Nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành và địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội, sáng 29/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 24 về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công theo hình thức trực tiếp tại trụ sở Bộ Tư pháp và trực tuyến tại 10 điểm cầu ở các địa phương thực hiện thí điểm.
Chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý từ sớm, từ xa; nâng cao năng lực pháp lý cho khu vực công
Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh: Khu vực công quản lý khối lượng tài sản, nguồn lực và các dự án kinh tế-xã hội rất lớn. Trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, các quan hệ pháp lý phát sinh ngày càng đa dạng, phức tạp.
"Những tranh chấp thương mại, đầu tư quốc tế hay các vụ việc hành chính, dân sự phức tạp trong nước nếu không được phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa và xử lý bằng các công cụ pháp lý sắc bén, chuyên nghiệp, chúng ta sẽ đối diện với hậu quả nặng nề về kinh tế, uy tín quốc gia có nguy cơ bị giảm sút", Bộ trưởng nói.
Sự ra đời của chế định Luật sư công đánh dấu bước tiến lịch sử, một "đột phá thể chế" trong công tác bổ trợ tư pháp và nâng cao năng lực pháp lý cho khu vực công. Lần đầu tiên, Nhà nước ta thiết lập một lực lượng luật sư chuyên nghiệp ngay trong nội bộ các cơ quan hành chính và doanh nghiệp nhà nước – những người vừa mang phẩm chất, bản lĩnh của người cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, vừa sở hữu chứng chỉ hành nghề, kỹ năng tranh tụng và tư vấn độc lập của một luật sư thực thụ.
Chỉ ra thời gian 24 tháng là rất ngắn nhưng khối lượng công việc đòi hỏi rất lớn, Bộ trưởng nêu rõ, Hội nghị hôm nay có ý nghĩa quyết định nhằm chuyển hóa các chủ trương của Đảng tại Kết luận số 23-KL/TW, Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ thành hành động, tạo nhận thức thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc về chế định luật sư công, xác định rõ trách nhiệm, cách thức triển khai của từng bộ, địa phương thực hiện thí điểm, bảo đảm vận hành thông suốt và kịp thời tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn.
“Thí điểm không phải là làm thử cho biết, mà thí điểm là làm thật, làm quyết liệt để rút ra bài học thực tiễn, làm nền tảng hoàn thiện hệ thống pháp luật về lâu dài”, Bộ trưởng lưu ý.
Bảo đảm thí điểm đồng bộ, đúng tiến độ, có chất lượng
Báo cáo chuyên đề triển khai thực hiện chế định luật sư công, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Xuân Hồng cho biết: Luật sư công thực hiện các nhiệm vụ: Tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính theo quy định của pháp luật; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế-xã hội; tư vấn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và các công việc có tính chất pháp lý khác.
Ngoài giải quyết các vụ việc có tính chất pháp lý, luật sư công còn phải thực hiện các nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân theo quy định của pháp luật.
Nghị quyết số 24/2026/QH16 quy định luật sư công có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước và quyền, nghĩa vụ của luật sư theo quy định của Nghị quyết, Luật Luật sư, Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam và pháp luật liên quan.
Ngoài ra, luật sư công còn có một số quyền và nghĩa vụ khác với luật sư hành nghề theo quy định của Luật Luật sư như: Được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định của pháp luật có liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại; chỉ được thực hiện các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức ngoài khu vực nhà nước; kịp thời báo cáo với cơ quan sử dụng luật sư công về diễn biến và tình hình xử lý vụ, việc do mình trực tiếp thực hiện.
Để thu hút người có năng lực chuyên môn trở thành luật sư công, Nghị quyết quy định, ngoài chế độ tiền lương theo quy định của pháp luật, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ chính sách khác tương tự như đối với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế.
Luật sư công khi tham gia giải quyết vụ, việc có tính chất pháp lý được hưởng bồi dưỡng vụ việc trả cho 1 buổi làm việc là 0,5 lần mức lương cơ sở.
Tại hội nghị, các ý kiến đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận làm rõ cách thức triển khai; khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình chuẩn bị và tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, kiến nghị cần quán triệt sâu sắc, nâng cao nhận thức và làm tốt công tác truyền thông về chế định này; quyết liệt kiện toàn đội ngũ luật sư công; tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng nghề nghiệp. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế phối hợp của các cơ quan, đơn vị có liên quan; bảo đảm nguồn lực tài chính và thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với luật sư công theo đúng quy định; cụ thể hóa nhiệm vụ, đầu mối thực hiện và tiến độ triển khai của từng cơ quan trong suốt thời gian thí điểm, bảo đảm việc tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất, đúng tiến độ và có chất lượng.
Việc thí điểm luật sư công được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và Bắc Ninh. Thời gian thực hiện thí điểm là 2 năm, từ ngày 1/10/2026-30/9/2028.
