Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025)

Từ báo Đời sống thợ thuyền đến báo Thanh Niên

Giữa lúc cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra ác liệt, tình hình Đông Dương đang có những biến động, vào khoảng cuối năm 1917, Nguyễn Tất Thành từ Anh trở lại Pháp để có điều kiện trực tiếp hoạt động trong phong trào Việt kiều và phong trào công nhân Pháp.

Từ báo Đời sống thợ thuyền đến báo Thanh Niên

1. Thời gian đầu khi tới Paris, cuộc sống của anh gặp rất nhiều khó khăn. Vừa hoạt động chính trị, vừa phải kiếm sống một cách chật vật, khi thì làm thuê cho một hiệu ảnh, khi thì vẽ thuê cho một xưởng đồ cổ mỹ nghệ Trung Hoa, nhưng anh vẫn kiên trì, hăng say học tập, hoạt động và tập viết những bài báo nhỏ.

Chủ nhiệm báo Đời sống thợ thuyền (La vie ouvriere) đã khuyến khích Nguyễn Ái Quốc viết tin tức ở thuộc địa cho báo với mong muốn giúp người Pháp hiểu rõ những bất công xảy ra ở An Nam. Cũng trong thời gian này Người quen ông chủ bút tờ Nhân đạo (L’Humanité) và bắt đầu học kỹ năng viết truyện ngắn.

Ngày 17/8/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh kể về quá trình Người tập viết báo tại lớp chỉnh Đảng Trung ương, Người bộc bạch có ba lần sung sướng trong nghề viết. “Lần đầu bài mình được đăng báo, có thể nói là sướng nhất trong đời người”, lần thứ hai được sung sướng là viết truyện ngắn được đăng báo và lần sung sướng thứ ba là viết bài Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H, 2011, t.8, tr.211).

2. Từ người yêu nước trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc nhận thức được trách nhiệm to lớn của mình là tranh thủ các diễn đàn, các đại hội quốc tế và trên báo chí, nhằm lên án tội ác của chủ nghĩa thực dân đối với nhân dân các nước thuộc địa, thức tỉnh nhân dân các nước thuộc địa, hướng họ vào cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do và truyền bá chủ nghĩa cộng sản về quê hương.

Đánh giá cao sức mạnh của nhân dân thuộc địa và vai trò của những người cộng sản trong việc tập hợp và tổ chức quần chúng đấu tranh để giành độc lập dân tộc, trong hai bài “Đông Dương”, đăng trên tạp chí Cộng sản (La Revue Communiste), số 14 (4/1921) và số 15 (5/1921) Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến. Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải thúc đẩy cho thời cơ đó mau đến.

Sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: Chủ nghĩa xã hội chỉ còn phải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr. 40).

3. Để có thể thúc đẩy sự nghiệp cách mạng của nhân dân các thuộc địa, để có một bộ tham mưu tổ chức và lãnh đạo thống nhất cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc ở các thuộc địa, được sự đồng tình và ủng hộ của Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã cùng với đại biểu thuộc địa của Pháp đứng ra vận động thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa - một hình thức mặt trận của các dân tộc bị chủ nghĩa thực dân Pháp thống trị, liên minh với giai cấp vô sản ở chính quốc cùng đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Từ những hoạt động và đóng góp của mình, Người đã được bầu vào Ban Chấp hành Hội Liên hiệp thuộc địa.

Hội Liên hiệp thuộc địa xuất bản báo Người cùng khổ (Le Paria) làm cơ quan ngôn luận. Nguyễn Ái Quốc được phân công làm chủ nhiệm, kiêm chủ bút của tờ báo. Le Paria số 1, ngày 1/4/1922, đăng lời kêu gọi, nêu rõ tôn chỉ, mục đích và nhấn mạnh:

“Le Paria đã sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu, mục đích của báo chắc chắn sẽ đạt được: đó là giải phóng loài người” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.1, tr.491). Sáu năm liên tục ở Pháp (1917-1923), từ lúc phải tự trau dồi tiếng Pháp, đến khi viết được một mẩu tin,viết được một truyện ngắn đăng báo, đến khi cho ra đời tờ báo Le Paria đã cho thấy sức làm việc phi thường và nghị lực to lớn của Nguyễn Ái Quốc.

Từ khi ra đời đến khi đình bản, báo Người cùng khổ ra được 38 số, trong những điều kiện hết sức khó khăn về tài chính và phương tiện hoạt động, lại luôn bị cảnh sát theo dõi, đe dọa, gây khó dễ. Nguyễn Ái Quốc là một trong những người lãnh đạo chủ chốt của báo, Người làm chủ nhiệm, chủ bút, giữ quỹ và kiêm cả việc phát hành, bán báo. Vừa chạy vạy lo kinh phí, lo phát hành, thậm chí còn dành cả phần tài chính eo hẹp của mình để duy trì báo, Nguyễn Ái Quốc vẫn phải viết báo, số nào gần như Người cũng viết. Có những số báo Nguyễn Ái Quốc viết đến 3-4 bài. Không những viết cho Le Paria, Nguyễn Ái Quốc còn viết cho rất nhiều tờ báo khác như L’Humanité, La Vie Ouvrière… Nguyễn Ái Quốc còn dự định làm báo Việt Nam hồn bằng tiếng Việt nhằm lưu hành trong người Việt Nam. Nhưng việc này không thành vì giữa năm 1923 Người được Quốc tế Cộng sản và Đảng Cộng sản Pháp cử đi Liên Xô dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ V.

4. Năm 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. báo Thanh Niên, cơ quan ngôn luận của Hội được Người sáng lập và trực tiếp chỉ đạo, đồng thời là cây bút chủ chốt, số đầu tiên ra ngày 21/6/1925. Là tờ báo đầu tiên trong lịch sử báo chí cách mạng nước ta, báo Thanh Niên đã góp phần quan trọng vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tới thành lập chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Việt Nam.

Tiếp theo tờ Thanh Niên, Nguyễn Ái Quốc cùng các bạn chiến đấu của mình còn xuất bản ba tờ báo định kỳ khác là: báo Công nông (từ tháng 12/1926 đến đầu năm 1928), bán nguyệt san Lính cách mệnh (từ đầu năm 1927 đến đầu năm 1928) và Việt Nam tiền phong cho những đối tượng hẹp hơn.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại kho tàng báo chí đồ sộ với hơn 2.000 bài báo các loại, gần 300 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký và Người cũng đã từng sử dụng 173 tên gọi, bút danh, bí danh khác nhau (Riêng Báo Nhân Dân, trong 18 năm Bác đã viết 1.205 bài báo, với 23 bút danh). Nhiều bài báo, tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành những tác phẩm lý luận quan trọng, nhiều tác phẩm trở thành cẩm nang cho hoạt động của Đảng ta. Người thực sự là một nhà báo lão luyện, người thầy vĩ đại của các nhà báo.

Có thể bạn quan tâm

Tình hình nhân đạo tại Darfur đang trở nên nghiêm trọng. Ảnh: AP

Cầu hàng không khẩn cấp đến Darfur

Liên minh châu Âu (EU) vừa triển khai Cầu hàng không khẩn cấp nhằm chuyển hàng viện trợ cứu trợ đến Darfur, khu vực đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ xung đột, nạn đói và tị nạn.

Một hoạt động viện trợ nhân đạo của LHQ tại Afghanistan. Ảnh: DOHA NEWS

LHQ thông qua ngân sách hoạt động năm 2026

Đại hội đồng LHQ vừa thông qua ngân sách thường niên cho năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Mức ngân sách này được phê duyệt theo đề xuất của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, trong đó quy định giảm 15% chi phí hoạt động và cắt giảm 19% nhân viên.

Nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật đón mừng năm mới 2026.

Sẻ chia yêu thương, rộn ràng đón 2026

Không khí chào năm mới lan tỏa trên cả nước. Từ các hoạt động thiện nguyện, chăm lo đời sống người yếu thế đến không gian lễ hội sôi động, tất cả hướng đến một năm mới khởi sắc và quyết tâm phát triển.

Biến quyết tâm thành hiện thực

Đã thành thói quen, khi những cuốn lịch đánh dấu thời gian của một năm chỉ còn lại vỏn vẹn vài tờ cuối cùng, cũng là lúc mỗi người trong chúng ta dành thời gian ngồi lại, ngẫm cho mình, cho gia đình và quê hương, đất nước những gì đã qua.

Kiều bào về thăm Đền Hùng năm 2024. Ảnh: TUẤN VIỆT

Tạo đột phá cho công tác người Việt Nam ở nước ngoài

Những kết quả đạt được trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài (Nghị quyết 36) chính là cơ sở để triển khai những giải pháp, đột phá trong công tác này trong thời gian tới.

Lực lượng an ninh nội địa Syria. Ảnh: GETTYIMAGES

Syria, Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh tấn công IS

Lực lượng an ninh nội địa Syria vừa triệt phá một nhóm khủng bố của tổ chức tự xưng "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tại khu vực Daraya, phía tây nam thủ đô Damas. Trong khi đó, lực lượng an ninh Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt giữ hơn 100 đối tượng tình nghi là thành viên IS.

Binh sĩ Nigeria trong một chiến dịch truy quét Boko Haram ở vùng đông bắc. Ảnh: CNN

Mỹ và Nigeria phối hợp chống khủng bố

Mỹ vừa tiến hành đợt không kích nhằm vào tổ chức tự xưng “Nhà nước Hồi giáo” (IS) ở khu vực tây bắc Nigeria, trong động thái can thiệp quân sự đầu tiên vào quốc gia châu Phi này. Nigeria xác nhận phối hợp với Mỹ nhằm chống khủng bố, ngăn chặn bạo lực nhằm vào dân thường, trong đó có cộng đồng người theo đạo Cơ đốc.

Việc sử dụng một bộ sách giáo khoa đòi hỏi sự sáng tạo hơn nữa trong hoạt động dạy và học.

Thách thức nằm ở thực thi

Việc Bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” được lựa chọn sử dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đang tạo ra nhiều luồng ý kiến trong dư luận giáo dục.

Trục cao tốc Bắc - Nam được đưa vào sử dụng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vận tải hoạt động thuận tiện. Ảnh: NAM ANH

Cú "bứt tốc" của hạ tầng chiến lược

Việc hoàn thành hơn 3.000 km cao tốc Bắc - Nam đánh dấu cú “bứt tốc” của hạ tầng giao thông, tạo trục kết nối xuyên suốt và mở ra động lực phát triển mới cho nền kinh tế.

Nhiều chương trình chăm lo Tết cho công nhân đang được tích cực triển khai. Ảnh: CONTECCONS

Tết đến gần, nỗi lo xa

Những ngày cuối năm, ở các khu nhà trọ công nhân tại các xã Đông Anh, Sơn Đồng hay Phú Nghĩa (Hà Nội), câu chuyện thường trực là giá cả sinh hoạt tăng, thưởng Tết thế nào và liệu có đủ tiền để về quê sum họp gia đình?

Thế giới ngầm của ngành kinh doanh vật liệu xây dựng (Kỳ 1)

Thế giới ngầm của ngành kinh doanh vật liệu xây dựng (Kỳ 1)

Hoạt động khai thác trái phép các loại tài nguyên phục vụ quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng vốn đem lại những khoản lợi nhuận khổng lồ. Nói tới “cát tặc”, người ta thường nghĩ tới những “con tàu ma” thoắt ẩn thoắt hiện ở những khúc sông, tới những đối tượng bặm trợn sẵn sàng đổ máu nhằm giữ địa bàn mỗi khi có tranh chấp.

Hoạt động bán trú của học sinh tiểu học tại phường Nam Định.

Sắp xếp trường không phải để "đẹp số liệu"

Ngày 31/12 tới đây là mốc thời gian các địa phương phải hoàn thành đề án rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên theo Kết luận 221-KL/T.Ư của Bộ Chính trị.

Gánh nặng tài chính khi nuôi dạy con khiến nhiều gia đình quyết định không sinh con thứ hai. Ảnh: NAM HẢI

Bài toán sau thời kỳ dân số vàng

Việt Nam đang tiến gần mốc khép lại thời kỳ dân số vàng vào năm 2036. Khi mức sinh giảm và dân số già hóa nhanh, những thách thức về tăng trưởng và an sinh xã hội ngày càng hiện rõ.

Ảnh: NAM ANH

Chuyện điều hành giao thông và xử lý vi phạm

Mỗi quốc gia trên thế giới có những bộ luật, chính sách và phương án điều hành giao thông cũng như xử lý vi phạm rất riêng biệt. Mức độ thì tùy thuộc vào sự phát triển kinh tế, công nghệ quản lý, dân trí, dân số, cơ sở hạ tầng, thu nhập và chế tài áp dụng.

Với việc đa dạng hóa các gói BHYT, người dân ngày càng có cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế hiện đại, kỹ thuật cao.

Nghiên cứu kinh nghiệm triển khai bảo hiểm y tế bổ sung

Gói bảo hiểm y tế (BHYT) bổ sung được kỳ vọng giúp người dân giảm áp lực tài chính cho người bệnh và gia đình khi tiếp cận các dịch vụ y tế, tiếp cận thêm thuốc, dịch vụ ngoài BHYT hiện hành và yên tâm hơn khi điều trị dài ngày.

Ảnh: COURTESY

Miss Universe gặp khủng hoảng

Giới chức Mexico đã phát lệnh bắt giữ doanh nhân Raúl Rocha Cantú (trong ảnh), Chủ tịch cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Thế giới (Miss Universe), với cáo buộc chỉ đạo và tài trợ một mạng lưới tội phạm có tổ chức liên quan buôn lậu nhiên liệu và vũ khí.

Trụ sở BOJ tại Thủ đô Tokyo. Ảnh: AP

BOJ nâng lãi suất chính sách

Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) vừa nâng lãi suất chính sách chủ chốt lên mức cao nhất trong ba thập kỷ qua, đồng thời để ngỏ khả năng tăng thêm lãi suất.

Phiên họp thông qua gói ngân sách bổ sung của Quốc hội Nhật Bản. Ảnh: JAPAN TIMES

Nhật Bản thông qua gói ngân sách bổ sung kỷ lục

Quốc hội Nhật Bản đã thông qua dự thảo ngân sách bổ sung tài khóa 2025 trị giá 18.300 tỷ yen (117 tỷ USD). Đây là khoản ngân sách bổ sung lớn nhất kể từ năm tài chính 2022 và được xem là cơ sở cho các biện pháp kinh tế mới của chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Trao Tết ấm cho hơn 30 nghìn công nhân

“Xây Tết 2026” là chương trình do Báo Nhân Dân phối hợp với Công ty Cổ phần Xây dựng Coteccons tổ chức, triển khai từ tháng 12/2025 đến tháng 2/2026 tại 72 công trường trên toàn quốc.

Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tiên phong chuyển đổi số

Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tiên phong chuyển đổi số

Ngày 21/12, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam lần thứ V, nhiệm kỳ 2025-2030 đã diễn ra với sự tham dự của 500 đại biểu, đại diện cho hơn 90.000 thầy thuốc trẻ trên toàn quốc. Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đến dự và phát biểu ý kiến tại đại hội.

Hiện cả nước có gần 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Ảnh: SONG ANH

Tạo lực đẩy cho hệ sinh thái khởi nghiệp

Từ những câu chuyện khởi nghiệp xanh đến bức tranh toàn cảnh đổi mới sáng tạo, việc khơi thông dòng vốn và hoàn thiện cơ chế được kỳ vọng sẽ tạo lực đẩy mới, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam phát triển bền vững.

Kiểm tra quá trình tham gia BHXH của người lao động.

Chính sách an sinh chạm tới đời sống

Trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XV, cử tri tỉnh Gia Lai đã gửi tới Quốc hội kiến nghị đề nghị tiếp tục quan tâm, bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo tốt hơn đời sống cho các đối tượng bảo trợ xã hội, người có công, người nghèo ở vùng đặc biệt khó khăn và đồng bào dân tộc thiểu số.

Mở rộng quyền lợi BHYT là "phao cứu sinh" cho bệnh nhân nghèo.

Công bằng nhưng phải bền vững

Việc mở rộng danh mục thuốc và quyền lợi bảo hiểm y tế từ năm 2026 được kỳ vọng sẽ giảm gánh nặng chi phí điều trị, giúp người bệnh, đặc biệt là các nhóm mắc bệnh nặng, bệnh mạn tính, tiếp cận tốt hơn với dịch vụ y tế hiện đại.