ chức và lãnh đạo thống nhất cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc ở các thuộc địa, được sự đồng tình và ủng hộ của Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã cùng với đại biểu thuộc địa của Pháp đứng ra vận động thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa - một hình thức mặt trận của các dân tộc bị chủ nghĩa thực dân Pháp thống trị, liên minh với giai cấp vô sản ở chính quốc cùng đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Từ những hoạt động và đóng góp của mình, Người đã được bầu vào Ban Chấp hành Hội Liên hiệp thuộc địa.

Hội Liên hiệp thuộc địa xuất bản báo Người cùng khổ (Le Paria) làm cơ quan ngôn luận. Nguyễn Ái Quốc được phân công làm chủ nhiệm, kiêm chủ bút của tờ báo. Le Paria số 1, ngày 1/4/1922, đăng lời kêu gọi, nêu rõ tôn chỉ, mục đích và nhấn mạnh:

“Le Paria đã sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu, mục đích của báo chắc chắn sẽ đạt được: đó là giải phóng loài người” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr.491). Sáu năm liên tục ở Pháp (1917-1923), từ lúc phải tự trau dồi tiếng Pháp, đến khi viết được một mẩu tin,viết được một truyện ngắn đăng báo, đến khi cho ra đời tờ báo Le Paria đã cho thấy sức làm việc phi thường và nghị lực to lớn của Nguyễn Ái Quốc.

Từ khi ra đời đến khi đình bản, báo Người cùng khổ ra được 38 số, trong những điều kiện hết sức khó khăn về tài chính và phương tiện hoạt động, lại luôn bị cảnh sát theo dõi, đe dọa, gây khó dễ. Nguyễn Ái Quốc là một trong những người lãnh đạo chủ chốt của báo, Người làm chủ nhiệm, chủ bút, giữ quỹ và kiêm cả việc phát hành, bán báo. Vừa chạy vạy lo kinh phí, lo phát hành, thậm chí còn dành cả phần tài chính eo hẹp của mình để duy trì báo, Nguyễn Ái Quốc vẫn phải viết báo, số nào gần như Người cũng viết. Có những số báo Nguyễn Ái Quốc viết đến 3-4 bài. Không những viết cho Le Paria, Nguyễn Ái Quốc còn viết cho rất nhiều tờ báo khác như L’Humanité, La Vie Ouvrière… Nguyễn Ái Quốc còn dự định làm báo Việt Nam hồn bằng tiếng Việt nhằm lưu hành trong người Việt Nam. Nhưng việc này không thành vì giữa năm 1923 Người được Quốc tế Cộng sản và Đảng Cộng sản Pháp cử đi Liên Xô dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ V.

4. Năm 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. báo Thanh Niên, cơ quan ngôn luận của Hội được Người sáng lập và trực tiếp chỉ đạo, đồng thời là cây bút chủ chốt, số đầu tiên ra ngày 21/6/1925. Là tờ báo đầu tiên trong lịch sử báo chí cách mạng nước ta, báo Thanh Niên đã góp phần quan trọng vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tới thành lập chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Việt Nam.

Tiếp theo tờ Thanh Niên, Nguyễn Ái Quốc cùng các bạn chiến đấu của mình còn xuất bản ba tờ báo định kỳ khác là: báo Công nông (từ tháng 12/1926 đến đầu năm 1928), bán nguyệt san Lính cách mệnh (từ đầu năm 1927 đến đầu năm 1928) và Việt Nam tiền phong cho những đối tượng hẹp hơn.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại kho tàng báo chí đồ sộ với hơn 2.000 bài báo các loại, gần 300 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký và Người cũng đã từng sử dụng 173 tên gọi, bút danh, bí danh khác nhau (Riêng Báo Nhân Dân, trong 18 năm Bác đã viết 1.205 bài báo, với 23 bút danh). Nhiều bài báo, tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành những tác phẩm lý luận quan trọng, nhiều tác phẩm trở thành cẩm nang cho hoạt động của Đảng ta. Người thực sự là một nhà báo lão luyện, người thầy vĩ đại của các nhà báo.

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Bảo đảm an toàn phải được đặt lên hàng đầu đối với ca-nô chở khách. Ảnh: NAM HẢI

Siết chặt an toàn vận tải khách đường thủy

Khoảng 13 giờ ngày 11/7, chiếc ca-nô chở 36 người, gồm 32 du khách quốc tịch Ấn Độ, ba thuyền viên và một hướng dẫn viên bị lật trên vùng biển gần Hòn Mây Rút (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), cướp đi sinh mạng của 15 du khách. Đây là thảm kịch gây ra mất mát đặc biệt đau xót.

Tư vấn tuyển sinh ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Ảnh: NAM HẢI

Giữ chuẩn đầu vào để nâng chất nguồn nhân lực

Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với ngành pháp luật, đồng thời tiếp tục áp dụng điểm sàn với nhóm ngành sức khỏe trong mùa tuyển sinh năm 2026. Chính sách này thể hiện định hướng nhất quán trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đối với những ngành nghề có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Mỗi năm, hàng triệu người bệnh từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tìm đến Hà Nội để khám và điều trị những ca bệnh khó. Những trung tâm y khoa hàng đầu như Bạch Mai, Việt Đức, K, Tim Hà Nội, Phụ sản Hà Nội, Ung bướu Hà Nội… từ lâu đã trở thành địa chỉ tin cậy không chỉ với người dân trong nước mà còn với nhiều Việt kiều và người nước ngoài.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Hà Nội đang được thay đổi theo hướng phục vụ dân kịp thời hơn, đỡ tốn kém hơn.

Rút ngắn “thời gian vàng” để cứu người

Một người đàn ông đột quỵ trên đường đi làm, một cụ già sống một mình bất ngờ ngã trong đêm hay một cháu bé bị hóc dị vật dẫn đến ngừng thở... Chỉ chậm vài phút, cơ hội cứu sống người bệnh có thể trôi qua. Bởi vậy, với cấp cứu ngoại viện, mỗi cuộc gọi, mỗi quyết định điều xe, mỗi thao tác sơ cứu ban đầu đều là cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Ấn Độ gặp gỡ tại New Delhi. Ảnh: KANTEI.GO

Ấn Độ và Nhật Bản mở rộng hợp tác

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài ba ngày. Hai bên nhất trí tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, quốc phòng, an ninh kinh tế và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Gánh nặng về chi phí sinh hoạt khiến nhiều người trẻ e ngại, lựa chọn trì hoãn hôn nhân. Ảnh: NAM HẢI

“Làn sóng” độc thân trong xã hội

Cơ cấu gia đình Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến đổi sâu sắc. Dữ liệu dân số 15 năm qua (2009-2024) cho thấy quy mô gia đình dần thu nhỏ, người trẻ có xu hướng kết hôn muộn và lối sống độc thân ngày càng gia tăng. Việc này kéo theo nhiều vấn đề an sinh xã hội, già hóa dân số và chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Các ngành đào tạo STEM thu hút thí sinh đến tìm hiểu.

Chọn đúng ngành mở cánh cửa tương lai

Chỉ ít ngày sau khi kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, hàng chục nghìn học sinh và phụ huynh đã tìm đến Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Nếu khai thác tốt, “mái nhà” Hà Nội có thể trở thành thảm xanh hữu ích. Ảnh: NAM NGUYỄN

Khoảng không gian “thứ năm” của Hà Nội

Trong khi Hà Nội tìm kiếm quỹ đất cho cây xanh và không gian công cộng, hàng triệu m2 mái nhà vẫn gần như bị bỏ ngỏ, dù có thể trở thành một phần của hạ tầng xanh đô thị.