Dự báo tác động nghiêm trọng của “siêu El Nino”

Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh vừa dự báo, hiện tượng El Nino năm nay sẽ đạt mức nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ, khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Giới chuyên gia châu Á cũng cho rằng, El Nino siêu mạnh có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn nông nghiệp trên khắp Đông Nam Á.

Hiện tượng siêu El Nino gây khô hạn và cháy rừng tại Brazil. Ảnh: FUTURA SCIENCES
Hiện tượng siêu El Nino gây khô hạn và cháy rừng tại Brazil. Ảnh: FUTURA SCIENCES

El Nino chưa có tiền lệ

Trong báo cáo đưa ra cuối tuần trước, Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh nhận định: Hiện tượng thời tiết El Nino xảy ra khi nhiệt độ bề mặt biển ấm lên (tăng ít nhất 0,5OC so mức bình thường) ở khu vực trung tâm và vùng nhiệt đới phía đông Thái Bình Dương, gây ra thay đổi trên toàn thế giới về gió, áp suất khí quyển và lượng mưa, cũng như làm tăng nhiệt độ toàn cầu nói chung. El Nino hoạt động như một yếu tố khuếch đại, đẩy nhiệt độ lên cao hơn và kéo dài thời gian các đợt nắng nóng, gây áp lực lớn lên dân cư đô thị, nông nghiệp và nguồn cung cấp nước.

Trong bài đăng trên trang Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh, người đứng đầu bộ phận dự báo Adam Scaife cho biết: “Chúng tôi dự đoán hiện tượng El Nino mạnh nhất trong hơn một thế kỷ, đạt đỉnh điểm ở mức chênh hơn 3OC. Đây là điều chưa từng thấy trong các hồ sơ khí hậu hiện đại”.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Khí tượng và Hải dương học quốc gia Mỹ (NOAA), nhiệt độ ở khu vực Thái Bình Dương hiện cao hơn khoảng 2,6OC so mức trung bình 30 năm qua. Hiện tượng El Nino có thể đạt đỉnh điểm với mức chênh lệch nhiệt độ 3,9OC vào tháng 11 tới, cao hơn nhiều so mức chênh lệch 3OC được ghi nhận vào năm 2015.

Nếu dự báo chính xác, hiện tượng El Nino năm 2026 và ảnh hưởng của nó đến khí hậu toàn cầu sẽ vượt xa những gì thế giới từng chứng kiến. Năm 2027 rất có khả năng thay thế năm 2024 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Năm 2024, nhiệt độ toàn cầu đã tăng 1,5OC so thời kỳ tiền công nghiệp, giới hạn được đặt ra trong các cam kết quốc tế nhằm kiềm chế sự nóng lên toàn cầu.

Ảnh hưởng lớn tại Đông Nam Á

Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh cũng chỉ rõ, hiện tượng El Nino thường dẫn đến điều kiện khô hạn hơn ở khu vực Đông Nam Á, Australia, Nam Phi, Brazil và ẩm ướt hơn ở vùng Sừng châu Phi, miền nam Mỹ, Peru và Ecuador. Theo nhà khoa học Adam Scaife, đợt ấm bất thường năm nay sẽ có tác động đặc biệt mạnh mẽ trên khắp các vùng nhiệt đới. Dự báo, hạn hán nghiêm trọng ở Nam Mỹ và tây Thái Bình Dương; lượng mưa thấp hơn mức bình thường ở Ấn Độ; mưa bão gia tăng ở Anh…

Khu vực Đông Nam Á đang trong tình trạng cảnh giác cao độ trước hiện tượng thời tiết cực đoan mà các chuyên gia đánh giá là phiên bản El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận. Giới chuyên gia khu vực dự báo, El Nino siêu mạnh có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn sản xuất nông nghiệp trên khắp khu vực.

Nhà khoa học Ming Yi (Trường đại học Quốc gia Singapore) cho biết, các báo cáo mô phỏng hiện tại cho thấy khu vực Đông Nam Á đang trong giai đoạn có khả năng vượt qua cả các sự kiện kỷ lục các năm 1997 và 1998. Khi đó, hạn hán nghiêm trọng đã tàn phá khu vực, dẫn đến các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn quy mô lớn ở Indonesia, bao phủ các nước láng giềng trong lớp khói mù dày đặc, gây thiệt hại kinh tế hàng tỷ USD.

Hiện tại, rủi ro lan rộng khắp lưu vực sông Mekong và khu vực rộng lớn hơn, gồm Campuchia, Lào, Việt Nam, Thái Lan và Myanmar, đặc biệt tác động tới sản xuất lương thực, nghề cá, thủy điện và cả sinh kế của người dân. Chuyên gia Areeya Obidiegwu (Trường đại học Kasetsart, Thái Lan) dự báo, với hiện tượng “siêu El Nino” lần này, mức độ ảnh hưởng sẽ nghiêm trọng hơn.

Indonesia và Malaysia đối mặt rủi ro gia tăng đối với nông nghiệp do cháy rừng và khói mù, trong khi lượng mưa giảm có thể gây áp lực lên các trang trại, nguồn cung cấp nước và thủy điện ở Philippines. Singapore ít bị ảnh hưởng bởi hạn hán nông nghiệp, nhưng vẫn dễ bị tổn thương trước nắng nóng cực độ, khói mù xuyên biên giới.

Nhà khoa học Ming Yi chỉ rõ, thời tiết cực đoan cũng làm trầm trọng thêm những khó khăn kinh tế do cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay ở Đông Nam Á. Tác động có thể nhanh chóng lan từ đồng ruộng và hồ chứa đến ngân sách hộ gia đình. El Nino đe dọa sản xuất các mặt hàng chủ lực trong khu vực, như gạo và dầu cọ, có khả năng đẩy giá lương thực lên cao vào thời điểm người tiêu dùng đang phải đối mặt những áp lực kinh tế. Trong đợt El Nino mạnh giai đoạn 2015-2016, sản lượng gạo ở Đông Nam Á từng giảm đáng kể.

Hiện tượng El Nino cực mạnh năm 2026 đã được dự báo sớm, nên thế giới, nhất là các nước trong khu vực Đông Nam Á, đã chuẩn bị sẵn sàng với những gì sắp xảy ra. Theo chuyên gia Ming Yi, các nước có thể đóng góp quan trọng trong việc giảm thiểu ảnh hưởng của “siêu El Nino” thông qua các biện pháp như thiết lập hệ thống quản lý tài nguyên nước hiệu quả hơn, khuyến khích áp dụng các loại cây trồng chịu hạn và trợ cấp bảo hiểm mùa màng...

Có thể bạn quan tâm

Các nhân viên kiểm tra đường ống tại một khu dân cư ở Từ Châu. Ảnh: XINHUA

Trung Quốc tìm lời giải chống nóng

Những đợt nắng nóng kéo dài đang đặt ra thách thức lớn đối với các đô thị Trung Quốc, buộc nhiều địa phương tìm kiếm giải pháp làm mát. Những sáng kiến mới đang mở ra hướng tiếp cận bền vững trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Đại dương ở châu Âu đang ấm lên nhanh chóng do BĐKH. Ảnh: GETTY IMAGES

Đại dương châu Âu đang ấm lên

Một nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Bern (Thụy Sĩ) cho biết, biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiệt độ biển tăng cao ở châu Âu, trực tiếp làm tăng thêm khoảng 2OC nhiệt độ ở Địa Trung Hải trong mùa hè này và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Tái định vị quan hệ Nga - Syria

Việc Nga và Syria đạt thỏa thuận về tương lai hai căn cứ quân sự Hmeymim và Tartus cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được tái định vị, sau khi quốc gia Trung Đông này có chính quyền mới thay thế chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Ảnh: REUTERS

Pháp khắc phục sự cố rò rỉ dữ liệu thuế

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (trong ảnh) đã triệu tập cuộc họp khẩn hôm 17/8 để xử lý khủng hoảng sau vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào cơ quan thuế, khiến dữ liệu của 678.000 cá nhân bị đánh cắp. Vụ việc được xem là vụ rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.

Phát triển đội ngũ nhân lực AI có chất lượng. Ảnh: VĂN BAN

Xây dựng năng lực số giải quyết vấn đề thực tiễn

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phát triển nhanh chóng, nhu cầu nhân lực công nghệ chất lượng cao, đặc biệt là nhân sự trong lĩnh vực AI, ngày càng lớn và đòi hỏi yêu cầu cao. Thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết, lộ trình đào tạo nhân lực cho lĩnh vực AI cần cập nhật công nghệ tiên tiến vào việc giải quyết các bài toán thực tiễn dựa trên dữ liệu đặc thù của Việt Nam.

Cháy rừng từng gây ra những hậu quả nặng nề tại Australia. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Australia thay đổi cách ứng phó cháy rừng

Cháy rừng ngày càng cực đoan đang buộc nhiều quốc gia thay đổi cách ứng phó với hỏa hoạn. Sau thảm họa “Mùa hè đen” năm 2019-2020, Australia kết hợp công nghệ hiện đại với kinh nghiệm của người bản địa, chủ động kiểm soát nguồn nhiên liệu và ngăn cháy rừng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Cháy rừng bùng phát mạnh tại khu bảo tồn thiên nhiên High Fens của Bỉ. Ảnh: BRUSSELS TIMES

Cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu

Cháy rừng tiếp tục hoành hành tại nhiều khu vực tại châu Âu, buộc người dân tại một số địa phương ở Đức, Bỉ và Hy Lạp phải sơ tán. Lực lượng cứu hỏa được huy động quy mô lớn để ứng phó các đám cháy rừng.

Hơn 20 thí sinh tham dự cuộc thi năm nay.

Tiếng Việt ghi dấu tại Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản), Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt sáu bậc dành cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: DƯƠNG TIÊU

Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt đối với phát triển đất nước, việc xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược cần được triển khai theo hướng không chỉ tập hợp, kết nối mà phải huy động được đúng người, đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Saudia Arabia và Pakistan (trái sang) tại lễ ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Ảnh: SAUDI PRESS AGENCY

Cái bắt tay chiến lược

Với việc cùng đặt bút ký kết Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, ba quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã bắt đầu cùng hợp tác xây dựng một cơ chế phòng thủ tập thể được cho là tương tự Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Làn sóng hồi hương gây áp lực lên nền kinh tế Afghanistan. Ảnh: ANADOLU AGENCY

Nửa thập kỷ Taliban nắm quyền tại Afghanistan

Những lá cờ trắng, chữ đen được giăng dọc các tuyến phố chính ở Kabul cuối tuần trước, khi lực lượng Taliban kỷ niệm 5 năm trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Tình hình an ninh được cải thiện phần nào, song khủng hoảng kinh tế vẫn nghiêm trọng. Từ ngăn ngừa xung đột tái diễn, vực dậy nền kinh tế, nỗ lực tạo việc làm và tiếp nhận người tị nạn trở về, thách thức với Afghanistan còn rất lớn.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.